Ακίνητα, επενδύσεις, χρηματιστήριο και ισχυρή οικονομική ανάπτυξη, σε συνδυασμό με τις αυξήσεις των μισθών και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, οδήγησαν τον συνολικό πλούτο των ελληνικών νοικοκυριών πάνω από το ιστορικό όριο του 1 τρισεκατομμυρίου ευρώ στο τέλος του 2025, σύμφωνα με νέα οικονομική ανάλυση της Alpha Bank.
Ωστόσο, πίσω από τη θεαματική αύξηση της περιουσίας, που επί της ουσίας φέρνει τον πλούτο των νοικοκυριών στα προ κρίσης επίπεδα, κρύβεται μια σημαντική αντίφαση: οι Έλληνες εξακολουθούν να συγκαταλέγονται στους πολίτες με το χαμηλότερο διαθέσιμο εισόδημα στην Ευρωζώνη, γεγονός που αποτυπώνει το μεγάλο χάσμα ανάμεσα στην αξία των περιουσιακών στοιχείων και στην πραγματική αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Η μελέτη της Alpha Bank καταγράφει πως η ελληνική οικονομία εισέρχεται σε μια νέα περίοδο ενίσχυσης της ιδιωτικής περιουσίας, καθώς η άνοδος των τιμών των ακινήτων, η αύξηση της αξίας των χρηματοοικονομικών επενδύσεων, η ενίσχυση της απασχόλησης, η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας και η ισχυρή πορεία του τουρισμού δημιούργησαν ένα περιβάλλον που ευνόησε τη σημαντική αύξηση του πλούτου των νοικοκυριών.
Ανατιμήσεις
Τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τα οποία αξιοποιεί η Alpha Bank, δείχνουν ότι στο τέλος του 2025 η συνολική αξία του ακαθάριστου πλούτου των ελληνικών νοικοκυριών ξεπέρασε για πρώτη φορά το 1 τρισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 19% μέσα στη διετία 2024-2025. Σε απόλυτους αριθμούς η περιουσία των ιδιωτών αυξήθηκε κατά περίπου 161 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα σε δύο χρόνια, εξέλιξη που αποδίδεται τόσο στην ανατίμηση των ήδη υφιστάμενων περιουσιακών στοιχείων όσο και στη δημιουργία νέου πλούτου μέσω επενδύσεων και επιχειρηματικής δραστηριότητας.
5% μέση αύξηση στο ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών την τελευταία διετία
Λιγότερο από 3% του διαθέσιμου εισοδήματος το ποσοστό αποταμίευσης (αρνητική)
16% η αύξηση στην αξία των ακινήτων
Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε η συνεχιζόμενη άνοδος της αγοράς ακινήτων, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό πυλώνα της περιουσίας των ελληνικών νοικοκυριών. Παράλληλα, η ανοδική πορεία του Χρηματιστηρίου Αθηνών και η αυξημένη συμμετοχή των αποταμιευτών σε επενδυτικά προϊόντα ενίσχυσαν σημαντικά τον χρηματοοικονομικό πλούτο.
Αποκατάσταση απωλειών
Η θετική εικόνα δεν περιορίζεται μόνο στην περιουσία. Το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών συνέχισε επίσης να αυξάνεται, καταγράφοντας μέσο ετήσιο ρυθμό περίπου 5% κατά την τελευταία διετία. Μόνο κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 η αύξηση διαμορφώθηκε στο 3,2% σε ετήσια βάση, υπερβαίνοντας τον μέσο πληθωρισμό της ίδιας περιόδου, ο οποίος κυμάνθηκε περίπου στο 3%. Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι ένα μέρος των πραγματικών εισοδηματικών απωλειών που υπέστησαν τα νοικοκυριά κατά την έντονα πληθωριστική περίοδο 2022-2023 αρχίζει σταδιακά να ανακτάται.
Κύριοι μοχλοί της ανόδου ήταν οι αυξήσεις των μισθών, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, η ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας, η αύξηση του εισοδήματος των αυτοαπασχολουμένων και η βελτίωση των αποδόσεων από περιουσιακά στοιχεία. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι αμοιβές εξαρτημένης εργασίας αυξήθηκαν κατά 4,3% το πρώτο τρίμηνο του 2026, ενώ το μεικτό εισόδημα των αυτοαπασχολουμένων και των ατομικών επιχειρήσεων ενισχύθηκε κατά 6%.
