Η Τουρκία επιδιώκει η ιστορική μονή της Παναγίας Σουμελά, που δεσπόζει στην Τραπεζούντα, να ενταχθεί στον μόνιμο κατάλογο των Μνημείων Πολιτιστικής Κληρονομιάς UNESCO, κάτι εύλογο. Για τον σκοπό αυτό και για την άμεση προώθηση του φακέλου υποψηφιότητας, εκπρόσωποι του πολιτισμού, του τουρισμού και της τοπικής αυτοδιοίκησης πραγματοποίησαν -σύμφωνα με τούρκικα δημοσιεύματα- σύσκεψη, συντονίζοντας τις απαραίτητες ενέργειες. Το ζήτημα, κατ’ αυτόν τον τρόπο, αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον, καθώς πρόκειται για κορυφαίο σύμβολο του ποντιακού ελληνισμού. Εφόσον, δε, ενταχθεί επίσημα στον κατάλογο, αποκτά και μεγαλύτερο «βάρος». Το ζητούμενο, σύμφωνα με ιστότοπους της ομογένειας, είναι πώς θα «μεταμορφωθεί», δεδομένου ότι η Αγια-Σοφιά -που συγκαταλέγεται στα μνημεία της UNESCO- έγινε τέμενος.
Στα επιμέρους, η οριστική ένταξη στον μόνιμο κατάλογο μνημείων της UNESCO επισφραγίζει την παγκόσμια αξία της μονής, αναδεικνύοντας διεθνώς τη μακραίωνη παρουσία των Ελλήνων στον Πόντο. Θέτοντας έτσι, παράλληλα, τον χώρο κάτω από αυστηρό διεθνές πλαίσιο προστασίας. Η ελληνική πλευρά, ωστόσο, θα πρέπει να διασφαλίσει ότι το κείμενο του φακέλου δεν θα υποβαθμίσει ή δεν θα αποσιωπήσει τη βυζαντινή προέλευση, τον ελληνορθόδοξο χαρακτήρα, τον ρόλο του μοναστηριού ως θρησκευτικού κέντρου του ποντιακού Ελληνισμού. Εξάλλου, υφίσταται πάγια πίεση ώστε η αναβάθμιση του καθεστώτος του μνημείου να συνδυαστεί με τη μόνιμη χορήγηση άδειας για την τέλεση της Θείας Λειτουργίας τον Δεκαπενταύγουστο από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, χωρίς να εξαρτάται από τις εκάστοτε πολιτικές διαθέσεις της Άγκυρας.
Υπενθυμίζοντας ότι η Παναγία Σουμελά βρίσκεται από το 2000 στον προσωρινό κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, εστιάζουμε στο ότι η Αγια-Σοφιά μετατράπηκε εκ νέου σε τζαμί τον Ιούλιο του 2020, δεκαετίες αφότου είχε ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς (1985). Δεν είναι τυχαίο ότι ήδη ομογενειακά ΜΜΕ, ανάμεσά τους ένα εκ των δημοφιλέστερων, το Greek Reporter, θορυβούνται για το πώς η μονή θα αξιοποιηθεί από την τουρκική κυβέρνηση σε περίπτωση ένταξης. Υπάρχει, άλλωστε, ιστορικό προηγούμενο…
Εφημερίδα Απογευματινή
