ΕΜΣΤ: Η Αθήνα ως κέντρο σύγχρονης τέχνης

Οι τρεις σημαντικές εκθέσεις που εγκαινιάζονται στις 11 Ιουνίου και αναβαθμίζουν την πρωτεύουσα
10:39 - 15 Μαΐου 2026
ΕΜΣΤ:
Μαργαρίτα Αθανασίου, «Voices»

Τρεις μεγάλες εκθέσεις ετοιμάζει για το φετινό καλοκαίρι το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, σε μια συγκυρία που όλα δείχνουν ότι η Αθήνα καθιερώνεται ως ένας σημαντικός διεθνής προορισμός και για τη σύγχρονη τέχνη. Άλλωστε, μόλις προ ημερών ανακοινώθηκε και η 8η Μπιενάλε της Αθήνας, συμβάλλοντας σε μία αξιοσημείωτη δυναμική που αποκτάει παγκόσμιο ενδιαφέρον.

Και οι τρεις εκθέσεις εγκαινιάζονται στις 11 Ιουνίου, με την πρώτη από αυτές να είναι η πολυαναμενόμενη «South by Southeast – Νέες αναγνώσεις στη Συλλογή του ΕΜΣΤ» σε επιμέλεια Kατερίνας Γρέγου. Η έκθεση (που περιλαμβάνει περισσότερα από 100 έργα 50 κορυφαίων καλλιτεχνών, από 20 και πλέον χώρες) σηματοδοτεί μια καθοριστική στιγμή στην εξέλιξη της συλλογής του EMΣT και του προσανατολισμού της με αφορμή πρόσφατα αποκτήματα και δωρεές με καλλιτέχνες όπως οι Κώστας Τσόκλης, Chryssa, Γιάννης Κουνέλλης, Michael Rakowitz, Γιώργος Ιωάννου, Πάνος Κοκκινιάς, Στέλιος Φαϊτάκης, Κωνσταντίνος Κακανιάς, Nate Lowman – μεταξύ πολλών άλλων. Πρόκειται για τη νέα συλλεκτική πολιτική, που ξεκίνησε το 2021, η οποία αντιλαμβάνεται την πρωταγωνιστική θέση της Ελλάδας στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πολιτισμικής γεωγραφίας της Μεσογείου και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Γιώργος Ιωάννου, «Επί απολύτου ταυτίσεως», 1973

Με ενδιαφέρον αναμένεται, επίσης, η έκθεση με αφορμή τα δέκα χρόνια από τον πρόωρο θάνατο του Γιώργου Λάππα με έργα της συλλογής του μουσείου αλλά και επιλεγμένους δανεισμούς, σε επιμέλεια Δάφνης Βιτάλη. Άλλωστε, ο Λάππας συνέβαλε αποφασιστικά στη ριζική ανανέωσης της γλυπτικής στην Ελλάδα με διαπολιτισμικές αναφορές από την αρχαία αιγυπτιακή τέχνη, την αρχαία Ελλάδα, τον πολιτισμό των Μάγια, μέχρι την ιστορία της τέχνης του 20ού αιώνα και τη σύγχρονη εικονογραφία. Μάλιστα, η έκθεση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος του ΕΜΣΤ με τίτλo Spotlight που στοχεύει να παρουσιάζει καλλιτέχνιδες και καλλιτέχνες της συλλογής του, δίνοντας την ευκαιρία στο κοινό να εμβαθύνει στο έργο τους. Όσο για την τριπλή εγκατάσταση «Voices» της Μαργαρίτας Αθανασίου, έρχεται για πρώτη φορά στην Αθήνα, μετά την πρεμιέρα του έργου το 2025 στο Kunstlerhaus Bethanien.

Νέιτ Λόουμαν «Steven», 2005

Από κοινού, οι εκθέσεις αυτές οδηγούν στη μεγάλη ομαδική έκθεση «The Cosmopolitans», η οποία θα εγκαινιαστεί στα τέλη του έτους και εξετάζει την ιστορία και τον απόηχο του κοσμοπολιτισμού στην περιοχή που άλλοτε ήταν γνωστή ως Λεβάντε. Μαζί οι εκθέσεις λειτουργούν ως ένα πολυεπίπεδο αφήγημα που εστιάζει στη Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη ως τόπους πολλαπλών και αλληλεπικαλυπτόμενων ιστορικών δεσμών, εντάσεων και ανταλλαγών και στον ιδιαίτερα δυναμικό ρόλο που καλείται η Ελλάδα να διαδραματίσει στο πλαίσιο αυτό.

Γιάννης Κουνέλλης, Χωρίς τίτλο, 2000

Όλα αυτά συμβαίνουν σε μια περίοδο που το ΕΜΣΤ αποκτάει εντυπωσιακή φήμη διεθνώς, τοποθετώντας την ελληνική πρωτεύουσα σε περίοπτη θέση στον χάρτη της σύγχρονης τέχνης, συμβάλλοντας πολύ στην εδραίωσή της ως τουριστικού προορισμού. Εξάλλου, αυτή η αναβάθμιση της Αθήνας στο διεθνές στερέωμα αποτυπώνεται από τη λίστα του έγκυρου περιοδικού «Time Out» με τις 20 καλύτερες πόλεις του κόσμου για πολιτισμό το 2026: Η Αθήνα φιγουράρει στη 15η θέση! Η αξιόπιστη έρευνα βασίστηκε σε αξιολογήσεις ειδικών και 24.000 κατοίκων, με το Λονδίνο, το Παρίσι και τη Νέα Υόρκη, στην πρώτη, δεύτερη και τρίτη θέση.

Η ελληνική πρωτεύουσα συνεχίζει να χτίζει τη διεθνή εικόνα της ως μια πόλη όπου το αρχαίο παρελθόν συνυπάρχει με τη σύγχρονη αστική κουλτούρα και τη σύγχρονη τέχνη: Η Ακρόπολη με το Μουσείο της καθώς και το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο παραμένουν παγκόσμια σύμβολα πολιτισμού, όμως το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και η άνοδος των ανεξάρτητων χώρων τέχνης, της αθηναϊκής γαστρονομίας και της μουσικής σκηνής, φαίνεται ότι παίζουν πλέον εξίσου σημαντικό ρόλο στην εικόνα της πόλης, σε παγκόσμια κλίμακα.

Εφημερίδα Απογευματινή