Αναθεώρηση κατά αγκυλώσεων

Τώρα, μετά τις προτάσεις της ΝΔ, η ευθύνη περιέρχεται στα κόμματα της αντιπολιτεύσεως, τα οποία οφείλουν να δείξουν το απαραίτητο πνεύμα συναίνεσης ώστε να εξασφαλισθεί η μακροβιότητα του νέου συντάγματος
12:15 - 16 Μαΐου 2026
Αναθεώρηση κατά αγκυλώσεων

Είναι πράγματι καινοτόμες οι προτάσεις του κυβερνώντος κόμματος για την
αναθεώρηση του συντάγματος, δεδομένου ότι πέραν του ότι εκφράζουν μια προσπάθεια για τη βελτίωση της λειτουργίας του κράτους, ικανοποιούν και πάγια λαϊκά αιτήματα, όπως λ.χ. η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, αλλά και την εμπέδωση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο πολιτικό σύστημα, με το νέο πλαίσιο για την ποινική ευθύνη των υπουργών, και στη Δικαιοσύνη, μέσω της ενίσχυσης της ανεξαρτησίας της με την αλλαγή στον τρόπο επιλογής των ανωτάτων δικαστικών. Ειδικώς μάλιστα όσον αφορά τα μη κρατικά ΑΕΙ, η κοινή γνώμη πιστεύει ότι και τα υπάρχοντα Ιδρύματα θα βελτιωθούν διά του ανταγωνισμού, και το γονικό οικονομικό βάρος θα είναι μικρότερο, αφού οι γονείς δεν θα αναγκάζονται να στέλνουν τα παιδιά τους στο εξωτερικό.

Δεδομένου ότι η προχειρότητα των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων στα χρόνια της Μεταπολίτευσης μάλλον υποβάθμισε το επίπεδο της Παιδείας, η προβλεπόμενη αύξηση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης από εννέα σε ένδεκα χρόνια και η συνταγματική επίσης κατοχύρωση της προστασίας της ελληνικής γλώσσας -προς την οποία άλλες χώρες έχουν δείξει περισσότερο σεβασμό απ’ ό,τι εμείς- αποτελούν σημαντικό βήμα αναβάθμισης του επιπέδου εκπαίδευσης.

Εξ ίσου σημαντικό βήμα -απέναντι στο οποίο θα πρέπει να λάβουν θέση τα κόμματα της αντιπολίτευσης- είναι οι αλλαγές στο πολύπαθο Δημόσιο, ώστε να βελτιωθεί η λειτουργία του και κατ’ επέκταση οι παρεχόμενες υπηρεσίες στον πολίτη. Έτσι, επανακαθορίζεται η έννοια της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, καθώς η αξιολόγηση της αποδόσεώς τους και του ήθους τους μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε παύση ύστερα από απόφαση του υπηρεσιακού συμβουλίου. Και πάντως -και αυτό έχει σημασία για την καλύτερη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών- καθιερώνεται η αξιολόγησή τους στην οποία θα συμμετέχει και το ΑΣΕΠ.

Όσον αφορά στη δημιουργία προϋποθέσεων για να εμπεδωθεί η δικαίως κλονισμένη εμπιστοσύνη των πολιτών προς το πολιτικό σύστημα και τα μέλη του, οι αλλαγές που προτείνει η κυβέρνηση στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών στην ουσία ενισχύουν τη λογοδοσία τους απέναντι στην κοινωνία. Οι πολίτες επιθυμούν ένα περισσότερο αξιόπιστο πολιτικό σύστημα, το οποίο εξασφαλίζεται με την κατάργηση προνομίων στους πολιτικούς, οι οποίοι έχουν δώσει πλείστα όσα παραδείγματα προκλητικής χρήσης των προνομίων αυτών.

Την προκαταρκτική εξέταση θα την κάνουν ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί, ενώ τις διώξεις τις αποφασίζει η Βουλή με ονομαστική ψηφοφορία, ώστε κανείς να μην κρύβεται πίσω από τη μυστική, ενώ προβλέπονται και αυξημένες εγγυήσεις ως προς τη δίωξη.

