Την αρχική ευφορία για το μνημόνιο κατανόησης ΗΠΑ – Ιράν το οποίο υπό προϋποθέσεις θα οδηγήσει σε συμφωνία, άρχισε ήδη να διαδέχεται ο προβληματισμός. Ο λόγος είναι ότι υπάρχουν αρκετά αδιευκρίνιστα σημεία, ορισμένα εκ των οποίων εξόχως προβληματικά αν ισχύουν τα όσα μεταδίδει η ιρανική πλευρά χωρίς μέχρι στιγμής ουσιαστική διάψευση από την Ουάσινγκτον.
Εξαρχής, έχοντας τις ανάλογες πληροφορίες τις οποίες δημοσιεύσαμε το Σαββατοκύριακο, εκφράσαμε επιφυλάξεις για τη βιωσιμότητα του πλαισίου συνεννόησης καθώς είναι ετεροβαρές. Είναι σαν οι ΗΠΑ να έχουν ηττηθεί σε πόλεμο και να υπογράφουν τους όρους που επιβάλλει ο νικητής, κάτι αδιανόητο.
Αν έστω και εν μέρει το κείμενο έχει βάση, είναι μία αρνητική εξέλιξη, διότι θα εκληφθεί ως στρατηγική και στρατιωτική αποτυχία των ΗΠΑ και θα βγουν συμπεράσματα από τους ανταγωνιστές και αντιπάλους που θα τους οδηγήσουν σε αντίστοιχες αποφάσεις.
Επειδή η Αμερική ως η μόνη πλανητική δύναμη είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της παγκόσμιας ισορροπίας, ειδικά τώρα που το διεθνές σύστημα βρίσκεται σε μετάβαση, η αμφισβήτησή της λόγω εικαζόμενης αδυναμίας θα οδηγήσει σε εντάσεις και αποσταθεροποίηση.
Εφόσον οι αρχικές διευθετήσεις επί των οποίων θα γίνει η περαιτέρω διαπραγμάτευση για την οριστική συμφωνία είναι αυτές, θα αξιολογηθούν δικαιολογημένα ως αμερικανική υποχώρηση. Και αυτό δεν είναι καλό για κανέναν. Παραθέτουμε τα σημεία όπως έχουν μέχρι στιγμής δημοσιοποιηθεί δίχως -επαναλαμβάνουμε- κατηγορηματική διάψευση ή διευκρίνιση
«
– Μόνιμη και άμεση παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
– Δέσμευση των ΗΠΑ να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν και να σέβονται την κυριαρχία του.
– Πλήρης άρση του ναυτικού αποκλεισμού εντός 30 ημερών.
– Δέσμευση των ΗΠΑ να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις περιοχές γύρω από το Ιράν.
– Άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ εντός 30 ημερών, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του Ιράν.
– Αναστολή των κυρώσεων στις πωλήσεις πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων και παροχή στο Ιράν πλήρους πρόσβασης στους οικονομικούς του πόρους.
– Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα παρουσιάσουν σχέδιο ανοικοδόμησης του Ιράν με ελάχιστο ποσό 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
– Περίοδος διαπραγματεύσεων 60 ημερών για την επίτευξη τελικής συμφωνίας σχετικά με τα πυρηνικά ζητήματα, την πλήρη ακύρωση των αμερικανικών κυρώσεων (πρωτογενών και δευτερογενών) και των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας και της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας.
– Επαναβεβαίωση της δέσμευσης του Ιράν στη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT) — δηλαδή στη μη παραγωγή πυρηνικών όπλων.
– Κατά τη διάρκεια της περιόδου διαπραγμάτευσης, οι ΗΠΑ δεν θα ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή ούτε θα επιβάλουν νέες κυρώσεις.
– Αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα παγωμένα κεφάλαια του Ιράν κατά τη διάρκεια της περιόδου διαπραγμάτευσης των 60 ημερών·το μισό ποσό θα είναι διαθέσιμο πριν από την έναρξη των συνομιλιών.
– Δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή της συμφωνίας.
– Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
– Οι τελικές διαπραγματεύσεις δεν θα ξεκινήσουν μέχρι να αποδεσμευτεί το ήμισυ των παγωμένων κεφαλαίων, να ανασταλούν οι πετρελαϊκές κυρώσεις και να αρθεί ο ναυτικός αποκλεισμός.
– Η τελική συμφωνία θα περιορίζεται στα εξής ζητήματα: α)την τύχη του εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού και των δραστηριοτήτων εμπλουτισμού, β) την άρση των κυρώσεων και γ) το οικονομικό σχέδιο ανοικοδόμησης.
Η συζήτηση για το ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα και τη στήριξη οργανώσεων αντίστασης αφαιρείται οριστικά από την ατζέντα».
Εφημερίδα Απογευματινή
