Με την αγορά καυσίμων να βρίσκεται υπό έντονη πίεση λόγω της εκτίναξης των διεθνών τιμών, η κυβέρνηση εξετάζει ένα πακέτο παρεμβάσεων που αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από τον Οκτώβριο, με στόχο να περιοριστεί η επιβάρυνση για νοικοκυριά, οδηγούς και επιχειρήσεις.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, καθώς η νέα περίοδος διάθεσής του ξεκινά σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον. Η κυβέρνηση αναμένει τις αποφάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο προκειμένου να οριστικοποιήσει το ύψος της παρέμβασης στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ).
Το θέμα της ενεργειακής ακρίβειας αναμένεται να συζητηθεί στο Eurogroup στο Δουβλίνο, υπό την προεδρία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να διαμορφώσει τον απαραίτητο δημοσιονομικό χώρο, ώστε να μειωθεί το φορολογικό βάρος στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Στόχος η τιμή κάτω από 1,75 ευρώ
Το timing της παρέμβασης θεωρείται κρίσιμο, καθώς οι υψηλές διεθνείς τιμές έχουν ήδη μεταφερθεί στην εγχώρια αγορά, πριν ακόμη κορυφωθεί η ζήτηση για θέρμανση.
Με τα σημερινά δεδομένα, η φετινή περίοδος διάθεσης δεν αποκλείεται να ξεκινήσει με το πετρέλαιο θέρμανσης πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, εξέλιξη που θα προκαλούσε σημαντική πρόσθετη επιβάρυνση για τα νοικοκυριά.
Κυβερνητικός στόχος είναι, μέσω των παρεμβάσεων, η τελική τιμή να περιοριστεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, περίπου στα επίπεδα όπου είχε διαμορφωθεί το πετρέλαιο θέρμανσης στο τέλος της προηγούμενης περιόδου, τον Απρίλιο.
Η διαφορά σε σχέση με την έναρξη της περσινής περιόδου είναι μεγάλη. Τον Οκτώβριο του 2025, η τιμή εκκίνησης είχε διαμορφωθεί περίπου στα 1,10 ευρώ το λίτρο.
Στο τραπέζι η μείωση του ΕΦΚ
Κατά την περίοδο διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης, ο ΕΦΚ διαμορφώνεται στα 28 λεπτά ανά λίτρο, αποφέροντας στο Δημόσιο έσοδα περίπου 300 εκατ. ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε μείωση του φόρου συνεπάγεται αντίστοιχη απώλεια εσόδων για το Δημόσιο και, επομένως, το ύψος της παρέμβασης θα πρέπει να προσαρμοστεί στα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.
Η κυβέρνηση εξετάζει τη φορολογική παρέμβαση ως ένα από τα πιο άμεσα εργαλεία για να μεταφερθεί μέρος της στήριξης κατευθείαν στην τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής στην αντλία.
Το ακριβές ύψος της μείωσης του ΕΦΚ παραμένει ανοικτό μέχρι να αποσαφηνιστεί το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η τελική απόφαση θα έχει καθοριστική σημασία για το πόσο θα μπορέσει να απορροφηθεί η αύξηση των διεθνών τιμών.
Μεγαλύτερο επίδομα θέρμανσης
Παράλληλα με τη μείωση του ΕΦΚ, η κυβέρνηση προωθεί και ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης, την οποία έχει προαναγγείλει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η παρέμβαση προβλέπει οριζόντια αύξηση της ενίσχυσης, ώστε να καλυφθεί μέρος του πρόσθετου κόστους που προκαλεί η άνοδος των τιμών.
Σήμερα το επίδομα ξεκινά από 100 ευρώ και φτάνει έως τα 800 ευρώ, ενώ για περιοχές με ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες μπορεί να ανέλθει έως και τα 1.200 ευρώ.
Η ενίσχυση αναμένεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τη μείωση του ΕΦΚ, συνδυάζοντας χαμηλότερη επιβάρυνση στην αντλία με πρόσθετη οικονομική στήριξη των δικαιούχων.
Τι εξετάζεται για το diesel
Παρέμβαση εξετάζεται και στο πετρέλαιο κίνησης, καθώς η άνοδος των διεθνών τιμών επιβαρύνει όχι μόνο τους οδηγούς αλλά και το κόστος μεταφορών και λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Η υφιστάμενη επιδότηση ανέρχεται σε 10 λεπτά το λίτρο μαζί με τον ΦΠΑ και η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να αυξηθεί στα 20 λεπτά, εφόσον το επιτρέψουν τα δημοσιονομικά δεδομένα.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οικονομικού επιτελείου, ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος για πρόσθετες παρεμβάσεις, ο οποίος προέρχεται από το υπερπλεόνασμα του 2025, υπολογίζεται σήμερα σε περίπου 130 έως 150 εκατ. ευρώ.
Το ποσό αυτό αποτελεί το δημοσιονομικό όριο μέσα στο οποίο θα πρέπει να κινηθεί το πρόσθετο πακέτο μέτρων.
Επιστρέφει το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους
Στο κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνεται και η επαναφορά του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αγορά καυσίμων.
Η ρύθμιση αναμένεται να επανέλθει από τον Οκτώβριο, με στόχο να περιοριστεί ο κίνδυνος πρόσθετων επιβαρύνσεων κατά μήκος της αλυσίδας από τη χονδρική έως τη λιανική αγορά.
Ανάλογη παρέμβαση είχε εφαρμοστεί την περασμένη άνοιξη, από τις 11 Μαρτίου έως τις 30 Ιουνίου 2026.
Τότε, για τις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών στη χονδρική είχε καθοριστεί ανώτατο περιθώριο κέρδους 5 λεπτών ανά λίτρο, τόσο για την αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων όσο και για το diesel κίνησης.
Στη λιανική αγορά, το αντίστοιχο ανώτατο όριο για τα πρατήρια είχε οριστεί στα 12 λεπτά ανά λίτρο.
Έτσι, το συνολικό ανώτατο περιθώριο για χονδρική και λιανική είχε διαμορφωθεί στα 17 λεπτά ανά λίτρο.
Η παραβίαση των ορίων προβλεπόταν να συνοδεύεται από αυστηρές κυρώσεις και διοικητικά πρόστιμα, τα οποία μπορούσαν να φτάσουν έως και τα 5 εκατ. ευρώ.
Το κυβερνητικό σχέδιο για τον Οκτώβριο βρίσκεται πλέον σε φάση οριστικοποίησης, με το ύψος της μείωσης του ΕΦΚ και την ενδεχόμενη αύξηση της επιδότησης στο diesel να εξαρτώνται από τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια και τις αποφάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
