Στην ανάγκη να αποκτήσει η Ελλάδα περισσότερα και ισχυρότερα αναπτυξιακά κέντρα, ώστε τα οφέλη της οικονομικής ανάπτυξης να φτάνουν σε κάθε περιοχή της χώρας, αναφέρθηκε ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης, μιλώντας στο πλαίσιο του 6ο Thessaloniki Metropolitan Summit που διοργανώνει το powergame.gr σε συνεργασία με τον Economist.
Ο κ. Κοντογεώργης σημείωσε ότι η Ελλάδα βρίσκεται πλέον σε σταθερή πορεία σύγκλισης με τις πιο προηγμένες ευρωπαϊκές οικονομίες, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι εξίσου σημαντική είναι η επίτευξη της λεγόμενης «εσωτερικής σύγκλισης».
Η περιφερειακή ανάπτυξη ως εθνική προτεραιότητα
Όπως ανέφερε, η περιφερειακή ανάπτυξη δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη πεδίο κυβερνητικής πολιτικής, αλλά κορυφαία εθνική προτεραιότητα, άμεσα συνδεδεμένη με την οικονομία, το δημογραφικό ζήτημα και την κοινωνική συνοχή.
Στο επίκεντρο της κυβερνητικής στρατηγικής, όπως εξήγησε, βρίσκεται ένα κρίσιμο ερώτημα: κατά πόσο ο τόπος στον οποίο γεννιέται και μεγαλώνει ένας άνθρωπος στην Ελλάδα επηρεάζει τελικά τις ευκαιρίες που θα έχει στη ζωή του.
Μετά από μια δεκαετία οικονομικής κρίσης, στόχος είναι η δημιουργία μιας Ελλάδας με «περισσότερα, ισχυρά κέντρα βάρους», ώστε η ανάπτυξη να μην περιορίζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα.
«Το μέρισμα της ανάπτυξης» θα πρέπει, σύμφωνα με τον κ. Κοντογεώργη, να φτάνει σε κάθε γωνιά της χώρας, δίνοντας στους πολίτες τη δυνατότητα να επιλέγουν τον τόπο όπου θέλουν να ζήσουν χωρίς να περιορίζονται οι φιλοδοξίες και οι επαγγελματικές τους προοπτικές.
Περίπου 49 δισ. ευρώ από τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Αναφερόμενος στον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ σημείωσε ότι η πρώτη κατανομή προβλέπει για την Ελλάδα πόρους περίπου 49 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, ενόψει της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, η χώρα αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για την τελική συμφωνία επί του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Η ελληνική θέση, όπως την παρουσίασε ο κ. Κοντογεώργης, είναι ότι η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και η ανθεκτικότητα δεν μπορούν να λειτουργούν εις βάρος της πολιτικής συνοχής. Αντίθετα, απαιτούνται επαρκείς χρηματοδοτήσεις για την εδαφική συνοχή, καθώς, όπως τόνισε, «χωρίς εδαφική συνοχή, δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική ανθεκτικότητα».
50 Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης σε όλη τη χώρα
Ο κ. Κοντογεώργης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν ξεκινά από μηδενική βάση στον σχεδιασμό της περιφερειακής ανάπτυξης. Η Εθνική Στρατηγική «Περιφέρεια 2030», που παρουσιάστηκε από τον πρωθυπουργό στη Θεσσαλονίκη πριν από δύο χρόνια, έχει ήδη περάσει στο στάδιο της υλοποίησης, με αφετηρία το Τοπικό Σχέδιο Ανάπτυξης του Έβρου.
Σήμερα βρίσκονται σε εξέλιξη 50 Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης, ένα για κάθε περιφερειακή ενότητα. Στη διαδικασία συμμετέχουν περισσότεροι από 1.000 φορείς μέσω ομάδων εργασίας, με αντικείμενο την ιεράρχηση των αναγκών, τον έλεγχο της ωριμότητας των έργων, τη σύνδεσή τους με τις επιμέρους τομεακές πολιτικές και τον συντονισμό των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων.
«Ο χρόνος που αφιερώνεται σήμερα στον σωστό σχεδιασμό, είναι χρόνος που κερδίζεται αύριο στην υλοποίηση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Πάνω από 20 δισ. ευρώ στην περιφέρεια από το 2021
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, περισσότερα από 8.000 έργα βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη στις περιφέρειες της χώρας, ενώ κατά τη διετία 2026-2027 αναμένεται να παραδοθούν περίπου 330 εμβληματικά έργα.
