Ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία αποκτά η σημερινή επίσκεψη στην Αθήνα του Σαντάμ Χαφτάρ, υπαρχηγού του Λιβυκού Εθνικού Στρατού και γιου του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα επιχειρεί να ενισχύσει την παρουσία και την επιρροή της στις εξελίξεις της Λιβύης και της ευρύτερης Ανατολικής Μεσογείου.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να υποδεχθεί τον Σαντάμ Χαφτάρ στις 16:00 στο Μέγαρο Μαξίμου, ενώ νωρίτερα ο Λίβυος αξιωματούχος θα συναντηθεί με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη στο Υπουργείο Εξωτερικών. Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη του Σαντάμ Χαφτάρ στην Ελλάδα, γεγονός που προσδίδει πρόσθετο πολιτικό και διπλωματικό βάρος στις επαφές.
Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια συγκυρία κατά την οποία η Αθήνα επιδιώκει να διατηρήσει ισχυρούς διαύλους επικοινωνίας τόσο με την κυβέρνηση της Τρίπολης όσο και με τη διοίκηση της Ανατολικής Λιβύης, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική της για ισορροπημένες σχέσεις με τα δύο βασικά κέντρα εξουσίας της χώρας.
Ο Σαντάμ Χαφτάρ θεωρείται από πολλούς ο πιθανότερος διάδοχος του πατέρα του, στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, και ένα από τα ισχυρότερα πρόσωπα της Βεγγάζης. Για τον λόγο αυτό η παρουσία του στην Αθήνα ερμηνεύεται ως ένδειξη της βούλησης των δύο πλευρών να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους σε ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος.
Θαλάσσιες ζώνες και Διεθνές Δίκαιο
Στην κορυφή της ατζέντας των συνομιλιών αναμένεται να βρεθούν οι εξελίξεις γύρω από την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και η προοπτική ενίσχυσης του διαλόγου μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης στη βάση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
Η ελληνική διπλωματία έχει επανειλημμένα τονίσει ότι επιδιώκει τη διαμόρφωση ενός πλαισίου συνεργασίας με τη Λιβύη που θα στηρίζεται στις αρχές του διεθνούς δικαίου και του αμοιβαίου σεβασμού. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσονται και οι πρόσφατες επαφές της υφυπουργού Εξωτερικών Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου στην Τρίπολη, καθώς και οι εργασίες της Κοινής Τεχνικής Επιτροπής για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Η Αθήνα θεωρεί ότι η επανεκκίνηση του διαλόγου με όλες τις πλευρές της Λιβύης μπορεί να δημιουργήσει προϋποθέσεις για σταδιακή πρόοδο σε ένα ζήτημα που επηρεάζει άμεσα τη σταθερότητα και την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.
Συνεργασία για το μεταναστευτικό
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται επίσης στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, καθώς η ανατολική Λιβύη αποτελεί βασική περιοχή αναχώρησης μεταναστών και προσφύγων προς την Ελλάδα, κυρίως προς την Κρήτη και τα νότια θαλάσσια σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο πλαίσιο αυτό, η ελληνική πλευρά επιδιώκει στενότερη συνεργασία με τις αρχές της Βεγγάζης και τη Λιβυκή Ακτοφυλακή. Σύμφωνα με πληροφορίες, το τελευταίο διάστημα έχουν πραγματοποιηθεί επαφές μεταξύ στελεχών του Ελληνικού Λιμενικού Σώματος και των λιβυκών αρχών, με αντικείμενο την ανταλλαγή πληροφοριών και την ενίσχυση της επιχειρησιακής συνεργασίας.
Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται περιλαμβάνονται η παρουσία Έλληνα συνδέσμου στη Βεγγάζη, η εκπαίδευση στελεχών της Λιβυκής Ακτοφυλακής από ελληνικές υπηρεσίες, η δημιουργία επιχειρησιακού κέντρου συντονισμού και η υποστήριξη μέσων επιτήρησης και έρευνας – διάσωσης.
Στόχος είναι η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των παράνομων διακινητών και η αποτροπή επικίνδυνων μεταναστευτικών διαδρομών πριν τα σκάφη αποπλεύσουν από τις λιβυκές ακτές.