Αλλά και στο θέμα του Προέδρου της Δημοκρατίας -ο θεσμός του οποίου έχει κατ’ επανάληψη γίνει «όπλο» για πολιτικές εξελίξεις όχι πάντα προς την ορθή κατεύθυνση- προβλέπεται μία και μόνη θητεία εξαετούς διάρκειας. Αν και, όπως έχουμε αναφέρει και στο παρελθόν, θα έπρεπε να ενισχύονταν οι αρμοδιότητές του, ώστε πράγματι να αποτελεί ρυθμιστικό παράγοντα, όπως στο παρελθόν, πριν από τη σχετική αναθεώρηση που κατοχύρωσε ένα πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα.

Το περιεχόμενο του καταστατικού χάρτη της χώρας πρέπει να εξασφαλίζει και τη διάρκειά του, έτσι ώστε να σταματήσει το φαινόμενο των συχνών αναθεωρήσεων, που δεν απαντώνται σε καμία άλλη χώρα. Συγχρόνως οι προβλέψεις του θα πρέπει να τύχουν ιδιαιτέρας προσοχής, έτσι ώστε να μην παρατηρούνται οι ατέλειες που κατέστησαν αναγκαία και τη νέα αναθεώρηση του συντάγματος.

Με βάση επίσης την εμπειρία του παρελθόντος, θα λέγαμε ότι με το νέο σύνταγμα πρέπει να καλύπτονται μόνο οι βασικές και απαρέγκλιτες αρχές λειτουργίας του πολιτεύματος. Αντιθέτως, η προσαρμογή του στην εξέλιξη των πραγμάτων, των αναγκών και των κοινωνιών πρέπει να γίνεται, για λόγους ευελιξίας, μέσα από νομοθετικές ρυθμίσεις χωρίς να ανατρέχουν οι κυβερνήσεις στο σύνταγμα και να διαπιστώνουν την ύπαρξη εμποδίων για τις αναγκαίες προσαρμογές. Κατάσταση που βιώσαμε στο παρελθόν.

Τώρα, μετά τις προτάσεις του κυβερνώντος κόμματος, η ευθύνη περιέρχεται
στα κόμματα της αντιπολιτεύσεως, τα οποία οφείλουν να δείξουν το απαραίτητο πνεύμα συναίνεσης ώστε να εξασφαλισθεί η μακροβιότητα του νέου καταστατικού χάρτη. Οι δε βουλευτές, όλων των κομμάτων, να μη βλέπουν τις αναθεωρητέες διατάξεις μέσα από το πρίσμα του στενού προσωπικού οφέλους, διότι ένα σύγχρονο πολιτικό σύστημα δεν είναι για να εξυπηρετεί τους πολιτικούς, αλλά το κράτος και τον λαό του.

Από εδώ και στο εξής, μετά τη γνωστοποίηση των κυβερνητικών προτάσεων αυτών, εκείνο που έχει ενδιαφέρον είναι η αντίδραση της ευρύτερης αντιπολίτευσης και ειδικότερα η αιτιολόγηση τυχόν άρνησής της να συγκατανεύσει στις προτάσεις αυτές, πολύ περισσότερο αν δεν έχει να υποβάλει εναλλακτικές. Διότι, σε τελευταία ανάλυση, κάτω από συνθήκες πλήρους πολιτικής κυριαρχίας του κυβερνώντος κόμματος, μπορεί μεν να φαίνεται εύκολη η φθορά μιας κυβέρνησης, όταν μάλιστα είναι τόσα χρόνια στην εξουσία, αλλά συνήθως αποδεικνύεται ευκολότερη η φθορά της αντιπολίτευσης από την ανυπαρξία πολιτικού λόγου και εφικτών εναλλακτικών προτάσεων. Όπως συμβαίνει σήμερα και που αποτελεί τον προφανή λόγο για τον οποίον σε όλες τις δημοσκοπήσεις κανένας εκ των υπολοίπων πολιτικών αρχηγών δεν επιλέγεται ως κατάλληλος για την πρωθυπουργία, όπως και κανένα κόμμα για να κυβερνήσει.

Εφημερίδα Απογευματινή