Η Θεσσαλονίκη που δεν γνωρίζουμε

Πόσο γνωρίζουν τη Θεσσαλονίκη όσοι δεν κατοικούν εκεί;
09:56 - 2 Σεπτεμβρίου 2026

Ο Σεπτέμβριος είναι ο μήνας της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης, η οποία άρχισε να λειτουργεί πριν απο 100 ακριβώς χρόνια, το 1926. Με την ευκαιρία αυτή οι πολιτικοί αρχηγοί θα αξιοποιήσουν το βήμα για να προβούν σε εξαγγελίες.

Πόσο γνωρίζουν τη Θεσσαλονίκη όσοι δεν κατοικούν εκεί; Καταγράφω μερικά ενδιαφέροντα στοιχεία:

Στη Θεσσαλονίκη ιδρύθηκε ο πρώτος ραδιοφωνικός σταθμός στην Ελλάδα. Ο σταθμός του Χρήστου Τσιγγιρίδη άρχισε να εκπέμπει στις 25 Μαρτίου 1926 και λειτούργησε ως ο ιδιωτικός ραδιοφωνικός σταθμός της πόλης.

Το 1960 στον χώρο της ΔΕΘ έγινε από τη ΔΕΗ η πρώτη πειραματική εκπομπή τηλεόρασης στην Ελλάδα.

Η ΔΕΘ θεωρείται συνέχεια των παλαιών «Δημητρίων». Τα «Δημήτρια» ήταν θρησκευτική και εμπορική πανήγυρη κατά τη βυζαντινή περίοδο. Ήταν αφιερωμένα στον πολιούχο μεγαλομάρτυρα Άγιο Δημήτριο, τον οποίο τιμούμε στις 26 Οκτωβρίου.

Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης είναι το πληρέστερο σε όλη την Ελλάδα. Καλύπτει και ορισμένες επιστημονικές ειδικότητες, παραδείγματος χάρη την Κτηνιατρική, που δεν καλύπτονται από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το όνομα τιμά τον Αριστοτέλη, δάσκαλο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αλλά το έμβλημα παρουσιάζει τη μορφή του Αγίου Δημητρίου.

Από αβλεψία -ίσως- στον Σταθμό Αγίας Σοφίας του μετρό αναφέρεται η Τουρκοκρατία ως Οθωμανική Περίοδος. Ο όρος πρέπει να διορθωθεί. Ήταν μία περίοδος κατάκτησης και σκληρής καταπίεσης. Οι περίφημοι βυζαντινοί ναοί της πόλης είχαν μετατραπεί σε τζαμιά. Λειτουργούσε ως ορθόδοξος ναός μόνο ο Άγιος Μηνάς και κατά καιρούς άλλη μία εκκλησία. Οι σφαγές του 1821 εις βάρος του ελληνικού πληθυσμού δεν είναι ευρύτερα γνωστές. Η Θεσσαλονίκη πλήρωσε βαρύ φόρο αίματος για τη συμμετοχή της Μακεδονίας στην Ελληνική Επανάσταση.

Η πλατεία Αριστοτέλους και η ομώνυμη οδός σχεδιάσθηκαν από τον Γάλλο αρχιτέκτονα Εμπράρ μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 1917. Στη Θεσσαλονίκη τότε στρατοπέδευαν βρετανικά και γαλλικά στρατεύματα λόγω του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η Θεσσαλονίκη έχει τρεις δημοφιλείς και ιστορικούς αθλητικούς συλλλόγους. Μάλιστα φέτος συμμετέχουν και οι τρεις στην πρώτη επαγγελματική κατηγορία του ποδοσφαίρου και του μπάσκετ. Κατά σειρά ιδρύσεως είναι ο Ηρακλής (που επέστρεψε), ο Άρης και ο ΠΑΟΚ.
Η Θεσσαλονικη ιδρύθηκε το 316 π.Χ. από τον βασιλέα της Μακεδονίας Κάσσανδρο, ο οποίος της έδωσε το όνομα της συζύγου του, ετεροθαλούς αδελφής του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ο Αλέξανδρος είναι το έμβλημα του δήμου της πόλης.

Αξιζει να θυμίσουμε τον κορυφαίο νομομαθή του ΙΔ΄ αιώνος, τον Θεσσαλονικέα Κωνσταντίνο Αρμενόπουλο, ο οποίος κωδικοποίησε το βυζαντινορωμαϊκό Δίκαιο. Σχετικά άγνωστος μέχρι προσφάτως ήταν ο τυπογράφος του Μεσολογγίου κατά την πολιορκία και την Έξοδο που τιμούμε φέτος (1825-1826): ο Δημήτριος Μεσθενεύς από τη Θεσσαλονίκη αγόρασε και λειτούργησε το τυπογραφείο στο οποίο τυπώθηκαν όλα τα φύλλα των «Ελληνικών Χρονικών» του Έλβετού Μάγερ και για πρώτη φορά ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού.

Σας προτείνω να επισκεφθείτε τη Θεσσαλονίκη και όχι μόνο για τη ΔΕΘ!

Ο κ. Χολέβας είναι πολιτικός επιστήμων