Πόλεμος κατά της φοροδιαφυγής με ΑΙ και drones

ΑΑΔΕ: Ψηφιακό στρατηγείο με ζωντανή εικόνα από τους ελέγχους και διασταυρώσεις σε πραγματικό χρόνο για συναλλαγές, καύσιμα, μεταφορές, Airbnb και περιουσιακά στοιχεία
15:47 - 12 Νοεμβρίου 2026
Ψηφιακά «όπλα» κατά της φοροδιαφυγής φέρνουν νέο δημοσιονομικό χώρο το 2026

Ένα ψηφιακό στρατηγείο που θα παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο κάθε ελεγκτική επιχείρηση, θα διασταυρώνει στοιχεία από επιχειρήσεις, φορολογούμενους, οχήματα και ακίνητα και θα αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για να εντοπίζει εστίες φοροδιαφυγής και λαθρεμπορίου ετοιμάζει η ΑΑΔΕ. Από τους ελέγχους σε πρατήρια καυσίμων και τη διακίνηση εμπορευμάτων μέχρι τις συναλλαγές των επιχειρήσεων, τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και τα σκάφη αναψυχής, η φορολογική διοίκηση επιχειρεί να συγκεντρώσει σε ένα ενιαίο κέντρο όλες τις κρίσιμες πληροφορίες, αποκτώντας για πρώτη φορά τη δυνατότητα να έχει συνολική εικόνα για όσα συμβαίνουν στο πεδίο των ελέγχων, την ώρα που αυτά εξελίσσονται.

Στην καρδιά του σχεδιασμού βρίσκεται η αναβάθμιση του επιχειρησιακού κέντρου της Γενικής Διεύθυνσης Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών (ΔΕΟΣ), του ελεγκτικού βραχίονα της ΑΑΔΕ, το οποίο μετατρέπεται σε ένα σύγχρονο Κέντρο Ελέγχου και Διοίκησης. Με τη βοήθεια ψηφιακών χαρτών, συστημάτων γεωεντοπισμού, drones, ζωντανής μετάδοσης εικόνας και προηγμένων εφαρμογών ανάλυσης δεδομένων, η διοίκηση θα μπορεί να γνωρίζει πού βρίσκονται τα ελεγκτικά κλιμάκια, τι ελέγχουν και ποια είναι η εξέλιξη κάθε επιχείρησης.

  • 34,2% η παραβατικότητα στους επιτόπιους ελέγχους της ΑΑΔΕ
  • 5,2 δισ. € οι συνολικοί καταλογισμοί φόρων-προστίμων από την ΑΑΔΕ
  • 9,7% το ποσοστό άμεσης εισπραξιμότητας

Το σχέδιο δεν αφορά απλώς την ανανέωση του εξοπλισμού της ΔΕΟΣ. Πρόκειται για τη δημιουργία μιας ενιαίας επιχειρησιακής υποδομής, η οποία θα περιορίζει τον χρόνο από τον εντοπισμό μιας ύποπτης δραστηριότητας μέχρι την κινητοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών. Μέχρι σήμερα, οι ελεγκτές αναζητούν πληροφορίες σε διαφορετικές εφαρμογές και βάσεις δεδομένων. Με το νέο σύστημα, τα στοιχεία θα συγκεντρώνονται σε ένα σημείο, θα συνδυάζονται μεταξύ τους και θα είναι διαθέσιμα τόσο στα στελέχη του κεντρικού κέντρου όσο και στους ελεγκτές που βρίσκονται στον δρόμο.

