Αυτήν τη φορά δεν έκλαψε ο Νίτσε, όπως ήθελε ο Ίρβινγκ Γιάλομ σε ένα από τα εξαίρετα βιβλία του, μέσα από τα οποία πολλοί βρέθηκαν στον καναπέ της ψυχανάλυσης στην οποία επιδιδόταν με επιτυχία. Αυτήν τη φορά έκλαψε ο ίδιος ο αιωνόβιος σχεδόν Ίρβινγκ για τον γιο του, τον Βίκτορα, ψυχαναλυτής και αυτός, που αποφάσισε να δώσει τέλος στη ζωή του, ποιος ξέρει από το κυνήγι ποιων δαιμόνων που τον καταδίωκαν. Που κυνηγούσαν αυτόν ο οποίος είχε κάνει στόχο ζωής και επάγγελμα την απαλλαγή των άλλων από τους δικούς τους δαίμονες.
Δεν θα μάθουμε ποτέ αν δεν άντεξε τον εαυτό του, τις σκέψεις του ή δεν άντεξε το βάρος του συνειδησιακού φορτίου όλων αυτών που επιχειρούσε να θεραπεύσει. Ζώντας σε μία χώρα όπου η ψυχανάλυση αποτελεί σχεδόν χρέος της πλειονότητας για να απαλλαγεί από τις βάναυσες σκέψεις από τις οποίες ταλαιπωρείται, συνήθως άνευ λόγου, ακολούθησε και ο Βίκτορ Γιάλομ τα βήματα του πατέρα του. Ίσως επειδή ήθελε να συνεχίσει το έργο του πατέρα του, το οποίο πάντως άφησε ημιτελές, αλλά και τον έμπειρο πατέρα του με την απορία για το απονενοημένο του διάβημα.
Σε ένα βιβλίο ένας άλλος γκουρού της ψυχανάλυσης παρομοιάζει τις σκέψεις που συνεχώς παράγει το μυαλό με… μαϊμού. Με το αεικίνητο δηλαδή ζώο που πηδάει από κλαδί σε κλαδί και δύσκολα ξαποσταίνει. Έτσι είναι και οι σκέψεις: η πιο ατίθαση παραγωγή του εγκεφάλου. Και από κει ξεκινούν είτε η εσωτερική ευχαρίστηση, που είναι και το πιο σπάνιο φαινόμενο, είτε το ψυχολογικό φορτίο που καταπιέζει συνεχώς, δημιουργώντας διαρκώς αμφιβολίες μέχρι να οδηγήσει τους πιο αδύναμους σε αντίσταση, οι οποίοι όλο και πληθαίνουν, στην κατάθλιψη. Και από κει ποιος ξέρει πού. Ίσως αυτό το «πού» θέλησε να ανακαλύψει ο Βίκτορ Γιάλομ.
Από τότε που άρχισε να σκέπτεται ο άνθρωπος και να απορεί συνεχώς, το μυστήριο της ύπαρξής του ήταν αυτό που εμμονικά τον απασχολούσε. Στις υπαρξιακές αναζητήσεις οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι, ιδιαίτερα ενορατικοί, όπως ο Πλάτωνας και ο Πυθαγόρας, για να αναφέρουμε μερικούς μόνο από αυτούς, αλλά και οι εξίσου ενορατικοί φιλόσοφοι των ανατολικών θρησκειών είχαν δώσει από τότε τις απαντήσεις τους. Παρ΄ όλ΄ αυτά, το αεικίνητο μυαλό του σημερινού ανθρώπου επιμένει να παρακάμπτει το βάθος της σκέψης αυτών των πρωτοπόρων και να αναζητεί, με πενιχρά πνευματικά μέσα, τις δικές του απαντήσεις. Πολλές φορές μάταια. Και αυτός ο μάταιος τελικά αγώνας είναι που τους φέρνει στην απόγνωση του Βίκτορα Γιάλομ. Είναι τότε που η λογική, έτσι όπως την έχει θεμελιώσει ο δυτικός άνθρωπος, έρχεται σε σύγκρουση με την υπερβατική αλήθεια. Και τότε είναι που η… μαϊμού, με τη μορφή των αλλεπάλληλων σκέψεων, βάζει συνεχώς βάρος στο ψυχολογικό φορτίο, σαν δοκιμασία για την αντοχή του ανθρώπου. Και σαν προτροπή για περισσότερο ψάξιμο στα μυστήρια της ζωής.
Εφημερίδα Απογευματινή
