Στη Θεσσαλονίκη υπογράφηκαν το πρωί του Σαββάτου 3 Οκτωβρίου τα πρωτόκολλα για την αμοιβαία παράδοση και παραλαβή ιστορικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας. Στην τελετή παρέστησαν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Βούλγαρος πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ, ενώ το σχετικό πρωτόκολλο υπέγραψαν οι υπουργοί Πολιτισμού των δύο χωρών, Λίνα Μενδώνη και Εφτίμ Μιλόσεφ.
Η συμφωνία προβλέπει την επιστροφή στην Ελλάδα 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων, τα οποία είχαν μεταφερθεί στη Βουλγαρία το 1917, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Παράλληλα, περιλαμβάνει τη μεταφορά στη Σόφια των λειψάνων του τσάρου Σαμουήλ της Βουλγαρίας.
Ποια είναι τα 48 κειμήλια που επιστρέφουν στην Ελλάδα
Τα 48 ιστορικά αντικείμενα προέρχονται από τρεις εκκλησιαστικούς φορείς: την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.
Τα κειμήλια μεταφέρθηκαν στη Σόφια το 1917 και έκτοτε φυλάσσονταν ή εκτίθεντο στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας.
Πλέον βρίσκονται στην Ελλάδα και παρουσιάζονται στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη. Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή για το κοινό έως τις 5 Νοεμβρίου 2026.
Μετά την ολοκλήρωσή της, τα κειμήλια θα παραδοθούν στις Ιερές Μονές Τιμίου Προδρόμου Σερρών και Εικοσιφοινίσσης, καθώς και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, ανάλογα με την προέλευσή τους.
Μητσοτάκης: «Τα μνημεία δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου»
Κατά την ομιλία του στην τελετή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι «τα μνημεία δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου», τονίζοντας παράλληλα ότι η συμφωνία θεμελιώνει κάτι βαθύτερο από μια απλή πολιτιστική ανταλλαγή.
Ο πρωθυπουργός εξέφρασε την πεποίθηση ότι η συνεργασία Ελλάδας και Βουλγαρίας θα συνεχιστεί, με στόχο την επιστροφή και άλλων κειμηλίων στις χώρες προέλευσής τους.
Η συμφωνία χαρακτηρίζεται από την ελληνική κυβέρνηση ιστορικής σημασίας, καθώς αποτελεί το αποτέλεσμα πολυετών διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο πλευρών.
