«Ραντάρ» φοροδιαφυγής στους αιθέρες

Νέο µέτωπο κατά του «µαύρου χρήµατος» ανοίγει η ΑΑ∆Ε – Οπλο, η τεχνολογία για τις κινήσεις εµπορικών αεροσκαφών, ώστε να προχωρά σε στοχευµένους φορολογικούς και τελωνειακούς ελέγχους
21:00 - 21 Σεπτεμβρίου 2026
Φοροδιαφυγή
Εκτεταμένες διασταυρώσεις στοιχείων στις πτήσεις θα διευκολύνουν τους φορολογικούς και τελωνειακούς ελέγχους, ώστε να χτυπηθεί κατά κύριο λόγο το λαθρεμπόριο από αέρος

Μετά τα λιµάνια, η ΑΑ∆Ε ανοίγει νέο µέτωπο κατά της φοροδιαφυγής αυτή τη φορά από αέρος, αποκτώντας ψηφιακό ραντάρ που θα της επιτρέπει να παρακολουθεί σε πραγµατικό χρόνο τις κινήσεις εµπορικών αεροσκαφών και να αξιοποιεί τα δεδοµένα των πτήσεων για στοχευµένους φορολογικούς και τελωνειακούς ελέγχους, ώστε να χτυπηθεί κατά κύριο λόγο το λαθρεµπόριο από αέρος. Σύµφωνα µε πληροφορίες, η κίνηση εντάσσεται στη νέα επιχειρησιακή στρατηγική της ΑΑ∆Ε, όπου οι έλεγχοι δεν βασίζονται µόνο στα στοιχεία που δηλώνουν οι φορολογούµενοι, στις τραπεζικές συναλλαγές, τα ηλεκτρονικά τιµολόγια, τα ακίνητα και τις ψηφιακές πληρωµές, αλλά στα «όπλα» της τελευταίας γενιάς, που µε τη χρήση της τεχνητής νοηµοσύνης δίνουν έµφαση στη διασταύρωση δεδοµένων από διαφορετικές πηγές.

Στην περίπτωση των αεροσκαφών, η ΑΑ∆Ε θα µπορεί να γνωρίζει όχι µόνο τι έχει δηλωθεί, αλλά και τι πραγµατικά συµβαίνει σε επίπεδο κινήσεων και δραστηριότητας. Στο πλαίσιο αυτό η Ανεξάρτητη Αρχή προχώρησε σε ετήσια συνδροµή µε κόστος 5.580 ευρώ µε ΦΠΑ σε πλατφόρµα παρακολούθησης αεροσκαφών και σε γεωχωρική πλατφόρµα επιχειρησιακής ανάλυσης (GIS) για τις ανάγκες του Αυτοτελούς Τµήµατος Κεντρικού Θαλάµου Επιχειρήσεων της Γενικής ∆ιεύθυνσης ∆υνάµεων Ελέγχου Οικονοµικών Συναλλαγών (Γ∆∆ΕΟΣ), υπηρεσίας µε στόχο την καταπολέµηση της µεγάλης φοροδιαφυγής, του λαθρεµπορίου και του «ξεπλύµατος µαύρου χρήµατος».

Σύµφωνα µε τη σχετική απόφαση, η πλατφόρµα παρακολούθησης προβλέπεται να ενεργοποιηθεί το αµέσως προσεχές διάστηµα, µε το βασικό χαρακτηριστικό της να είναι η ενηµέρωση σε πραγµατικό χρόνο για τις κινήσεις των αεροσκαφών, τόσο εντός όσο και εκτός της ελληνικής επικράτειας.

Η ΑΑ∆Ε θα µπορεί έτσι να παρακολουθεί τη δραστηριότητα των αεροσκαφών και, όταν προκύπτουν ενδείξεις που χρήζουν διερεύνησης, να διαβιβάζει τις σχετικές πληροφορίες για περαιτέρω έλεγχο. Η πλατφόρµα θα λειτουργεί ως φίλτρο κινδύνου, ώστε οι ελεγκτικές υπηρεσίες να µπορούν να ξεχωρίζουν τις κινήσεις που παρουσιάζουν ενδιαφέρον και να κατευθύνουν εκεί τις διαθέσιµες δυνάµεις τους.

«Ράµπο» και εποπτεία

Το δεύτερο σκέλος ανεβάζει ακόµη περισσότερο τον πήχυ. Πρόκειται για τη γεωχωρική πλατφόρµα επιχειρησιακής ανάλυσης GIS, η οποία θα ενεργοποιηθεί σε δεύτερο χρόνο, µε στόχο να δηµιουργήσει ένα ενιαίο περιβάλλον εποπτείας, όπου θα καταγράφονται, θα οπτικοποιούνται, θα αναλύονται και θα αξιολογούνται οι δράσεις των «ράµπο» της Γ∆∆ΕΟΣ.

