Πολλές συσκευές προσφέρουν τη δυνατότητα «επαναφοράς στις εργοστασιακές ρυθμίσεις». Αυτό σημαίνει ότι διαγράφονται νεότερες επιλογές και δεδομένα και επαναφέρονται οι αρχικές ρυθμίσεις του συστήματος. Αυτή την κατάσταση της επαναφοράς στις «εργοστασιακές ρυθμίσεις» βιώνουμε τον τελευταίο καιρό στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Μία σειρά κινήσεων της Άγκυρας δείχνει ότι έχουμε επιστρέψει στην ανάπτυξη της πλήρους βεντάλιας των θεμάτων που θέτει η Τουρκία διαχρονικά από τη δεκαετία του 1970.
Επί παραδείγματι, το θαλάσσιο πάρκο μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης υπενθυμίζει τις διεκδικήσεις που πρωτοέθεσε η Τουρκία επί της υφαλοκρηπίδας του Βορείου Αιγαίου, πολύ κοντά στη Θάσο, τον Νοέμβριο του 1973. Οι τουρκικές διαμαρτυρίες ως προς τον χωροταξικό σχεδιασμό του υπουργείου Περιβάλλοντος για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είχαν ευθεία αναφορά στη λεγόμενη θεωρία των «γκρίζων ζωνών», δηλαδή στην αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας σε μικρά νησιά που δεν αναφέρονται ονομαστικώς στις διεθνείς συνθήκες. Την πρωτακούσαμε το 1996 με την κρίση των Ιμίων και έκτοτε είναι σταθερά της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Το θαλάσσιο πάρκο πέριξ του Καστελλορίζου βασίζεται στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» που εμφανίστηκε κατά την τελευταία δεκαετία. Η δε ενόχληση της Άγκυρας για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» τής έδωσε την ευκαιρία να ξαναμιλήσει για την αποστρατιωτικοποίηση των ανατολικών νησιών του Αιγαίου, θέμα γνωστό εδώ και δεκαετίες.
Το κλασικό ερώτημα στον δημόσιο διάλογο για την Τουρκία είναι γιατί αποφάσισε τώρα να αναφερθεί σε όλα αυτά τα θέματα. Τρεις δείχνουν ότι είναι οι λόγοι: α) οι έρευνες που θα ξεκινήσει η Chevron νοτίως της Κρήτης, που αμφισβητούν ευθέως το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, β) η συμμετοχή της γαλλικής εταιρείας Meridiam στο έργο της ηλεκτρικής διασυνδέσεως Ελλάδας – Κύπρου, που σημαίνει ότι το έργο σύντομα θα επανεκκινήσει και γ) η στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου με το Ισραήλ. Ο τελευταίος λόγος έχει και το μεγαλύτερο βάρος. Ένα μεγάλο τμήμα της τουρκικής κοινής γνώμης θεωρεί ότι θα είναι ο επόμενος στόχος του Ισραήλ μόλις τελειώσει ο πόλεμος στον Κόλπο. Η ανάπτυξη αντιαεροπορικών συστημάτων ισραηλινής κατασκευής σε Ελλάδα και Κύπρο τούς δημιουργεί τη βεβαιότητα ότι η Τουρκία (θα) είναι «πολιορκημένη» από ισραηλινά ραντάρ καθ’ όλο το μήκος των ακτών της σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Κάτι τέτοιο συνιστά «απειλή» για την Τουρκία.
Βεβαίως, οι πιθανότητες να επιτεθεί το Ισραήλ σε έδαφος νατοϊκής χώρας είναι στην πραγματικότητα μηδαμινές. Μπορεί να υπάρχουν αντιπαραθέσεις ή και συγκρούσεις Ισραήλ – Τουρκίας σε εδάφη τρίτων χωρών (π.χ. Συρία, Λιβύη, Σομαλία), αλλά το Ισραήλ δεν θα έμπαινε στη διαδικασία να επιτεθεί σε τουρκικό έδαφος και να δοκιμάσει πώς εφαρμόζεται το άρθρο 5 της νατοϊκής συμμαχίας περί συλλογικής άμυνας. Σε αυτήν τη φάση η επαναφορά στις «εργοστασιακές ρυθμίσεις» των τουρκικών διεκδικήσεως εις βάρος του Ελληνισμού δεν σημαίνει ότι η Άγκυρα επιθυμεί θερμό επεισόδιο. Της αρκεί η ρητορική και διπλωματική ένταση. Τα πράγματα όμως θα αλλάξουν όταν θα έλθει η ώρα ποντίσεως του καλωδίου συνδέσεως Ελλάδας – Κύπρου.
Ο κ. Συρίγος είναι καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και βουλευτής ΝΔ στην Α΄ Αθηνών. Το βιβλίο του «50 Ερωτήματα και Απαντήσεις για τις σχέσεις Ελλάδας - Τουρκίας» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη
Εφημερίδα Απογευματινή
