Την ενίσχυση της έρευνας αιχμής στην Ελλάδα, τη στήριξη των επιστημόνων και την αύξηση της συμμετοχής της χώρας στα ανταγωνιστικά ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα συζήτησε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC), καθηγήτρια Maria Leptin.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε τη σημασία του ERC ως διεθνούς προτύπου ανεξάρτητης επιστημονικής αξιολόγησης, στο οποίο η αριστεία αποτελεί το αποκλειστικό κριτήριο.
Όπως ανέφερε, οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 55% από το 2019, φτάνοντας τα 3,62 δισ. ευρώ το 2024. Παράλληλα, ο αριθμός των ερευνητών αυξήθηκε κατά 30%, φτάνοντας τους 50.900 σε όρους πλήρους απασχόλησης.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις επιχειρηματικές δαπάνες για έρευνα, οι οποίες ενισχύθηκαν κατά 84%, αναδεικνύοντας τον αυξανόμενο ρόλο του ιδιωτικού τομέα στην παραγωγή νέας γνώσης.
«Δαίδαλος», Pharos και επιστροφή επιστημόνων
Στη συνάντηση συζητήθηκαν η επιστροφή επιστημονικού δυναμικού στην Ελλάδα, η ανάπτυξη ενός ισχυρού οικοσυστήματος καινοτομίας και η δημιουργία νέων ερευνητικών υποδομών.
Στο πλαίσιο αυτό, ξεχωρίζουν ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» και το εργοστάσιο τεχνητής νοημοσύνης «Pharos», που εντάσσονται στον σχεδιασμό για την ενίσχυση των δυνατοτήτων της χώρας στους συγκεκριμένους τομείς.
Στήριξη υποψηφίων για χρηματοδότηση από το ERC
Παρά τις επιδόσεις της Ελλάδας στο πρόγραμμα «Horizon Europe», ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι η συμμετοχή της χώρας στο ERC εξακολουθεί να υπολείπεται των δυνατοτήτων της.
Για τον λόγο αυτό, παρουσιάστηκαν σχεδιαζόμενες δράσεις που αποσκοπούν στην υποστήριξη των υποψηφίων, στην καθοδήγηση νέων ερευνητών και στη χρηματοδότηση προτάσεων υψηλής ποιότητας που δεν εξασφαλίζουν ευρωπαϊκούς πόρους.
Παράλληλα, επιδιώκεται να βελτιωθούν οι συνθήκες υποδοχής επιστημόνων στα ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, ώστε να διευκολυνθεί η προσέλκυση κορυφαίων ερευνητών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Στο τραπέζι η δημιουργία νέου υπουργείου
Στη συνάντηση συζητήθηκε επίσης η δημιουργία αυτοτελούς Υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Καινοτομίας, με στόχο την αποτελεσματικότερη διαχείριση των σχετικών πολιτικών και τον περιορισμό του κατακερματισμού των αρμοδιοτήτων.
Ο πρωθυπουργός εξέφρασε ακόμη τη στήριξη της Ελλάδας στην ενίσχυση του ERC στο επόμενο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πλαίσιο, μέσω της αύξησης του προϋπολογισμού του και της διασφάλισης της επιστημονικής του αυτονομίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, επιδιώκεται στενότερη συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας για την αξιοποίηση καλών πρακτικών και τη διαμόρφωση συνθηκών που θα προσελκύσουν περισσότερους κορυφαίους επιστήμονες στη χώρα.
Κεντρικός στόχος είναι η επένδυση στη γνώση να δημιουργεί νέες ευκαιρίες για τη νέα γενιά και να συμβάλλει στην αντιμετώπιση παγκόσμιων προκλήσεων, όπως η κλιματική αλλαγή και η υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
Στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος και ο υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για την έρευνα και την καινοτομία, Σταύρος Καλαφάτης.