Κέντρο επιχειρήσεων

Η νέα αίθουσα επιχειρήσεων θα έχει έκταση τουλάχιστον 460 τετραγωνικών μέτρων και θα εξοπλιστεί με επιχειρησιακές κονσόλες, μεγάλες οθόνες, σύγχρονα συστήματα επικοινωνίας και ένα κεντρικό Video Wall, στο οποίο θα αποτυπώνονται ψηφιακοί χάρτες, συμβάντα και η πορεία των ελεγκτικών αποστολών. Στον χώρο προβλέπονται επίσης πέντε αυτόνομοι ηχομονωμένοι θάλαμοι, με δύο θέσεις εργασίας ο καθένας, ώστε να μπορούν να παρακολουθούνται ταυτόχρονα διαφορετικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, ο εξοπλισμός των ελεγκτών θα αναβαθμιστεί, ενώ οι φορητές συσκευές θα ελέγχονται κεντρικά μέσω ειδικού συστήματος κυβερνοασφάλειας και διαχείρισης.

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα ζωντανής επικοινωνίας με τα συνεργεία που πραγματοποιούν ελέγχους. Μέσω ειδικού συστήματος μετάδοσης εικόνας και ήχου, οι ελεγκτές θα μπορούν να μεταφέρουν σε πραγματικό χρόνο όσα καταγράφουν στο πεδίο. Έτσι, η κεντρική διοίκηση θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί την εξέλιξη μιας επιχείρησης και να παρέχει οδηγίες, εφόσον χρειάζεται. Για παράδειγμα, ένας έλεγχος σε πρατήριο καυσίμων, μια επιχείρηση σε αποθήκη εμπορευμάτων και ένας έλεγχος σε επιχείρηση άλλης περιοχής θα μπορούν να παρακολουθούνται ταυτόχρονα από το ίδιο κέντρο και να εντάσσονται σε έναν κοινό επιχειρησιακό σχεδιασμό.

Σε μία οθόνη

Το μεγάλο πλεονέκτημα του νέου συστήματος θα είναι η διαλειτουργικότητα, δηλαδή η δυνατότητα διαφορετικών ψηφιακών εφαρμογών να ανταλλάσσουν και να συνδυάζουν πληροφορίες. Το νέο κέντρο θα συνδέεται με το myDATA, το eSEND, το ELENXIS, το ICISnet, το ΕΛΕΓΧΟΣlive, το Ψηφιακό Πελατολόγιο, το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής, τα συστήματα εισροών-εκροών καυσίμων, το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Μίσθωσης και το myCAR.

Κεντρικό ρόλο θα έχουν το myDATA και το eSEND, καθώς μέσα από τη διασταύρωση των στοιχείων τους θα ελέγχονται οι συναλλαγές των επιχειρήσεων, τα έσοδα, τα έξοδα, τα τιμολόγια και οι αποδείξεις που εκδίδονται από τις ταμειακές μηχανές. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούν να εντοπίζονται αποκλίσεις μεταξύ των δηλωμένων συναλλαγών, παραλείψεις στη διαβίβαση παραστατικών και ενδείξεις απόκρυψης φορολογητέας ύλης, αλλά και να γίνονται πιο αποτελεσματικοί έλεγχοι για τον ΦΠΑ.

Το ΕΛΕΓΧΟΣlive θα συνδέει την προετοιμασία με την επιτόπια ελεγκτική διαδικασία, καθώς παρέχει ψηφιακές εντολές ελέγχου, πρόσβαση στο φορολογικό προφίλ των ελεγχόμενων και δυνατότητα ηλεκτρονικής έκδοσης εγγράφων. Το ELENXIS θα αναλαμβάνει τη στόχευση, την ανάθεση και την παρακολούθηση των υποθέσεων, διατηρώντας τον ηλεκτρονικό φάκελο κάθε ελέγχου. Από την πλευρά του, το ICISnet θα προσφέρει πρόσβαση σε τελωνειακά δεδομένα, όπως εισαγωγές, εξαγωγές, ειδικούς φόρους κατανάλωσης και αποτελέσματα ελέγχων.

