Σε ιδιαίτερα υψηλούς αντιπολιτευτικούς τόνους και με αιχμή τη συνταγματική αναθεώρηση, ο πρόεδρος του Νίκος Ανδρουλάκης άνοιξε την κοινή συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και του Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, παρουσιάζοντας το πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο της πρότασης του κόμματος για αλλαγές σε 21 άρθρα του Συντάγματος και την προσθήκη τεσσάρων νέων διατάξεων.
Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης επιχείρησε να δώσει στη διαδικασία χαρακτήρα κορυφαίας θεσμικής σύγκρουσης, τονίζοντας ότι η αναθεώρηση του Συντάγματος «δεν είναι μια απλή τυπική διαδικασία», αλλά «μια στιγμή αυτογνωσίας της ίδιας της Δημοκρατίας». Επικαλέστηκε μάλιστα τους συνταγματολόγους Δημήτρης Τσάτσος και Αριστόβουλος Μάνεσης, υπογραμμίζοντας ότι το Σύνταγμα αποτελεί «τη θεσμική ασπίδα του πολίτη απέναντι στην αυθαιρεσία της εξουσίας».
«Δεν φταίει το Σύνταγμα, φταίει η κουλτούρα εξουσίας της ΝΔ»
Ο Νίκος Ανδρουλάκης εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης της Νέα Δημοκρατία, κατηγορώντας την ότι έχει οδηγήσει τη χώρα σε «βαθύ αξιακό και θεσμικό τέλμα».
«Ίσως ποτέ, από τη Μεταπολίτευση και μετά, δεν βιώσαμε τόσο προκλητικό κυνισμό από μια κυβέρνηση», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «για όλα αυτά δεν φταίει το Σύνταγμα, αλλά η βαθιά συντηρητική κουλτούρα εξουσίας της Νέας Δημοκρατίας».
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έκανε ειδική αναφορά στην υπόθεση των υποκλοπών, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να υποβαθμίσει ένα ζήτημα που αφορά «παράνομες παρακολουθήσεις πολιτών, δημοσιογράφων, πολιτικών αντιπάλων και αρχηγών των Ενόπλων Δυνάμεων».
«Δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική οικονομική πρόοδος χωρίς Δημοκρατία», τόνισε.
Προσωπικά πυρά κατά Μητσοτάκη
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε απέναντι στον πρωθυπουργό Κυριάκος Μητσοτάκης, κατηγορώντας τον ότι χρησιμοποιεί τη συνταγματική αναθεώρηση ως «πολιτικό αντιπερισπασμό» απέναντι στις υποθέσεις των υποκλοπών, των Τεμπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ.
«Το Σύνταγμα δεν είναι εργαλείο αντιπερισπασμού ούτε σανίδα πολιτικής επιβίωσης για μια κυβέρνηση σε αποδρομή», ανέφερε, ενώ έκανε λόγο για «επικοινωνιακό στρίβειν διά του Συντάγματος».
Σε ακόμη σκληρότερο τόνο, σημείωσε πως «ένας πρωθυπουργός που καταστρατηγεί το Σύνταγμα και κακοποιεί τους θεσμούς, δεν έχει καμία αξιοπιστία», ενώ πρόσθεσε ότι η δημόσια ζωή «ασφυκτιά από αλλεπάλληλα σκάνδαλα, αδιαφάνεια και πολιτικές ασπίδες προστασίας».
Άρθρο 86: «Να αποφασίζει η Δικαιοσύνη και όχι η πλειοψηφία»
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ στο ζήτημα της ευθύνης υπουργών και ειδικά στο άρθρο 86 του Συντάγματος.
Κατηγόρησε τη ΝΔ ότι εμφανίζεται να προτείνει αλλαγές, διατηρώντας ωστόσο την κρίσιμη αρμοδιότητα της άσκησης ποινικής δίωξης στα χέρια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.
Όπως ανέφερε, το ΠΑΣΟΚ προτείνει την πλήρη αποσύνδεση της διαδικασίας από τη Βουλή και την ανάθεσή της σε ειδικό δικαστικό συμβούλιο.
«Όταν η ποινική δίωξη εξαρτάται από την εκάστοτε κυβερνητική πλειοψηφία, τότε η Δικαιοσύνη κινδυνεύει να μετατραπεί σε πολιτικό εργαλείο», υπογράμμισε.
