Η Γαλλία ζει μια βαθιά κοινωνική και πολιτική κρίση. Οι μαθητικές κινητοποιήσεις, οι καταγγελίες για υπέρμετρη αστυνομική βία, οι τραυματισμοί ανηλίκων και η αδυναμία της πολιτικής εξουσίας να αποκαταστήσει τον κοινωνικό διάλογο θέτουν ένα ουσιαστικό ερώτημα: τι απέγινε η παράδοση της δημοκρατικής και κοινωνικής γκολικής Δεξιάς;
Ο γκολισμός δεν υπήρξε μια πολιτική παράδοση χωρίς αντιφάσεις. Θεμελιώθηκε, ωστόσο, στην αντίληψη ενός ισχυρού κράτους που αντλεί τη νομιμοποίησή του από τον λαό και έχει υποχρέωση να διασφαλίζει την εθνική συνοχή, την κοινωνική πρόοδο και τη θεσμική σταθερότητα.
Τον Μάιο του 1968, όταν η Γαλλία συγκλονιζόταν από τη φοιτητική εξέγερση και τις εργατικές απεργίες, ο στρατηγός Ντε Γκολ δεν περιορίστηκε στην επίκληση της δημόσιας τάξης. Ο πρωθυπουργός του, Ζορζ Πομπιντού, διαπραγματεύτηκε τις συμφωνίες της Γκρενέλ, με σημαντικές κοινωνικές παραχωρήσεις. Ο ίδιος ο Ντε Γκολ επέλεξε να αναζητήσει νέα δημοκρατική νομιμοποίηση μέσω εκλογών.
Το 1986 ο γκολικός πρωθυπουργός Ζακ Σιράκ, σε περίοδο συγκατοίκησης με τον σοσιαλιστή πρόεδρο Φρανσουά Μιτεράν, αντιμετώπισε μαζικές μαθητικές και φοιτητικές κινητοποιήσεις εναντίον του νομοσχεδίου Ντεβακέ. Η αστυνομική βία και ο τραγικός θάνατος του νεαρού Μαλίκ Ουσεκίν σημάδεψαν εκείνη την περίοδο. Η κυβέρνηση τελικά απέσυρε το νομοσχέδιο.
Το 2006, με πρόεδρο τον Σιράκ και πρωθυπουργό τον Ντομινίκ ντε Βιλπέν, οι μαζικές κινητοποιήσεις κατά του συμβολαίου πρώτης απασχόλησης οδήγησαν επίσης στην εγκατάλειψη του επίμαχου μέτρου.
Οι ιστορικές αυτές εμπειρίες αναδεικνύουν τις δυσκολίες αλλά και τη σημασία της πολιτικής ανταπόκρισης στις κοινωνικές διεκδικήσεις.
Αξίζει εδώ να θυμηθούμε τον Φιλίπ Σεγκέν, εμβληματικό εκπρόσωπο του κοινωνικού γκολισμού, ο οποίος αντιτάχθηκε στη Συνθήκη του Μάαστριχτ το 1992, προβάλλοντας τη σημασία της λαϊκής κυριαρχίας και της δημοκρατικής νομιμοποίησης απέναντι στην τεχνοκρατική ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Η σημερινή πολυδιάσπαση της γαλλικής δημοκρατικής Δεξιάς και οι διαφορετικές πολιτικές κατευθύνσεις στο εσωτερικό των Républicains αναδεικνύουν τη δυσκολία διατήρησης μιας συνεκτικής ιστορικής ταυτότητας σε μια εποχή βαθιών πολιτικών μεταβολών.
Η συζήτηση αυτή δεν αφορά αποκλειστικά τη Γαλλία. Αποτελεί αφορμή προβληματισμού και για τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται ο δημόσιος διάλογος στη χώρα μας. Ορισμένες αντιδράσεις απέναντι στις κινητοποιήσεις των Γάλλων μαθητών δείχνουν πόσο εύκολα η πολιτική αντιπαράθεση μπορεί να απομακρυνθεί από την ουσία και να διολισθήσει. Πρόκειται για μια ευρύτερη συνέπεια της αποϊδεολογικοποίησης της εποχής μας, κατά την οποία συχνά υποχωρεί η γνώση των ιστορικών και ιδεολογικών καταβολών των πολιτικών παρατάξεων.
Η δημοκρατική και κοινωνική Δεξιά δεν ταυτίζεται ούτε με την τεχνοκρατική διαχείριση του μακρονισμού ούτε με τη Λεπέν.
Η ευρωπαϊκή δημοκρατική Δεξιά διαθέτει μια μακρά παράδοση, στην οποία η κοινωνική ευθύνη, ο σεβασμός στους θεσμούς και η προστασία της δημόσιας τάξης αποτελούν συμπληρωματικές αρχές.
Η διατήρηση αυτής της ιστορικής συνείδησης αποτελεί προϋπόθεση για έναν ουσιαστικό πολιτικό διάλογο. Διότι η ισχύς ενός δημοκρατικού κράτους δεν αποδεικνύεται μόνο από την ικανότητά του να διασφαλίζει την τάξη αλλά και από την ικανότητά του να ακούει την κοινωνία, να συνθέτει τις αντιθέσεις της και να διατηρεί την εμπιστοσύνη των πολιτών του.
O κ. Φόρτωμας είναι βουλευτής Κυκλάδων της Νέας Δημοκρατίας και ιστορικός
Εφημερίδα Απογευματινή