Στο μικροσκόπιο

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην παρακολούθηση της διακίνησης εμπορευμάτων και καυσίμων, δύο πεδία στα οποία οι ελεγκτικές Αρχές επιχειρούν να περιορίσουν το λαθρεμπόριο και τις εικονικές συναλλαγές. Με το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής θα είναι δυνατή η παρακολούθηση της διαδρομής ενός φορτίου από την έκδοση του παραστατικού μέχρι την τελική παραλαβή του. Η σάρωση του QR code θα επιτρέπει την αντιπαραβολή των στοιχείων με όσα έχουν διαβιβαστεί στο myDATA, ώστε να εντοπίζονται διαφορές ή ύποπτες κινήσεις.

Στα καύσιμα, τα στοιχεία εισροών και εκροών θα διασταυρώνονται με δεδομένα γεωεντοπισμού και ηλεκτρονικής σφράγισης των μεταφορικών μέσων. Έτσι, θα μπορεί να εντοπίζεται εάν οι ποσότητες που δηλώνονται συμφωνούν με εκείνες που πραγματικά διακινούνται, αλλά και εάν τα βυτιοφόρα ακολουθούν τις προβλεπόμενες διαδρομές.

Στο πεδίο των ακινήτων, η διασύνδεση με το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Μίσθωσης θα δίνει τη δυνατότητα ελέγχου των δηλωμένων καταλυμάτων και των εισοδημάτων από μισθώσεις τύπου Airbnb. Η σύνδεση με το Κτηματολόγιο προβλέπεται στον ευρύτερο σχεδιασμό των διασυνδέσεων, ενώ μέσω του myCAR θα ελέγχεται, εάν ένα όχημα βρίσκεται σε κυκλοφορία ή έχει δηλωθεί σε ακινησία.

Στο στόχαστρο μπαίνουν επίσης οι επιχειρήσεις που υποχρεούνται να τηρούν Ψηφιακό Πελατολόγιο Οχημάτων, καθώς και ο θαλάσσιος τουρισμός. Για τα σκάφη αναψυχής προβλέπεται αξιοποίηση στοιχείων ιδιοκτησίας, ναυλώσεων και τελών, με διασύνδεση με το e-Ναυλοσύμφωνο, το e-Μητρώο Πλοίων και -σύμφωνα με τον σχεδιασμό- το σύστημα θαλάσσιας κυκλοφορίας AIS, που καταγράφει τις κινήσεις των πλοίων. Παράλληλα, οι καταγγελίες των πολιτών θα συγκεντρώνονται και θα αξιολογούνται ψηφιακά, ώστε να αποτελούν πρόσθετη πηγή πληροφοριών για τη στόχευση των ελέγχων.

Ύποπτα μοτίβα

Το πιο σύνθετο κομμάτι του νέου συστήματος είναι η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και των εργαλείων ανάλυσης δεδομένων. Οι εφαρμογές θα επεξεργάζονται μεγάλο όγκο πληροφοριών και θα αναζητούν συνδέσεις ανάμεσα σε πρόσωπα, επιχειρήσεις, οχήματα και προηγούμενες παραβάσεις, οι οποίες δύσκολα θα μπορούσαν να εντοπιστούν μέσα από έναν απλό έλεγχο μεμονωμένων στοιχείων.

Με βάση την ανάλυση κινδύνου, θα προτείνονται υποθέσεις και στόχοι για έλεγχο, πριν ακόμη ξεκινήσει ένα ελεγκτικό κλιμάκιο. Προβλέπεται επίσης ειδική εφαρμογή που θα παρέχει νομική και κανονιστική υποστήριξη στους αναλυτές, χωρίς ωστόσο να υποκαθιστά την κρίση των ελεγκτών, οι οποίοι θα έχουν τον τελικό λόγο για τις ενέργειες που θα ακολουθούνται.

Η αναβάθμιση δεν αφορά, πάντως, μόνο τον εντοπισμό των παραβατών. Το νέο σύστημα θα καταγράφει και τις ενέργειες των ίδιων των ελεγκτικών ομάδων, ενώ προβλέπεται η δημιουργία Βιβλιοθήκης Ελέγχων με τυποποιημένες διαδικασίες και δείκτες αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας.

Εφημερίδα Απογευματινή