Δαπάνες
Παρά την αύξηση των εισοδημάτων, η Alpha Bank επισημαίνει πως η αποταμίευση παραμένει αρνητική. Το ποσοστό αποταμίευσης διαμορφώνεται περίπου στο -3% του διαθέσιμου εισοδήματος, γεγονός που σημαίνει ότι η συνολική κατανάλωση εξακολουθεί να υπερβαίνει τα εισοδήματα των νοικοκυριών. Η εικόνα αυτή εξηγείται από τη χρήση αποταμιεύσεων που δημιουργήθηκαν κατά την περίοδο της πανδημίας αλλά και από την αυξημένη χρήση τραπεζικού δανεισμού.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των καταναλωτικών δανείων ανήλθε τον Ιούνιο στο 6,9%, επιβεβαιώνοντας ότι μέρος της κατανάλωσης χρηματοδοτείται πλέον μέσω νέου δανεισμού. Παράλληλα λειτουργεί και το λεγόμενο wealth effect, σύμφωνα με το οποίο η αύξηση της αξίας της περιουσίας δημιουργεί μεγαλύτερο αίσθημα οικονομικής ασφάλειας και ενθαρρύνει υψηλότερη κατανάλωση.
Οι ατμομηχανές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνθεση του νέου πλούτου. Στα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τη μεγαλύτερη άνοδο κατέγραψαν τα αμοιβαία και επενδυτικά κεφάλαια, των οποίων η αξία υπερδιπλασιάστηκε μέσα σε μόλις δύο χρόνια. Σημαντικές αυξήσεις σημείωσαν επίσης οι εισηγμένες μετοχές, οι επιχειρηματικές συμμετοχές, τα ομόλογα, τα ασφαλιστικά προϊόντα ζωής και οι τραπεζικές καταθέσεις. Στον μη χρηματοοικονομικό πλούτο η αξία των ακινήτων αυξήθηκε κατά 16%, ενώ η αξία του επιχειρηματικού κεφαλαίου αυξήθηκε κατά 13%.
Η ανάλυση καταγράφει ακόμη μία σημαντική διαρθρωτική αλλαγή: το μερίδιο του χρηματοοικονομικού πλούτου στο σύνολο της περιουσίας αυξήθηκε από 26% το 2018 σε 37% το 2025, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα ελληνικά νοικοκυριά στρέφονται σταδιακά περισσότερο προς τις επενδύσεις και λιγότερο αποκλειστικά στην κατοχή ακινήτων, παράλληλα όμως δείχνει ότι αναλογικά ευνοήθηκε περισσότερο το πλουσιότερο τμήμα τους, αφού αυτό κατέχει κυρίως χρηματοοικονομικό πλούτο, δηλαδή μετοχές, αμοιβαία κεφάλαια, ομόλογα κ.λπ.
Χαμηλές επιδόσεις
Παρά την εντυπωσιακή αύξηση της περιουσίας, η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει από τις χαμηλότερες επιδόσεις στην Ευρωζώνη ως προς το διαθέσιμο εισόδημα. Με βάση τα στοιχεία του 2024, η χώρα βρίσκεται στην προτελευταία θέση μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωζώνης όσον αφορά το προσαρμοσμένο διαθέσιμο εισόδημα ανά κάτοικο, ξεπερνώντας μόνο τη Λετονία.
Αντίθετα, ως προς τη διάμεσο του καθαρού πλούτου των νοικοκυριών, η Ελλάδα καταλαμβάνει τη 15η θέση ανάμεσα στις 19 χώρες της Ευρωζώνης, με καθαρό πλούτο περίπου 118.000 ευρώ ανά αντιπροσωπευτικό νοικοκυριό. Η διαφοροποίηση αυτή αποδίδεται κυρίως στη μεγάλη συμμετοχή της ακίνητης περιουσίας στον συνολικό πλούτο των ελληνικών οικογενειών αλλά και στη διαγενεακή μεταβίβαση ακινήτων, που εξακολουθεί να αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της ελληνικής κοινωνίας.
Προοπτικές
Η Alpha Bank εκτιμά ότι οι προοπτικές παραμένουν θετικές, καθώς η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, οι δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, οι αυξήσεις μισθών και οι φορολογικές παρεμβάσεις αναμένεται να συνεχίσουν να ενισχύουν τόσο τα εισοδήματα όσο και την περιουσιακή θέση των ελληνικών νοικοκυριών τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, το μεγάλο στοίχημα για την ελληνική οικονομία παραμένει η ουσιαστική σύγκλιση του διαθέσιμου εισοδήματος με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ώστε η αύξηση του πλούτου να μεταφραστεί και σε αισθητή βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών.
Εφημερίδα Απογευματινή
