Τη νέα φάση αναδιοργάνωσης των Ενόπλων Δυνάμεων παρουσίασε στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας ο Νίκος Δένδιας, θέτοντας σε εφαρμογή την τρίτη φάση της νέας Δομής Δυνάμεων στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030». Ο σχεδιασμός προβλέπει εκτεταμένες οργανωτικές αλλαγές, συγχωνεύσεις και καταργήσεις στρατιωτικών μονάδων και δομών, καθώς και την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών στο επιχειρησιακό μοντέλο των Ενόπλων Δυνάμεων.
Σύμφωνα με τον υπουργό, οι παρεμβάσεις αποσκοπούν στη δημιουργία ενός ευέλικτου και αποτελεσματικότερου στρατιωτικού μηχανισμού, προσαρμοσμένου στις σύγχρονες απειλές, με παράλληλη εξοικονόμηση οικονομικών πόρων που θα κατευθυνθούν στην ενίσχυση των στελεχών.
Στον πυρήνα του σχεδιασμού βρίσκεται η συγχώνευση 56 μονάδων και 126 ακόμη δομών, συνολικά 182 οργανωτικών σχηματισμών, καθώς και η αναδιάρθρωση της εκπαίδευσης, της διοικητικής μέριμνας και του Υγειονομικού Σώματος.
Εξοικονόμηση πόρων και αναδιάρθρωση
Η νέα Δομή Δυνάμεων συνδέεται με την προσπάθεια περιορισμού των λειτουργικών δαπανών και καλύτερης αξιοποίησης του διαθέσιμου στρατιωτικού προσωπικού. Όπως ανέφερε ο Νίκος Δένδιας, οι οργανωτικές αλλαγές εκτιμάται ότι θα αποφέρουν ετήσια εξοικονόμηση 100 εκατ. ευρώ, ποσό που, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα επιστρέψει στα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων.
Παράλληλα, οι εκτιμήσεις που παρουσιάστηκαν κάνουν λόγο για δυνητική εξοικονόμηση 530 εκατ. ευρώ σε βάθος πενταετίας από τις οργανωτικές μεταβολές και επιπλέον 600 εκατ. ευρώ από την αξιοποίηση υλικού με χαμηλή ή μειωμένη επιχειρησιακή ικανότητα.
Η κατανομή της δυνητικής εξοικονόμησης από τις οργανωτικές αλλαγές υπολογίζεται σε 360 εκατ. ευρώ για τον Στρατό Ξηράς, 120 εκατ. ευρώ για το Πολεμικό Ναυτικό και 50 εκατ. ευρώ για την Πολεμική Αεροπορία.
Αντίστοιχα, από την αξιοποίηση υλικού προβλέπονται 250 εκατ. ευρώ για τον Στρατό Ξηράς, 100 εκατ. ευρώ για το Πολεμικό Ναυτικό και 250 εκατ. ευρώ για την Πολεμική Αεροπορία.
Οι δύο κατηγορίες αντιστοιχούν σε συνολική δυνητική εξοικονόμηση 1,13 δισ. ευρώ σε ορίζοντα πενταετίας, σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης. Πρόκειται για εκτιμήσεις του σχεδιασμού και όχι για ήδη πραγματοποιημένες εξοικονομήσεις.
Επιχειρήσεις σε πολλαπλά πεδία
Κεντρικός στόχος της νέας δομής είναι η μετάβαση σε ένα διακλαδικό, πολυχωρικό πεδίο επιχειρήσεων, στο οποίο οι στρατιωτικές δυνατότητες δεν περιορίζονται στην ξηρά, τη θάλασσα και τον αέρα.
Ο σχεδιασμός προβλέπει την ενσωμάτωση δυνατοτήτων από το Διάστημα, τον κυβερνοχώρο και το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα στον επιχειρησιακό σχεδιασμό, καθώς και την αυτοματοποίηση των διαδικασιών διοίκησης και ελέγχου μέσω του συστήματος C5ISR-T.
Παράλληλα, προωθείται η ένταξη μη επανδρωμένων και αυτόνομων συστημάτων και στους τρεις Κλάδους, με στόχο την αύξηση της ισχύος πυρός, της αυτοπροστασίας και της επιχειρησιακής ανθεκτικότητας.
