Στα 9.216 ευρώ το ετήσιο κατά κεφαλήν κόστος για στέγη τρόφιμα και μετακίνηση

Στα 25,7 δισ. ευρώ έφθασε αισίως το 2025 η συνολική δαπάνη για είδη παντοπωλείου (τα βασικά προϊόντα δηλαδή) στην πατρίδα μας. Μάλιστα, τα χρήματα αυτά που ξοδεύουν τα ελληνικά νοικοκυριά δεν τους επιτρέπουν να καταναλώνουν την ίδια ποσότητα κόκκινου κρέατος, αλλαντικών και ψωμιού με το πρόσφατο παρελθόν και έτσι στρέφονται περισσότερο σε πουλερικά και αυγά, γαλακτοκομικά χωρίς λιπαρά και μέλι ή μαρμελάδες, αντί για ζάχαρη και γλυκά, προκειμένου να καλύψουν τις διατροφικές τους ανάγκες. Παράλληλα, αν και μας περικυκλώνει η θάλασσα, στρέφουμε την πλάτη στα εδέσματά της. Ίσως επειδή μαγειρεύουμε πολύ λιγότερα απ’ ό,τι τα τελευταία χρόνια και στρεφόμαστε -σχεδόν μαζικά- στα έτοιμα γεύματα. Τέλος, οι δαπάνες προς την εστίαση έχουν επανέλθει και ξεπεράσει τα προ πανδημίας επίπεδα, φτάνοντας το 10,7% του συνολικού ποσού για το 2025.

Διατροφικές συνήθειες

Αυτά αναφέρει, εν πολλοίς, η ανάλυση του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) με αφορμή την Ημέρα Διατροφής 2026 (16 Οκτωβρίου), εξετάζοντας την εξέλιξη των αγορών των καταναλωτών από το 2008 έως το 2025. Φαίνεται λοιπόν πως έχουμε μπει για τα καλά στο διεθνώς διαδεδομένο διατροφικό πλάνο των πρωτεϊνών υψηλής βιολογικής αξίας και περιορισμού των γλυκαντικών-παχυντικών ουσιών, κάτι που άλλωστε αποτυπώνεται και στο επίπεδο παχυσαρκίας των κατοίκων της χώρας μας: μόλις 12,8%, το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό στην ΕΕ.

Η μεταστροφή του ελληνικού διαιτολογίου είναι σημαντική:

– Η ποσότητα ψωμιού και ειδών αρτοποιίας που καταναλώνουν οι κάτοικοι της χώρας είναι μειωμένη κατά 12,3% σε σχέση με το 2008, ενώ αντίθετα τα δημητριακά εμφανίζουν αύξηση 32,3% και τα ζυμαρικά 10,3%.

– Στις ζωικές πρωτεΐνες το βόειο κρέας μειώνεται κατά 29,2% σε σχέση με το 2008, τα αλλαντικά κατά 35,4%, τα ψάρια κατά 14,6% και τα θαλασσινά κατά 37,2%. Στον αντίποδα, τα πουλερικά αυξάνονται κατά 31,9%, φτάνοντας τα 16,9 κιλά ανά άτομο ετησίως.

– Στα γαλακτοκομικά καταγράφεται επίσης σημαντική αλλαγή της σύνθεσης των αγορών. Το πλήρες νωπό γάλα μειώνεται κατά 42,5% και το συντηρημένο κατά 60,0%, με το γάλα χαμηλών λιπαρών να αυξάνεται κατά 38,0% και το γιαούρτι κατά 31,0%, ενώ πλέον εμφανίζονται και τα φυτικά γάλατα. Ιδιαίτερα μεγάλη αύξηση παρουσιάζουν τα αυγά, κατά 66,6% σε σχέση με το 2008.

– Στα λίπη και έλαια ξεχωρίζει η μείωση των αγοραζόμενων ποσοτήτων ελαιόλαδου κατά 34,8% έναντι του 2008 και κατά 40,2% έναντι του 2015.

– Στα φρούτα και λαχανικά η εικόνα είναι επίσης μεικτή: οι ποσότητες φρούτων μειώνονται κατά 8,9% σε σχέση με το 2008, ενώ τα λαχανικά παραμένουν ουσιαστικά σταθερά (+1,0%). Τα όσπρια αυξάνονται κατά 23,5% και οι ξηροί καρποί κατά 11,0%. Αντίθετα, σημαντική μείωση καταγράφεται στις πατάτες (-24,2%).

– Η αγορά ζάχαρης έχει περιοριστεί κατά 53,5% σε σχέση με το 2008, ενώ αυξάνονται το μέλι και οι μαρμελάδες (+68,9%), οι σοκολάτες (+9,3%) και τα παγωτά (+20,2%).

– Παράλληλα, ιδιαίτερα ισχυρή είναι η ανάπτυξη των έτοιμων γευμάτων, από μόλις 0,24 κιλά κατά κεφαλήν το 2015 σε 3,34 κιλά το 2025, εξέλιξη που αποτυπώνει τη στροφή σε λύσεις μεγαλύτερης ευκολίας και ταχύτητας.

Στην τσέπη

Ωστόσο, η διατροφή σήμερα κοστίζει περισσότερο από τη μεσογειακή διατροφή που ακολουθούσαμε έως το 2008. Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΕΛΚΑ, η συνολική ετήσια δαπάνη κατά κεφαλήν διαμορφώθηκε το 2025 σε 9.216 ευρώ, αυξημένη κατά 5,5% σε σχέση με το 2024 αλλά χωρίς ακόμη να έχει επανέλθει σε ονομαστικούς όρους στα επίπεδα του 2008 (9.518 ευρώ). Αυτό που καταπονεί τον οικογενειακό προϋπολογισμό περισσότερο είναι η στέγαση. Το 2025, από τις 9.216 ευρώ που δαπάνησε ετησίως ο καθένας από εμάς, το 14,7% διοχετεύτηκε στο κόστος στέγασης, έναντι 11,8% το 2008 και 14,1% το 2023.

Εφημερίδα Απογευματινή