Συνταγματική Αναθεώρηση: Στήριξη του ΠΑΣΟΚ υπό όρους για το άρθρο 16

Η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων μέσα από την αναθεώρηση του επίμαχου άρθρου 16 μονοπωλεί την συζήτηση στη Βουλή
15:28 - 17 Ιουνίου 2026
Συνταγματική Αναθεώρηση

Η αναθεώρηση του άρθρου 16 με επίκεντρο την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων στη χώρα μας μέσα από την «γαλάζια» πρόταση βρίσκεται στην «καρδιά» της συζήτησης στην διακομματική επιτροπή Συνταγματικής Αναθεώρησης. Στην κυβερνητική πρόταση για το άρθρο 16 αναφέρεται η πρόβλεψη της δυνατότητας παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης που μπορεί να έχουν δημόσιο ή ιδιωτικό χαρακτήρα με πλήρη αυτοδιοίκηση, υπό την εποπτεία του Κράτους και υπό τον όρο διασφάλισης υψηλού επιπέδου των παρεχομένων σπουδών. Ακόμη η κυβερνητική πλειοψηφία προτείνει να υπάρξει συνταγματική πρόβλεψη σχετικά με την κρατική μέριμνα που αφορά την προστασία και την προαγωγή της ελληνικής γλώσσας αλλά και την προστασία της ελληνικής σημαίας, ως συμβόλου του ελληνικού έθνους.

Ο γενικός εισηγητής της πλειοψηφίας Ευριπίδης Στυλιανίδης, επεσήμανε ότι πρέπει να απελευθερωθεί η ανώτατη εκπαίδευση, μέσω της συνύπαρξης δημοσίων και ιδιωτικών πανεπιστημίων, σπεύδοντας να υποστηρίξει ότι τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα κατέστη «διεθνής νησίδα εκπαιδευτικού απομονωτισμού», καθώς και η χώρα με τους περισσότερους εξόριστους επιστήμονες, αναλογικά με τον πληθυσμό της. «Η Νέα Δημοκρατία προτείνει την αναθεώρηση του άρθρου 16 στην κατεύθυνση της συνύπαρξης δημοσίων και ιδιωτικών ή μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων που θα ονομάζονται Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης», τόνισε ο βουλευτής Ροδόπης αναφερόμενος σε μη κερδοσκοπικά ιδρύματα.

«Στοίχισε ακριβά το κρατικό μονοπώλιο στην εκπαίδευση, απέκλεισε τη χώρα μας από τη δυναμική εκπαιδευτική αγορά. Από αυτή την αγορά η Ελλάδα είναι εντελώς απούσα λόγω της τραγικής ιδεοληψίας κάποιων πολιτικών δυνάμεων ή ξεπερασμένων συντεχνιακών κατεστημένων που συναποτελούν τη δικτατορία των μετριοτήτων», σημείωσε σε άλλο σημείο.

Από την πλευρά του, το ΠΑΣΟΚ λέει ότι θα στηρίξει την αναθεώρησή του, αλλά με προϋποθέσεις, καθώς η αξιωματική αντιπολίτευση ζητάει να υπάρξει ρητή συνταγματική κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των ιδρυμάτων.

Ειδικότερα, η βουλευτής Δυτικού τομέα Νάντια Γιαννακοπούλου κατά την παρέμβασή της είπε ότι πρέπει να μπει τέλος στον «αναχρονισμό», ενώ έθεσε δύο βασικές προϋποθέσεις για την αναθεώρηση του άρθρου 16, τη θωράκιση του δημοσίου πανεπιστημίου αλλά και τη ρητή συνταγματική κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών ιδρυμάτων. «Ναι, να επιτρέψουμε τη λειτουργία μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων που θα συμπληρώνουν το δημόσιο πανεπιστήμιο. Αυτό είναι το πραγματικά προοδευτικό βήμα», είπε συγκεκριμένα.

