Στη σύγχρονη πολιτική σκηνή, η ιστορία συχνά επαναλαμβάνεται όχι ως τραγωδία ή κωμωδία, αλλά ως ένα επίμονο μάθημα που άγνωστο γιατί προσπερνάται συστηματικά. Η φημολογούμενη τελική ευθεία στην οποία φαίνεται να εισέρχεται ο Αντώνης Σαμαράς για την ίδρυση νέου πολιτικού φορέα φέρνει ξανά στην επιφάνεια μία διαχρονική παθογένεια της ελληνικής Δεξιάς: την τάση για ιδεολογικό «ζηλωτισμό».
Οι δραματικές εκκλήσεις που επικαλούνται τον παραταξιακό πατριωτισμό, προειδοποιώντας για τον άμεσο κίνδυνο διάσπασης και αποδυνάμωσης της Νέας Δημοκρατίας, αποτυγχάνουν να κάμψουν την αμετάκλητη απόφαση ενός πολιτικού που αυτοανακηρύσσεται θεματοφύλακας της «γνήσιας» παρακαταθήκης. Η πρόθεση να «σωθεί» η άμωμη Δεξιά από τον υποτιθέμενο εκμαυλισμό της σημερινής ηγεσίας του Κυριάκου Μητσοτάκη παραπέμπει ευθέως στη συμπεριφορά ιστορικών θρησκευτικών ταγμάτων που, στο όνομα μιας ιδεατής δογματικής καθαρότητας, επέλεγαν να αποκοπούν από το σώμα της Εκκλησίας.
Αυτή η εμμονή στην ιδεολογική ορθοδοξία παραβλέπει μια θεμελιώδη αλήθεια που διέπει τόσο την εκκλησιαστική όσο και την πολιτική συγκρότηση. Ο Ιωάννης Χρυσόστομος υποστήριζε σοφά πως η ενότητα και η κοινή πορεία των αδελφών έχουν ασύγκριτα μεγαλύτερη αξία από την ατομική αλάθητη κρίση, καθώς ο απομονωμένος ζηλωτισμός καταλήγει σχεδόν πάντα στην αίρεση. Στη σκληρή πολιτική πραγματικότητα, η «αίρεση» αυτή μεταφράζεται σε περιθωριοποίηση, κατακερματισμό και τελικά σε αυτοκαταστροφή. Η απόφαση του Αντώνη Σαμαρά να δοκιμάσει για δεύτερη φορά στην καριέρα του τις αντοχές της παράταξης που τον ανέδειξε, δείχνει μία παράδοξη άγνοια των διδαγμάτων του ιδίου του παρελθόντος του, αλλά και της πολιτικής διαθήκης των ιστορικών στελεχών του χώρου.
Η περίφημη αποστροφή του Ευάγγελου Αβέρωφ ότι «όποιος βγαίνει από το μαντρί, τον τρώει ο λύκος» δεν αποτελούσε απλώς μια κυνική παραδοχή πολιτικού πραγματισμού, αλλά μια βαθιά κατανόηση της δυναμικής των μαζικών κομμάτων εξουσίας. Η ισχύς ενός πολιτικού οργανισμού βασίζεται στη σύνθεση, την ανεκτικότητα, τις εσωτερικές ισορροπίες και τη συνοχή, όχι στις καθάρσεις, τους αφορισμούς και τους περιχαρακωμένους δογματισμούς. Όταν η επιθυμία για προσωπική δικαίωση υπερβαίνει την ανάγκη για συλλογική σταθερότητα, το εγχείρημα παύει να υπηρετεί τη λαϊκή βάση και μετατρέπεται σε μια προσωπική σταυροφορία. Το διακύβευμα της επόμενης μέρας δεν είναι αν η «καθαρή» Δεξιά θα βρει νέα στέγη, αλλά αν η ιστορική μνήμη θα επιβεβαιώσει για άλλη μία φορά πως η έξοδος από το συλλογικό πλαίσιο οδηγεί νομοτελειακά στον πολιτικό λήθαργο.
*Ο κ. Κούμπουλης είναι ιστορικός και θεολόγος
Εφημερίδα Απογευματινή