Στις βασικές οργανωτικές παρεμβάσεις περιλαμβάνονται η δημιουργία Διοίκησης Κυβερνοχώρου και Σχολής Υπολογιστών, καθώς και η αναδιοργάνωση της διοικητικής μέριμνας, ώστε να ενσωματωθούν οι νέες τεχνολογίες στην υποστήριξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Οι δορυφορικές δυνατότητες
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ανάπτυξη εθνικών διαστημικών δυνατοτήτων, με την Ελλάδα να επιδιώκει την ενίσχυση της επικοινωνίας, της επιτήρησης και της συλλογής πληροφοριών μέσω δορυφορικών συστημάτων.
Ο Νίκος Δένδιας αναφέρθηκε στην απόκτηση γεωστατικού τηλεπικοινωνιακού δορυφόρου και τριών δορυφόρων μέσου ύψους μέσω του προγράμματος IRIS, καθώς και στην ανάπτυξη αστερισμού μικρών δορυφόρων.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνεται επίσης συνεργασία με την Πολωνία για δορυφόρους χαμηλής τροχιάς, με δυνατότητες παρατήρησης μέσω ραντάρ.
Το συνολικό πλέγμα δυνατοτήτων που παρουσιάστηκε περιλαμβάνει:
- Έναν γεωστατικό τηλεπικοινωνιακό δορυφόρο.
- Τρεις τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους.
- Έξι δορυφόρους οπτικής παρατήρησης, εκ των οποίων τρεις για τη συλλογή ηλεκτρονικών σημάτων και τρεις με τεχνολογία ραντάρ συνθετικού διαφράγματος (SAR).
- Δεκαέξι οπτικούς δορυφόρους χαμηλής τροχιάς διττής χρήσης.
Σε οργανωτικό επίπεδο, προβλέπεται η συγκρότηση Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος στην Πολεμική Αεροπορία, με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση των σχετικών δυνατοτήτων στον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Ηλεκτρονικός πόλεμος
Το Πολεμικό Ναυτικό θα αποτελέσει, σύμφωνα με τον υπουργό, τον πρώτο Κλάδο που θα ενσωματώσει συστηματικά μη επανδρωμένα και αυτόνομα συστήματα στο νέο επιχειρησιακό μοντέλο. Παράλληλα, προβλέπεται ενίσχυση των δυνατοτήτων ηλεκτρονικού πολέμου και συγκρότηση αντίστοιχης διοίκησης.
Η νέα δομή περιλαμβάνει διαφορετικές μονάδες, βάσεις και εκπαιδευτικά κέντρα για την ανάπτυξη, τη λειτουργία και την υποστήριξη μη επανδρωμένων μέσων.
Ειδικότερα, προβλέπονται:
- Ταξιαρχία Μη Επανδρωμένων Συστημάτων στον Στρατό Ξηράς.
- Ειδική μονάδα μη επανδρωμένων οχημάτων για εφοδιασμό, μεταφορές και υγειονομική υποστήριξη.
- Βάσεις μη επανδρωμένων και αυτόνομων θαλάσσιων συστημάτων στο Πολεμικό Ναυτικό.
- Βάσεις μη επανδρωμένων αεροχημάτων και συνεργατικών αεροσκαφών στην Πολεμική Αεροπορία.
- Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων Αεροχημάτων.
- Κέντρο Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων.
Στις νέες δομές εντάσσεται και το διακλαδικό 309 Εργοστάσιο Κατασκευής Μη Επανδρωμένων Μέσων. Στο σκέλος της ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών, η παρουσίαση περιλαμβάνει αναφορές στον «Πυρπολητή», σε συστήματα τύπου Saronic και σε συνεργατικά αεροσκάφη.
Η επιδίωξη είναι η ενίσχυση της επιχειρησιακής αυτονομίας, η μείωση της έκθεσης του προσωπικού σε κινδύνους και η καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων μέσων.
Μικρότερο λειτουργικό κόστος
Η μετάβαση σε νεότερα οπλικά συστήματα συνδέεται με τη μείωση των λειτουργικών δαπανών και των αναγκών σε προσωπικό. Ενδεικτικά, στην παρουσίαση του υπουργείου αναφέρθηκε ότι το ετήσιο κόστος λειτουργίας μιας φρεγάτας τύπου FDI ανέρχεται σε περίπου 2 εκατ. ευρώ, έναντι 7,3 εκατ. ευρώ για φρεγάτα τύπου S, διαφορά που αντιστοιχεί σε μείωση περίπου 73%.
