Tην έντονη δυσαρέσκειά της για την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης εκφράζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, επαναλαμβάνοντας ότι η συμφωνία είναι «άκυρη και ανυπόστατη» και δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη.
Η ευρωπαϊκή αντίδραση έρχεται μετά την απόφαση της λιβυκής Βουλής, στις 20 Οκτωβρίου 2026, να κυρώσει το «Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο Θάλασσα», το οποίο υπογράφηκε το 2019 και εξακολουθεί να αποτελεί σημείο έντονης διπλωματικής και νομικής αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η πάγια θέση της ΕΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Σε δήλωση της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ, εκ μέρους των κρατών-μελών, οι Βρυξέλλες επαναβεβαιώνουν ότι η κύρωση του μνημονίου δεν μεταβάλλει την πάγια ευρωπαϊκή θέση για τη συμφωνία.
Όπως επισημαίνεται, το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας. Η θέση αυτή είχε διατυπωθεί στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Δεκέμβριο του 2019 και επιβεβαιώθηκε εκ νέου τον Ιούνιο του 2025.
Η ΕΕ απορρίπτει, παράλληλα, την προοπτική να αποκτήσει η συμφωνία έννομες συνέπειες έναντι κρατών που δεν αποτελούν συμβαλλόμενα μέρη, υπογραμμίζοντας ότι η κύρωσή της από τη λιβυκή Βουλή δεν αναιρεί τις ενστάσεις ως προς τη συμβατότητά της με το Διεθνές Δίκαιο.
Έκκληση για σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων
Στην ανακοίνωσή της, η Ευρωπαϊκή Ένωση υπογραμμίζει ότι έχει στρατηγικό συμφέρον στη διατήρηση ενός σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, καλεί όλες τις χώρες να σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών της, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Ολόκληρη η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης
«Η ΕΕ εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά της για την κύρωση, στις 20 Οκτωβρίου 2026, από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, του “Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο Θάλασσα” του 2019.
Η θέση της ΕΕ αναφορικά με το εν λόγω Μνημόνιο είναι σταθερή και σαφής. Όπως διατυπώθηκε στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019 και επιβεβαιώθηκε τον Ιούνιο του 2025, το Μνημόνιο Κατανόησης Τουρκίας-Λιβύης παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας. Είναι άκυρο και ανυπόστατο, ενώ δεν δύναται να επιφέρει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη.
Η ΕΕ έχει στρατηγικό συμφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και καλεί όλες τις χώρες να σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών μελών, σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ και το Διεθνές Δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS)».
