Σταθερά, σε όλες τις δημοσκοπήσεις των δύο τελευταίων ετών το πρόβλημα της ακρίβειας αναδεικνύεται από τους πολίτες στην πρώτη θέση. Είναι δεδομένο ότι όλοι οι ενδιαφερόμενοι συμφωνούν στην οξύτητα του προβλήματος. Πειστικές λύσεις δεν προτείνονται. Η κυβέρνηση, κυρίως με τις αυξήσεις μισθών και άλλα μέτρα, επιχειρεί να τιθασεύσει το φαινόμενο και η αντιπολίτευση καταγγέλλει διαρκώς, χωρίς να προτείνει τίποτα ρεαλιστικό και εφικτό.
Πολύπλοκο και δυσεπίλυτο πρόβλημα που πλήττει σχεδόν το σύνολο της κοινωνίας. Σε ποιους όμως παράγοντες εδράζεται το φαινόμενο της ακρίβειας στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια;
Ολιγοπώλια: Η ρηχή ελληνική αγορά στο λιανεμπόριο, στην παροχή ενέργειας και στα καύσιμα, στην ακτοπλοΐα, στον τραπεζικό τομέα κ.α. εμποδίζει την ανάπτυξη υγιούς ανταγωνισμού. Σε συνδυασμό με το μέγεθος της ίδιας της αγοράς, τα πράγματα δείχνουν προκαθορισμένα, σχεδόν εναρμονισμένα.
Ενδοομιλικές συναλλαγές: Αποτελεί πλέον κοινό μυστικό ότι τα προϊόντα από τον τόπο παραγωγής, είτε πρόκειται για χωράφι είτε για βιομηχανία, ακόμη και τα εισαγόμενα, μέχρι να καταλήξουν στον τελικό χρήστη, που είναι ο καταναλωτής, αλλάζουν πολλές φορές χέρια και κατά συνέπεια και τιμές. Ποια είναι τα περιθώρια κέρδους σε κάθε στάδιο ουδείς γνωρίζει. Επίσης άγνωστο είναι αν τηρούνται οι συστάσεις διεθνών οργανισμών, όπως ο ΟΟΣΑ, που απαιτούν κανονικές συναλλαγές μεταξύ εταιρειών των ιδίων ομίλων, σαν να πρόκειται για συναλλαγές με οποιονδήποτε τρίτο, και όχι αδικαιολόγητα κέρδη σε κάθε μεταπώληση.
Έλλειμμα ενημέρωσης: Ο καταναλωτής σήμερα δεν γνωρίζει το κόστος παραγωγής των προϊόντων που αγοράζει και κατά συνέπεια δεν μπορεί να το συγκρίνει με τη λιανική τιμή πώλησης σε σχέση με την τιμή παραγωγής ώστε να μπορεί να «τιμωρήσει» την καταφανή αισχροκέρδεια. Όλοι τα ρίχνουν στο προηγούμενο στάδιο. Όλοι ισχυρίζονται ότι αγοράζουν ακριβά. Όμως, πραγματική ενημέρωση ως προς αυτό δεν υπάρχει.
Ισχνή καταναλωτική συνείδηση: Προ τριετίας εκπρόσωπος πολυεθνικής εταιρείας, που εμπορεύεται απορρυπαντικά, ρωτήθηκε γιατί πουλάει ακριβότερα στην Ελλάδα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες με υψηλότερο βιοτικό επίπεδο. Η απάντησή του ήταν πραγματικό σοκ. «Μα αφού τα αγοράζουν!», είπε ψυχρά και ξεδιάντροπα, αλλά και με ωμό ρεαλισμό ταυτόχρονα. Έχει γίνει ποτέ στην Ελλάδα καλά οργανωμένο μποϊκοτάζ καταναλωτικών οργανώσεων και πολιτών για αδικαιολόγητες αυξήσεις σε συγκεκριμένα προϊόντα; Ποτέ! Και με την έρευνα αγοράς και κυρίως με τις συγκρίσεις τιμών καθημερινών αγαθών δεν τα πάμε και πολύ καλά.
Ελεγκτικοί μηχανισμοί: Η σημερινή κυβέρνηση έχει αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες ενίσχυσης της Επιτροπής Ανταγωνισμού αλλά και των ελεγκτικών μηχανισμών. Οι αθέμιτες πρακτικές και τα περιθώρια κέρδους ελέγχονται κατά το δυνατόν. Έχουν επιβληθεί πρόστιμα πολλών εκατομμυρίων ευρώ. Τα κέρδη της απληστίας φαίνεται όμως ότι συνεχίζονται, αφού είναι σαφώς μεγαλύτερα από το όποιο πρόστιμο.
Στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, βεβαίως, ουδείς απαιτεί κρατικές παρεμβάσεις και διατιμήσεις άλλων εποχών, όμως σε μια πραγματικά φιλελεύθερη κοινωνία και οικονομία η σαφής πληροφορία προς τον καταναλωτή αποτελεί υποχρέωση του κράτους. Κανείς δεν δικαιούται να αγοράζει όσο θέλει και να πουλάει όσο θέλει, κατά παράβαση κάθε έννοιας δίκαιου εμπορίου. Και όποιος το πράττει πρέπει να εκτίθεται στα μάτια της κοινωνίας.
Οφείλουμε να δώσουμε την τελική μάχη κατά της ακρίβειας με νέα μέτρα, ρηξικέλευθα και καινοτόμα, διότι με τις ίδιες ή παρόμοιες συνταγές τα αποτελέσματα δείχνουν να αργούν. Αυτόν τον τελευταίο χρόνο της διακυβέρνησης η μάχη κατά της ακρίβειας είναι μία από τις πιο σημαντικές που πρέπει να δοθούν.
Ο κ. Μπουκώρος είναι δημοσιογράφος, βουλευτής Μαγνησίας της ΝΔ και πρώην υφυπουργός
Εφημερίδα Απογευματινή
