Η εκτόξευση του AfD προκαλεί αναβρασμό και αντιπαραθέσεις στους κύκλους των πολιτικών και των αναλυτών στη Γερμανία και όλη την Ευρώπη. Κάνοντας ένα βήμα πίσω, έχει μεγάλο ενδιαφέρον να δούμε τα εντυπωσιακά αποτελέσματα του ριζοσπαστικού λαϊκιστικού κόμματος συνδυαστικά με τη διαδρομή του.
Ιχνηλατώντας την πορεία του, προκύπτουν πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα, που μας αφορούν πολύ. Δεν είμαι σίγουρος πόσο αυτά λαμβάνονται υπόψη από όσους σπεύδουν να καταγγείλουν ή να επευφημήσουν την εκλογική επιτυχία των Γερμανών «εναλλακτικών».
To AfD γεννιέται τέλη 2012 και αρχές 2013. Μια εποχή κατά την οποία βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη τα προγράμματα διάσωσης χωρών του Ευρώ που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο μιας δεινής κρίσης χρέους -με το ελληνικό πρόγραμμα να είναι μακράν το μεγαλύτερο και εμβληματικό. Η γερμανική κοινωνία βομβαρδίζεται με στερεότυπα για τους «τεμπέληδες Έλληνες που διασώζονται με τα χρήματα των Γερμανών».
Οι συνθήκες αυτές έγιναν ιδανικό οικοσύστημα ανάπτυξης της ευρωσκεπτικιστικής και λαϊκιστικής ρητορικής του νεοσύστατου κόμματος. Η αποβολή της Ελλάδας από το Ευρώ και τιμωρία των «τεμπέληδων» κυριαρχούν σε αυτή. Το 2014 το AfD εισέρχεται για πρώτη φορά σε τοπικό Κοινοβούλιο.
Τα πακέτα διάσωσης ακολουθούν το ένα το άλλο και η τραγική εικόνα της «Πρώτης Φορά Αριστερά» βοήθησαν καταλυτικά στην εδραίωση του κόμματος σε ποσοστά κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης. Χρειαζόταν όμως ακόμα μία ώθηση. Και αυτή ήρθε από την Ελλάδα.
Το ανατολικό Αιγαίο γίνεται την περίοδο 2015-2016 πύλη μαζικής εισόδου προσφύγων και παράνομων μεταναστών από τη Συρία και άλλες ασιατικές χώρες. Σε συνδυασμό με την τραγελαφική διαχείριση της καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ, το ανοικονόμητο προσφυγικό και μεταναστευτικό κύμα εκτοξεύει τη δημοφιλία του AfD, που βλέπει την ξενοφοβική του ατζέντα να αποδίδει δυσανάλογα πλούσιους πολιτικούς καρπούς και επενδύει πλέον αδρά σε αυτή.
Το 2017 το κόμμα σπάει το φράγμα της εισόδου στο ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο. Από εκεί και πέρα, η πορεία του είναι σταθερά ανοδική. Η εντεινόμενη κάμψη της αναπτυξιακής δυναμικής της γερμανικής οικονομίας, η υστερία κατά των περιοριστικών μέτρων για την πανδημία του COVID, η πληθωριστική κρίση στην οποία ήρθε να προστεθεί και να μείνει η ενεργειακή κρίση και η πονηρά φιλορωσική γλώσσα του AfD δημιουργούν μια γκάμα λαϊκιστικών πολιτικών προϊόντων που όλο και περισσότεροι Γερμανοί πολίτες είναι πρόθυμοι να «αγοράσουν».
Ασφαλώς, οι αδυναμίες και οι παθογένειες του παραδοσιακού πολιτικού συστήματος της Γερμανίας είναι το έδαφος πάνω στο οποίο οικοδομήθηκαν η ανάπτυξη και η επιρροή του AfD. Όμως μη γελιόμαστε. Το λίπασμα ταχείας αναπτύξεως της δυναμικής του είχε ελληνική προέλευση. Οι μεγάλοι ευεργέτες του AfD είμαστε εμείς, οι Έλληνες.
Το κόμμα αυτό θα δεχόταν ασμένως μια ΕΕ χωρίς την Ελλάδα. Ή χωρίς τη Γερμανία, αν η Ελλάδα εξακολουθεί να παραμένει. Ασφαλώς, όσο περνούν τα χρόνια η ρητορική του γίνεται πιο εκλεπτυσμένη, όμως η γονοτυπική της ταυτότητα είναι εκεί.
Και δυστυχώς τα στοιχεία αυτά που έφτιαξαν το AfD που βλέπουμε σήμερα, η εκτόξευση του ελληνικού χρέους, η αδυναμία εφαρμογής μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα, τα τρία πακέτα στήριξης, η ανικανότητα φύλαξης των συνόρων, όλα αυτά ήταν το καύσιμο στο όχημα της γερμανικής Ακροδεξιάς. Ας το σκεφτούμε λίγο περισσότερο πριν από την επόμενη νίκη του AfD, όποτε έρθει αυτή.
*Ο κ. Χαραλαμπίδης είναι δημοσιογράφος και ιστορικός
Εφημερίδα Απογευματινή
