Αρχαιολογική ανακάλυψη-ορόσημο στην Ιθάκη: ήρθε στο φως αρχαίος χώρος λατρείας αφιερωμένος στον Οδυσσέα, προσφέροντας νέα στοιχεία για τη σύνδεση μύθου-θρησκείας στην αρχαία Ελλάδα.
Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, οι ανασκαφές στη λεγόμενη «Σχολή του Ομήρου» αποκάλυψαν αναθήματα που καλύπτουν τεράστιο διάστημα από τη Μυκηναϊκή έως την Ελληνιστική Εποχή, καθώς και θραύσμα κεραμικού με παραλλαγή του ονόματος του Οδυσσέα. Το συγκεκριμένο εύρημα θεωρείται ισχυρή ένδειξη ύπαρξης μακρόχρονης λατρείας του θρυλικού βασιλιά της Ιθάκης, που εκτείνεται σε βάθος χιλιετίας. Ξεχωρίζει ακόμη εγχάρακτη αφιέρωση με το πιθανό όνομα του ήρωα στη δοτική (ΟΔΥC[CEI), πιθανώς προσφορά προσκυνητή. Το σημαντικότερο εύρημα-πήλινο θραύσμα με το όνομα «Οδυσσεύς» συνδέει άμεσα το ιερό με τον ήρωα της Οδύσσειας. Η επιγραφή αυτή αποτελεί μέρος ευρύτερου συνόλου ευρημάτων που μαρτυρούν οργανωμένη λατρεία αφιερωμένη στον Οδυσσέα. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν, ακόμη, κεραμικά, μεταλλικά αντικείμενα και λατρευτικά ευρήματα από διαφορετικές ιστορικές περιόδους.
Φόντο το αρχαιολογικό συγκρότημα, γνωστό ως «Σχολή του Ομήρου» ή «Ανάκτορο του Οδυσσέα», σε υψόμετρο με θέα προς τη θάλασσα – τοποθεσία ιδανική για ιερό αφιερωμένο σε θαλασσοπόρο ήρωα. Στην ομηρική Οδύσσεια, εξάλλου, η Ιθάκη αποτελεί την πατρίδα στην οποία ο Οδυσσέας αγωνίζεται να επιστρέψει μετά τον Τρωικό Πόλεμο και τα χρόνια της περιπλάνησής του. Η ανακάλυψη ενισχύει την άρρηκτη σχέση μεταξύ γεωγραφίας-μύθου στην αρχαία ελληνική παράδοση, αποδεικνύοντας ότι οι τόποι του έπους είχαν όντως λατρευτική σημασία.
Διάρκεια
Η αξία της ανακάλυψης έγκειται και στη διάρκεια της λατρείας που αποτυπώνεται στα ευρήματα. Τα αναθήματα εκτείνονται χρονικά από τη Μυκηναϊκή Εποχή (1600-1100 π.Χ.) έως την Ελληνιστική Περίοδο (31 π.Χ.). Η παρουσία μυκηναϊκών στοιχείων ενισχύει την άποψη ότι η σύνδεση της Ιθάκης με τον Οδυσσέα προϋπήρχε της συγγραφής της Οδύσσειας τον 8ο αιώνα π.Χ., ενώ τα ελληνιστικά ευρήματα δείχνουν ότι η λατρεία επέζησε πολιτικών και πολιτισμικών αλλαγών.
Η ανακάλυψη «προδίδει» ότι οι επικοί ήρωες δεν ήταν απλώς λογοτεχνικές μορφές και βέβαια η επιγραφή του ονόματος του Οδυσσέα σε θρησκευτικό περιβάλλον επιβεβαιώνει ότι αποτελούσε αντικείμενο ενεργού λατρείας.
Το υπουργείο Πολιτισμού χαρακτήρισε την ανακάλυψη ως μία από τις πιο σημαντικές των τελευταίων ετών. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι για σχεδόν τρεις χιλιετίες η Οδύσσεια θεωρείται θεμέλιο της δυτικής λογοτεχνίας. Πλέον, η ύπαρξη ιερού αφιερωμένου στον Οδυσσέα «προδίδει» ότι οι αρχαίοι Έλληνες αντιμετώπιζαν την ιστορία του ως ζωντανό στοιχείο της πίστης και της ταυτότητάς τους.
Αξίζει εδώ να σημειώσουμε ότι οι αρχαιότερες ενδείξεις ανθρώπινης παρουσίας στην Ιθάκη χρονολογούνται στην Τελική Νεολιθική (ύστερη 5η – 4η χιλιετία π.Χ.), με ευρήματα όπως δεκάδες πυριτολιθικά εργαλεία και εκατοντάδες θραύσματα αγγείων. Από τη δε Εποχή του Χαλκού έχουν εντοπισθεί δεκάδες θραύσματα που προέρχονται από περίπου 30 διαφορετικά αγγεία του ύστερου 14ου και 13ου αι. π.Χ.
Εφημερίδα Απογευματινή