Και στη συνέχεια τόνισε: «Δεν υπάρχει πουθενά στην πρόταση της Νέας Δημοκρατίας η φράση “μη κερδοσκοπικά” ιδρύματα. Δεν είναι αθώα η επιλογή της διατύπωσης, ανοίγει διάπλατα την πόρτα στο κερδοσκοπικό, επιχειρηματικό πανεπιστήμιο, χωρίς εγγύηση προσβασιμότητας. Η απάντηση του ΠΑΣΟΚ σχετίζεται με τη θωράκιση του δημοσίου πανεπιστημίου και με τη ρητή συνταγματική κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Εδώ είναι η διαφορά μας».

Παράλληλα, η βουλευτής Λάρισας του ΠΑΣΟΚ Ευαγγελία Λιακούλη είπε «όχι» στην ακινησία, και ζήτησε το άρθρο 16 να πάψει να είναι όμηρος στερεοτύπων και ιδεολογικών χαρακωμάτων μιας άλλης εποχής. Επίσης ζήτησε να διασφαλιστεί ότι τα ιδρύματα θα είναι μη κερδοσκοπικά με ταυτόχρονη ενίσχυση του δημόσιου πανεπιστημίου, και κινήθηκε ενάντια στη ΝΔ την οποία κατηγόρησε για επιχείρηση εμπορευματοποίησης της γνώσης.

Αξίζει να σημειωθεί πως το ΠΑΣΟΚ έχει ξεκαθαρίσει δια του προέδρου του Νίκου Ανδρουλάκη ότι δεν πρόκειται να υπερψηφίσει τις προς αναθεώρηση διατάξεις στην παρούσα – προτείνουσα – Βουλή. Οπότε η στάση του Κινήματος στο υπό αναθεώρηση του άρθρου 16, θα σχετίζεται με την επόμενη Βουλή που θα είναι η αναθεωρητική.

Η στάση της αντιπολίτευσης

Ο Θεόφιλος Ξανθόπουλος του ΣΥΡΙΖΑ απάντησε στον Ευρυπίδη Στυλιανίδη επικαλούμενος τον νομπελίστα Ζοσέ Σαραμάγκου. «Και μιας και μπήκατε στον κόπο, ιδιωτικοποιήστε στο φινάλε και τη…. μάνα που σας γέννησε», σχολίασε με νόημα ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ, και κάνοντας αναφορά στο νόμο για την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, υπογράμμισε: «Ούτε το Yale ήρθε στην Ελλάδα, ούτε το Harvard, ούτε το MIT, αλλά το Northern Eastern του κυρίου Λαζαρίδη…». Ταυτόχρονα, άφησε αιχμές και κατά της «γαλάζιας» πρότασης για προσθήκη στο Σύνταγμα της προστασίας της ελληνικής σημαίας ως συμβόλου του ελληνικού έθνους. «Κλίνατε επί δεξιά. Ποια είναι η ανάγκη για την πρόβλεψη αυτή; Σε καμία περίπτωση δεν υποβαθμίζουμε το εθνικό σύμβολο. Όμως δεν βρίσκω το λόγο της συνταγματικής αναθεώρησης», είπε συγκεκριμένα.

Από την μεριά της η βουλευτής του ΚΚΕ Αφροδίτη Κτενά τόνισε: «Το ΚΚΕ στηρίζει αταλάντευτα τη δημόσια δωρεάν εκπαίδευση», στέλνοντας το μήνυμα πως το κόμμα της αντιτίθεται σθεναρά στα ιδιωτικά ΑΕΙ. Ταυτόχρονα, η βουλευτής του ΚΚΕ κατηγόρησε τη ΝΔ για «πλήρη υποταγή της εκπαίδευσης στις απαιτήσεις του κεφαλαίου», αλλά και το ΠΑΣΟΚ για «πομφόλυγες».

«Η πρότασή μας είναι η παράλληλη λειτουργία δημοσίων και ιδιωτικών ΑΕΙ με ταυτόχρονη κατάργηση των ψυχοφθόρων πανελλαδικών εξετάσεων», ανέφερε από την πλευρά του ο βουλευτής της Ελληνικής Λύσης Στέλιος Φωτόπουλος.