Γράφει ο Βαγγέλης Κούμπουλης*
Η υποκρισία στον δημόσιο διάλογο δεν αποτελεί απλώς επικοινωνιακή παραφωνία,·όταν αγγίζει τα εθνικά θέματα μετατρέπεται σε επικίνδυνη πολιτική αυτοχειρία. Στις μέρες μας, παρακολουθούμε έκπληκτοι μια μερίδα αυτόκλητων τιμητών του έθνους να μεταλλάσσεται με απίστευτη άνεση από ανυποχώρητους μαξιμαλιστές σε ενθουσιώδεις κήρυκες της συνθηκολόγησης, ανάλογα με τη γεωγραφία της εκάστοτε κρίσης.
Από τη μία πλευρά, στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης και της πόντισης του υποθαλάσσιου καλωδίου, οι γνωστοί στρατηγοί του καναπέ παθαίνουν εθνική έκσταση. Κάθε τακτικός διπλωματικός χειρισμός ή προσπάθεια αποφυγής μιας παγίδας κλιμάκωσης καταγγέλλεται άμεσα ως «εθνική μειοδοσία» και «δειλία». Εδώ απαιτούνται φρεγάτες, επίδειξη ισχύος και ανάληψη ρίσκου σύγκρουσης για κάθε μέτρο βυθού. Για το καλώδιο, ο πήχυς της πυγμής μπαίνει στο απόλυτο μέγιστο.
Μόλις όμως το βλέμμα στραφεί προς την ανατολική Ευρώπη, το πολεμικό μένος των ίδιων ανθρώπων εξαϋλώνεται θαυματουργά. Εκεί, οι ανυποχώρητοι πατριώτες μεταμορφώνονται σε κυνικούς πραγματιστές της υποταγής: «Μα γιατί αντιστέκονται οι Ουκρανοί; Αφού η Ρωσία είναι ισχυρότερη, ας δώσουν τη μισή τους χώρα να τελειώνουμε!». Το απαραβίαστο των συνόρων, το δικαίωμα στην αυτοάμυνα και ο Χάρτης του ΟΗΕ βαφτίζονται ξαφνικά «μάταιος ιδεαλισμός». Το μήνυμα είναι κυνικό: όταν ο εισβολέας είναι ισχυρός, το θύμα οφείλει να υποκλιθεί και να ακρωτηριαστεί.
Αυτή ακριβώς η λογική συνιστά το απόλυτο εθνικό χαρακίρι για την ελληνική εξωτερική πολιτική απέναντι στην Τουρκία.
Εδώ και δεκαετίες, η ελληνική και κυπριακή διπλωματία πατούν πάνω σε μία θεμελιώδη αρχή: το Διεθνές Δίκαιο, οι διεθνείς συνθήκες και το Δίκαιο της Θάλασσας υπερέχουν της στρατιωτικής ισχύος. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια αναθεωρητική δύναμη που προβάλλει τη «Γαλάζια Πατρίδα», αμφισβητεί κυριαρχικά δικαιώματα, απειλεί με casus belli και κατέχει παράνομα τη μισή Κύπρο.
Το βασικό μας επιχείρημα στη διεθνή κοινότητα είναι ότι η στρατιωτική υπεροχή δεν παράγει δίκαιο. Όταν όμως κάποιος νομιμοποιεί τη ρωσική εισβολή με το σκεπτικό ότι «ο ισχυρός παίρνει ό,τι θέλει», απονομιμοποιεί ταυτόχρονα ολόκληρη την ελληνική γραμμή άμυνας. Με ποιο έρεισμα θα ζητήσουμε συμμαχική αλληλεγγύη, κυρώσεις ή καταδίκη αν η Άγκυρα επιχειρήσει να επιβάλει το δικό της δίκαιο της πυγμής στο Αιγαίο ή στην Κύπρο; Αν δεχθούμε πως η ισχύς νομιμοποιεί τον ακρωτηριασμό κρατών, οι ελληνικές θέσεις γίνονται καπνός.
Η τραγική ειρωνεία είναι ότι αυτή η εξωφρενική αντίφαση εκπορεύεται από τους πλέον ανέξοδους ρήτορες. Είναι απίστευτα εύκολο να πουλάς αδιαλλαξία και «μαγκιά» από την ασφάλεια του καναπέ σου, όταν το μοναδικό σου ρίσκο είναι ένα οργισμένο σχόλιο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο πατριωτισμός από το πληκτρολόγιο δεν είναι παρά φθηνός και υποκριτικός. Η συνέπεια στο Διεθνές Δίκαιο είναι η μόνη ουσιαστική ασπίδα που διαθέτει η πατρίδα μας. Όποιος χαρίζει την εδαφική ακεραιότητα άλλων κρατών στον ισχυρό επιτιθέμενο, στρώνει συνειδητά το χαλί για τις δικές μας εθνικές απώλειες.
*Ο κ. Κούμπουλης είναι ιστορικός και θεολόγος
Εφημερίδα Απογευματινή