Αιχμές για ΟΠΕΚΕΠΕ και πρωτογενή τομέα
Ο Νίκος Ανδρουλάκης άφησε σαφείς αιχμές και για την κυβερνητική πρόταση σχετικά με τη συνταγματική κατοχύρωση της κρατικής μέριμνας υπέρ του πρωτογενούς τομέα, συνδέοντάς την με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
«Ποιοι ακριβώς θα προστατεύσουν τον αγρότη; Αυτοί που μετέτρεψαν τον ΟΠΕΚΕΠΕ σε ακρωνύμιο της αδιαφάνειας και πελατειακών μηχανισμών;» διερωτήθηκε.
Όπως είπε, την ώρα που «οι τίμιοι αγρότες παλεύουν να επιβιώσουν», η κυβέρνηση επιχειρεί να «συνταγματοποιήσει αρχές που ούτε προστάτευσε ούτε υπηρέτησε ποτέ».
«Μιλούν για αξιοκρατία αυτοί που έκαναν την αναξιοκρατία καθημερινότητα»
Στο στόχαστρο του προέδρου του ΠΑΣΟΚ βρέθηκε και η κυβερνητική πρόταση για συνταγματική κατοχύρωση της αξιολόγησης στο Δημόσιο.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης κατηγόρησε την κυβέρνηση για «ρεκόρ απευθείας αναθέσεων», «διόγκωση μετακλητών» και «κομματικούς διορισμούς».
«Μιλούν για αξιοκρατία αυτοί που έκαναν την αναξιοκρατία καθημερινότητα», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι η αξιολόγηση δεν μπορεί να αφορά μόνο τους δημόσιους υπαλλήλους αλλά όχι την ίδια την κυβέρνηση.
Άρθρο 16: «Ούτε Σορβόνη ούτε Χάρβαρντ»
Στο μέτωπο της ανώτατης εκπαίδευσης, επέκρινε την κυβέρνηση για την πρόθεσή της να αναθεωρήσει το άρθρο 16, υποστηρίζοντας ότι ήδη «με τον νόμο Πιερρακάκη έκανε πανεπιστήμια τα κολλέγια και τα ιδιωτικά ΙΕΚ».
«Ούτε Σορβόνη είδαμε ούτε Χάρβαρντ», ανέφερε χαρακτηριστικά, επαναλαμβάνοντας ότι το ΠΑΣΟΚ στηρίζει τα δημόσια πανεπιστήμια και προτείνει αναθεώρηση του άρθρου 16 μόνο με ρητή κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών πανεπιστημίων.
Οι τρεις άξονες της πρότασης του ΠΑΣΟΚ
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ παρουσίασε την πρόταση του κόμματος ως ένα συνολικό θεσμικό σχέδιο που στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
- Ατομικά δικαιώματα και προστασία απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις
- Ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και κατοχύρωση δημόσιων αγαθών
- Θεσμικά αντίβαρα, διαφάνεια και ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης
Στο πεδίο των δικαιωμάτων, έκανε ειδική αναφορά στην ανάγκη συνταγματικής προστασίας απέναντι στην έμφυλη βία και τις γυναικοκτονίες, αλλά και στην κατοχύρωση ψηφιακών δικαιωμάτων στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
ΕΣΥ, κατοικία, νερό και ενέργεια
Στο κοινωνικό σκέλος, πρότεινε τη συνταγματική κατοχύρωση του Εθνικό Σύστημα Υγείας ως θεμελιώδους δημόσιου θεσμού, με ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών στις υπηρεσίες υγείας.
Παράλληλα, έκανε λόγο για την ανάγκη προστασίας της πρόσβασης σε προσιτή κατοικία, χαρακτηρίζοντας τη στεγαστική κρίση «μείζον κοινωνικό πρόβλημα».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο νερό, το οποίο χαρακτήρισε «θεμελιώδες δημόσιο αγαθό και ανθρώπινο δικαίωμα», ενώ για την ενέργεια υποστήριξε ότι η ενεργειακή ασφάλεια και η δίκαιη μετάβαση αποτελούν ζητήματα κοινωνικής συνοχής και εθνικής στρατηγικής.
Παρεμβάσεις για Δικαιοσύνη, ΜΜΕ και διαφάνεια
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Νίκος Ανδρουλάκης αναφέρθηκε στις αλλαγές που προτείνει το ΠΑΣΟΚ για την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, ώστε – όπως είπε – να περιοριστεί η κυβερνητική επιρροή.
Παράλληλα, πρότεινε τη συνταγματική κατοχύρωση της Εθνική Αρχή Διαφάνειας, ενώ για τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης κατηγόρησε την κυβέρνηση για «λίστες Πέτσα», αδιαφανή κατανομή κρατικής διαφήμισης και συγκέντρωση ισχύος.
«Χωρίς ανεξάρτητη και πλουραλιστική ενημέρωση, η Δημοκρατία αποδυναμώνεται», κατέληξε.
