Ο πρωταγωνιστικός ρόλος της Ελλάδας στη νέα ευρωπαϊκή ενεργειακή αρχιτεκτονική, η στρατηγική σημασία των διασυνδέσεων και η ανάγκη να αποτραπεί η εργαλειοποίηση της ενέργειας βρέθηκαν στο επίκεντρο των παρεμβάσεων του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου στη Νέα Υόρκη.
Ο υπουργός συμμετείχε το βράδυ της Τρίτης 22 Σεπτεμβρίου σε υψηλού επιπέδου δείπνο του Atlantic Council, με θέμα «Powering the Future: A US-European High-Level Dialogue on Electrification», παρουσία υψηλόβαθμων αξιωματούχων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και ευρωπαϊκές χώρες.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η ενεργειακή ασφάλεια, με τον κ. Παπασταύρου να υπογραμμίζει ότι η ενέργεια δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως μέσο άσκησης πιέσεων ή γεωπολιτικών εκβιασμών.
«Η ενέργεια είναι ζωή και οι διασυνδέσεις είναι γέφυρες. Οι απειλές και τα εμπόδια στις ενεργειακές διασυνδέσεις υπονομεύουν την ανάπτυξη και την ευημερία», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως τόνισε, η ενίσχυση των ενεργειακών διασυνδέσεων αποτελεί προϋπόθεση για την ενίσχυση της ασφάλειας, της ανθεκτικότητας και της συνεργασίας μεταξύ των χωρών.
Στο επίκεντρο οι ενεργειακοί διάδρομοι της Ελλάδας
Ο υπουργός ανέδειξε τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με ιδιαίτερη αναφορά σε μια σειρά από διασυνδέσεις που μπορούν να ενισχύσουν την ενεργειακή διασύνδεση της Ευρώπης με την ευρύτερη περιοχή.
Ιδιαίτερη θέση στην παρέμβασή του είχε η διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, την οποία χαρακτήρισε έργο με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την αμερικανική πλευρά.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη διασύνδεση GREGY, η οποία σχεδιάζεται να συνδέσει την Αίγυπτο με την Ελλάδα και, μέσω της ελληνικής αγοράς, με την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά.
Στο ίδιο πλαίσιο, ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Αλεξανδρούπολη, την οποία παρουσίασε ως σημαντική ενεργειακή πύλη και σημείο αναφοράς για την περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια.
Chevron και ExxonMobil στην Ελλάδα
Ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε επίσης στην αξιοποίηση των εγχώριων ενεργειακών πόρων, επισημαίνοντας την παρουσία μεγάλων διεθνών ενεργειακών ομίλων στην Ελλάδα, μεταξύ των οποίων η Chevron και η ExxonMobil.
Όπως σημείωσε, η Ελλάδα επιχειρεί να αξιοποιήσει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα, ενισχύοντας παράλληλα τόσο την ενεργειακή της ασφάλεια όσο και τη γεωπολιτική της θέση.
Η συγκεκριμένη στρατηγική συνδέεται με την προσπάθεια ανάπτυξης της αγοράς υδρογονανθράκων, αλλά και με την προσέλκυση διεθνών επενδύσεων στον ενεργειακό τομέα.
Εντός του 2026 οι σεισμικές έρευνες της Chevron
Νωρίτερα, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας είχε συνάντηση με την επικεφαλής της Chevron για την Ελλάδα, Beatrice Bienvenu, κατά την οποία επιβεβαιώθηκε το χρονοδιάγραμμα για την έναρξη των σεισμικών ερευνών.
Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, οι έρευνες αναμένεται να ξεκινήσουν πριν από το τέλος του 2026, με το πρόγραμμα να αφορά το Ιόνιο, τις περιοχές νοτίως της Πελοποννήσου, καθώς και θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Κρήτης.
Κατά τη συνάντηση συζητήθηκαν τα επόμενα βήματα για την υλοποίηση του σχεδιασμού και την τήρηση των προβλεπόμενων χρονοδιαγραμμάτων.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην προσπάθεια της κυβέρνησης να ωριμάσει την αγορά υδρογονανθράκων στην Ελλάδα, δημιουργώντας παράλληλα ένα σταθερό επενδυτικό περιβάλλον για διεθνείς ενεργειακούς ομίλους.
Σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, η διαδικασία θα προχωρήσει με τήρηση τόσο των χρονικών οροσήμων όσο και των προβλεπόμενων περιβαλλοντικών προϋποθέσεων και όρων ασφαλείας.
Μήνυμα στην Τουρκία για την COP31
Στο μεταξύ, ο Σταύρος Παπασταύρου συμμετείχε την Τρίτη και σε διυπουργική συνάντηση για τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες ενόψει της COP31, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Αττάλεια της Τουρκίας.
Η συνάντηση συγκλήθηκε από τον υπουργό Κλίματος, Ενέργειας και Περιβάλλοντος της Ιρλανδίας, Darragh O’Brien, και συμμετείχαν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων και ο Ευρωπαίος επίτροπος για το Κλίμα, το Μηδενικό Ισοζύγιο και την Καθαρή Ανάπτυξη, Wopke Hoekstra.
Ο Έλληνας υπουργός έθεσε με έμφαση το ζήτημα της πρόσκλησης της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Σύνοδο Ηγετών της COP31, υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη εκκρεμότητα δεν αποτελεί διμερές ζήτημα Ελλάδας και Τουρκίας ή Ελλάδας και Κύπρου, αλλά αφορά συνολικά την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Όλα τα κράτη-μέλη ισότιμα ή κανένα»
Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε στους Ευρωπαίους ομολόγους του ότι η ενότητα των 27 κρατών-μελών αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία της ΕΕ και, όπως ανέφερε, δεν μπορεί να υπάρχουν εξαιρέσεις ή επιλεκτικοί αποκλεισμοί.
Το μήνυμα της ελληνικής πλευράς συνοψίστηκε στη φράση:
«Είτε όλα τα κράτη-μέλη ισότιμα στην COP31 είτε κανένα».
Σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, κατά τη συζήτηση εκφράστηκε αλληλεγγύη προς την Κυπριακή Δημοκρατία σε ό,τι αφορά την πρόσκληση και την ισότιμη συμμετοχή της στη Διάσκεψη.
Η «electrification» στην ευρωπαϊκή ατζέντα
Παράλληλα, ο υπουργός αναφέρθηκε στην ηλεκτροποίηση της οικονομίας (electrification), την οποία χαρακτήρισε μία από τις βασικές ευρωπαϊκές προτεραιότητες ενόψει της COP31.
Όπως υποστήριξε, η μετάβαση προς μεγαλύτερη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να αποτελέσει πεδίο ευρύτερης σύγκλισης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των αναπτυσσόμενων χωρών.
Παράλληλα, έθεσε την ανάγκη για ρεαλιστικές προσδοκίες ως προς τα αποτελέσματα της COP31, δεδομένων των διαφορετικών προτεραιοτήτων και δυνατοτήτων των κρατών που συμμετέχουν στη διεθνή κλιματική διαπραγμάτευση.
Ο Σταύρος Παπασταύρου βρίσκεται στη Νέα Υόρκη, στο πλαίσιο της ελληνικής παρουσίας στην 81η Εβδομάδα Υψηλού Επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, με την ενέργεια, τις διεθνείς διασυνδέσεις και την κλιματική διπλωματία να αποτελούν βασικούς άξονες των επαφών του.