Σημαντικές διαφοροποιήσεις καταγράφονται και στις ανάγκες στελέχωσης των νέων συστημάτων.
| Σύστημα | Απαιτούμενο προσωπικό | Μείωση |
|---|---|---|
| Φρεγάτα FDI | 125 άτομα, έναντι 200 σε φρεγάτα τύπου S | 38% |
| Σύστημα πυροβολικού PULS | 2 άτομα, έναντι 6 για M109 | 67% |
| Αντιαρματικό σύστημα SPIKE | 2 άτομα, έναντι 4 για ITV | 50% |
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, προβλέπεται επίσης μείωση κατά 68% στο κόστος κατασκευής οχυρωματικών έργων σε ορίζοντα πενταετίας, με εκτιμώμενη εξοικονόμηση 44 εκατ. ευρώ μέσω της εφαρμογής πρότυπης μεθόδου κατασκευής.
Στο σκέλος της στελέχωσης, καταγράφονται 2.000 προσλήψεις για το 2025 και 1.000 για το 2026, ενώ γίνεται ειδική αναφορά σε 350 Επαγγελματίες Οπλίτες (ΕΠΟΠ) για το Πολεμικό Ναυτικό.
Όριο 200 ημερών στη θάλασσα
Σημαντική αλλαγή για τα στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού αποτελεί η πρόβλεψη για ανώτατο όριο 200 ημερών παραμονής στη θάλασσα. Όπως ανακοίνωσε ο Νίκος Δένδιας, εφόσον οι επιχειρησιακές ανάγκες επιβάλλουν την υπέρβαση του ορίου, το οικονομικό αντάλλαγμα για το επιπλέον διάστημα θα είναι διπλάσιο του κανονικού.
Ο υπουργός συνέδεσε την παρέμβαση με την προσπάθεια βελτίωσης των συνθηκών υπηρεσίας και την επιστροφή των εξοικονομήσεων στα στελέχη. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η επαναξιολόγηση των ειδικοτήτων και η διαμόρφωση νέων αναγκών στελέχωσης, σύμφωνα με τις απαιτήσεις των σύγχρονων επιχειρήσεων.
Αλλαγές και στο Υγειονομικό
Ξεχωριστό κεφάλαιο της αναδιοργάνωσης αφορά το Υγειονομικό Σώμα. Ο Νίκος Δένδιας ανακοίνωσε τον σχεδιασμό για τη δημιουργία στο 424 ενός σύγχρονου κέντρου τραύματος, το οποίο χαρακτήρισε ως το πιο εξελιγμένο στην Ευρώπη.
Η σχετική παρουσίαση προβλέπει την ανάπτυξη εξειδικευμένης Μονάδας Τραύματος και την ενίσχυση του διακλαδικού χαρακτήρα του νοσοκομείου. Παράλληλα, σχεδιάζεται η δημιουργία Διακλαδικού Κέντρου Αποκατάστασης Απωλειών Υγείας στην Πεντέλη.
Στην ίδια περιοχή προβλέπεται και η δημιουργία στέγης υποστηριζόμενης διαβίωσης για αποστράτους, με αρχική δυναμικότητα 25 κλινών.
Οι παρεμβάσεις συμπληρώνονται από την αναδιοργάνωση του Οικονομικού Σώματος και της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ), καθώς και από την ανάπτυξη ενεργού εφεδρείας με Λόχο Ειδικών Αποστολών.
Η τρίτη φάση της νέας Δομής Δυνάμεων επιχειρεί έτσι να συνδυάσει τη μείωση του λειτουργικού κόστους και την αναδιάταξη των στρατιωτικών μονάδων με την ανάπτυξη νέων τεχνολογικών δυνατοτήτων και την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού. Το εύρος των παρεμβάσεων αφορά τόσο την οργανωτική λειτουργία των Ενόπλων Δυνάμεων όσο και τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιάζουν και θα διεξάγουν επιχειρήσεις τα επόμενα χρόνια.