Στην πράξη η ΑΑ∆Ε επιχειρεί να αποκτήσει έναν ψηφιακό «χάρτη επιχειρήσεων» στον οποίο θα αποτυπώνεται η δραστηριότητα των ελεγκτών και θα µπορούν να συσχετίζονται διαφορετικές πληροφορίες. Ετσι, τα δεδοµένα από την παρακολούθηση αεροσκαφών θα µπορούν να αξιοποιούνται σε ένα ευρύτερο περιβάλλον ανάλυσης κινδύνου.

Η πλατφόρµα δεν θα περιορίζεται στην απλή χαρτογράφηση. Η απόφαση προβλέπει ταυτόχρονη αξιοποίηση τεχνητής νοηµοσύνης, drones και προηγµένης ανάλυσης δικτύων ρίσκου. Τα δεδοµένα µπορούν να αξιολογούνται συνδυαστικά, ώστε να εντοπίζονται σχέσεις, επαναλαµβανόµενα µοτίβα και σηµεία αυξηµένου κινδύνου.

Στη θάλασσα

Η κίνηση έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας της ΑΑ∆Ε να ενισχύσει την επιχειρησιακή της εικόνα και στη θάλασσα. Πριν από περίπου ένα χρόνο η φορολογική και τελωνειακή διοίκηση είχε στραφεί στην αξιοποίηση εξειδικευµένης πλατφόρµας παρακολούθησης πλοίων και ναυτιλιακών πληροφοριών, αποκτώντας πρόσβαση σε δεδοµένα που µπορούν να αξιοποιηθούν για τον εντοπισµό ύποπτων κινήσεων και την καλύτερη στόχευση των ελέγχων. Η συγκεκριµένη επιχειρησιακή υποδοµή είχε ιδιαίτερη σηµασία για την αντιµετώπιση του λαθρεµπορίου στα ναυτιλιακά καύσιµα. Πρόκειται για την πλατφόρµα MarineTraffic Enterprise Plan, η οποία αξιοποιεί την τεχνολογία AIS (Automatic Identification System) για εντοπισµό πλοίων και συλλογή πληροφοριών σχετικά µε την κίνησή τους. Η υπηρεσία µπορεί να παρακολουθεί έως και 240.000 σκάφη, µέσω δικτύου που συνδυάζει επίγειους σταθµούς, δορυφορική κάλυψη και roaming, προσφέροντας ευρεία εικόνα της ναυτιλιακής δραστηριότητας ακόµη και σε αποµακρυσµένες θαλάσσιες περιοχές.

Για τους ελεγκτικούς µηχανισµούς, η αξία των δεδοµένων βρίσκεται στη δυνατότητα συνδυαστικής ανάλυσης. Η πορεία ενός πλοίου, η ταχύτητα, το βύθισµα, το ιστορικό των δροµολογίων του, αλλά και στοιχεία που αφορούν την ιδιοκτησία και τα τεχνικά χαρακτηριστικά µπορούν να αποτελέσουν κρίσιµες πληροφορίες για την αξιολόγηση του κινδύνου και την επιλογή των υποθέσεων που θα ελεγχθούν. Ιδιαίτερη σηµασία έχει η δυνατότητα αναδροµικής παρακολούθησης. Η πλατφόρµα παρέχει ιστορικό κινήσεων έως και 5 ετών, επιτρέποντας σε ελεγκτές να αναπαράγουν τα δροµολόγια και να αναζητούν επαναλαµβανόµενα µοτίβα ή ασυνήθιστες µεταβολές στην πορεία τους.

Παράλληλα, έως και τρεις χρήστες της ΑΑ∆Ε, µε ατοµικά διαπιστευτήρια, µπορούν να έχουν σε πραγµατικό χρόνο εικόνα για την τρέχουσα θέση ενός πλοίου, την πορεία και την ταχύτητα πλεύσης του, το ιστορικό των διαδροµών του, αλλά και τους λιµένες στους οποίους έχει καταπλεύσει ή από τους οποίους έχει αποπλεύσει.

Καµπανάκι από τυχόν µεταβολές

Το σύστηµα επιτρέπει ακόµη τη δηµιουργία ειδικών ζωνών παρακολούθησης, δηλαδή περιοχών ενδιαφέροντος στις οποίες οι ελεγκτικές υπηρεσίες θέλουν να έχουν αυξηµένη εποπτεία. Σε περίπτωση µεταβολών, σε παραµέτρους όπως η ταχύτητα, το βύθισµα ή ο εκτιµώµενος χρόνος άφιξης, ενεργοποιούνται ειδοποιήσεις, ώστε οι αρµόδιες υπηρεσίες να αντιδρούν ταχύτερα σε κινήσεις που χρήζουν διερεύνησης.

Η εικόνα συµπληρώνεται από δεδοµένα για τους λιµένες, τις αφίξεις και αναχωρήσεις πλοίων, τα σκάφη που βρίσκονται ελλιµενισµένα, αλλά και στοιχεία σχετικά µε τη συµφόρηση και τους χρόνους αναµονής.

Κυριακάτικη Απογευματινή