Παράλληλα, από το 2021 έχουν κατευθυνθεί προς την περιφέρεια περισσότερα από 20 δισ. ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ.
Ωστόσο, ο κ. Κοντογεώργης έδωσε έμφαση όχι μόνο στο ύψος των διαθέσιμων πόρων, αλλά κυρίως στον τρόπο αξιοποίησής τους. Όπως σημείωσε, το ζητούμενο είναι να υπάρχει σαφής εικόνα για το πού κατευθύνεται κάθε ευρώ, για ποιον λόγο επιλέγεται κάθε παρέμβαση και ποιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα αναμένεται να έχει για τους πολίτες.
Η περιφερειακή διάσταση σε όλες τις εθνικές πολιτικές
Το εθνικό πρόγραμμα ανάπτυξης οργανώνεται γύρω από 12 βασικές προτεραιότητες, οι οποίες εκτείνονται από τη μακροοικονομική σταθερότητα έως τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την τεχνητή νοημοσύνη και την αμυντική βιομηχανία.
Ο κ. Κοντογεώργης τόνισε ότι η περιφερειακή ανάπτυξη δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μία ακόμη προτεραιότητα σε μια λίστα, αλλά ως οριζόντια διάσταση που πρέπει να διαπερνά και τις 12 εθνικές προτεραιότητες.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο νέος σχεδιασμός προβλέπει αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του κράτους και της οικονομίας, με έμφαση στη διοικητική αποκέντρωση, την αξιοποίηση της τηλεργασίας και τη δημιουργία τοπικών αλυσίδων αξίας που θα συνδέουν την παραγωγή με τη μεταποίηση και την εφοδιαστική αλυσίδα.
Νησιά και ορεινές περιοχές ως αναπτυξιακά πλεονεκτήματα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υφυπουργός και στη νησιωτικότητα και την ορεινότητα, επισημαίνοντας ότι δεν αποτελούν απλώς ειδικές παραμέτρους της αναπτυξιακής πολιτικής, αλλά βασικά χαρακτηριστικά της γεωγραφίας και της οικονομικής φυσιογνωμίας της Ελλάδας.
Η χώρα είναι η δεύτερη πιο ορεινή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ στις ορεινές και νησιωτικές περιοχές κατοικούν περίπου 2,3 εκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή σχεδόν το ένα πέμπτο του συνολικού πληθυσμού.
Στόχος της νέας προσέγγισης είναι να μην αντιμετωπίζονται πλέον τα νησιά και οι ορεινές περιοχές ως «προβληματικές περιοχές», αλλά ως στρατηγικά πλεονεκτήματα που μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της χώρας.
Στο επίπεδο των θεσμών, έχουν ήδη δημιουργηθεί η Ειδική Γραμματεία Ορεινών Περιοχών στην Προεδρία της Κυβέρνησης και η Κυβερνητική Επιτροπή για τη Νησιωτικότητα, ενώ προβλέπεται η ενσωμάτωση ρητρών ορεινότητας και νησιωτικότητας στις νομοθετικές πρωτοβουλίες των υπουργείων.
Παράλληλα, από τον Σεπτέμβριο λειτουργεί και η πλατφόρμα apokentrosi.gov.gr, η οποία απευθύνεται σε πολίτες που εξετάζουν το ενδεχόμενο μετεγκατάστασης στην περιφέρεια.
«Η ισόρροπη ανάπτυξη είναι διαρκής εθνικός στόχος»
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Θανάσης Κοντογεώργης υπογράμμισε ότι η ισόρροπη ανάπτυξη της χώρας δεν μπορεί να αποτελεί στόχο που περιορίζεται σε μία κυβερνητική θητεία, αλλά συνιστά διαρκή και αδιαπραγμάτευτη εθνική επιδίωξη.
Το τελικό ζητούμενο, όπως ανέφερε, είναι μια Ελλάδα που δεν θα διαχωρίζεται πλέον με τους παραδοσιακούς όρους σε «κέντρο» και «περιφέρεια», αλλά θα διαθέτει πολλαπλά ισχυρά κέντρα ανάπτυξης, στα οποία κάθε πολίτης θα έχει πρόσβαση σε ευκαιρίες.
Η εδαφική συνοχή, σύμφωνα με τον ίδιο, σημαίνει τελικά ότι η ιδιαίτερη γεωγραφία της χώρας δεν θα αποτελεί εμπόδιο, αλλά θα μετατραπεί σε συγκριτικό πλεονέκτημα για την Ελλάδα της επόμενης δεκαετίας.
