Τα όσα εξελίσσονται με το πλέον ογκώδες σχολικό συγκρότημα στην Ελλάδα, αυτό της Γκράβας, θα πρέπει να απασχολήσει σοβαρά. Και μάλιστα πέραν από τις κομματικές και εκλογικές σκοπιμότητες. Ουσιαστικά φέρνει στο προσκήνιο μια συζήτηση που πρέπει να συνεχισθεί διεξοδικά. Ποιοι είναι υπεύθυνοι για την ασφάλεια των σχολικών κτιρίων; Ουσιαστικά οι δήμοι και ως προς τη χρηματοδότηση των έργων και των επισκευών η Περιφέρεια εν πολλοίς. Το υπουργείο Παιδείας όχι μόνον δηλώνει αλλά και είναι ανεύθυνο για τον τομέα της ασφάλειας των σχολικών κτιρίων. Μπορεί οι πολίτες αυτόματα σχεδόν όταν συμβαίνει κάτι άσχημο ή τραγικό να στρέφονται προς το αρμόδιο υπουργείο, αλλά η πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Στην Ελλάδα ως μέρος της διάρθρωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως ορίζεται κεντρικά από τις Βρυξέλλες, τις προηγούμενες δεκαετίες επιχειρήθηκε και υποστηρίχθηκε η αποκέντρωση αρμοδιοτήτων από το κεντρικό κράτος προς το περιφερειακό. Την επονομαζόμενη αυτοδιοίκηση. Ο νέος αυτός κατακερματισμός αρμοδιοτήτων προσδιορίσθηκε από έμπλεους ενθουσιασμού για τέτοιες διαδικασίες Έλληνες σοσιαλδημοκράτες ως εκσυγχρονισμός και χαιρετίσθηκε με ενθουσιασμό. Στη νέα δομή αυξημένων αρμοδιοτήτων υπέρ της αποκεντρωμένης διοίκησης προστέθηκε στη συνέχεια με ανάλογο ενθουσιασμό από τους εκσυγχρονιστές σοσιαλδημοκράτες και μερίδα των φιλελεύθερων της Κεντροδεξιάς αλλά και της αναθεωρητικής Αριστεράς και η συγκρότηση των επονομαζόμενων Ανεξάρτητων Αρχών. Σε αυτές παραχωρήθηκε επιπλέον σωρεία αρμοδιοτήτων ελέγχου και ρυθμιστικών παρεμβάσεων, ευθύνης μέχρι τότε της κεντρικής διοίκησης και γραφειοκρατίας του κράτους. Η δομική αυτή μεταφορά αρμοδιοτήτων ποτέ στην Ελλάδα δεν λειτούργησε με επάρκεια. Ήταν άλλωστε ένα μοντέλο εξ Εσπερίας που καθόλου δεν πατούσε στο ελληνικό έδαφος. Στα χρόνια που ακολούθησαν σε κάθε δύσκολη συγκυρία από τις πυρκαγιές, τις πλημμύρες και τα δομικά έργα υποδομών μέχρι τον αδόκητο θάνατο Μαζωνάκη και τη δυσοσμία στο σχολικό συγκρότημα της Γκράβας, η σύγχυση αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικού κράτους, περιφερειακού κράτους και διαφόρων Αρχών και επιστημονικών σωματείων όταν τίθεται το περίφημο ερώτημα «ποιος είναι αρμόδιος», προκαλεί σύγχυση και αγανάκτηση.
Όταν προέκυψε ο αδόκητος θάνατος Μαζωνάκη σε κάποιο ιατρείο στο κέντρο της Αθήνας που δεν δικαιούτο ούτε είχε άδεια για επεμβάσεις, όπως μια πλασμαφαίρεση, πολύ ορθά ο υπουργός Υγείας κ. Γεωργιάδης εξήγησε στους πολίτες ότι το υπουργείο Υγείας δεν είναι αρμόδιο για τους σχετικούς ελέγχους. Τα όσα είπε ο υπουργός δεν αποτελούσαν παρελκυστική πολιτική, αλλά περιγραφή της πραγματικότητας. Κατ’ αναλογία όταν ετέθη το ζήτημα του κατά πόσον υπάρχει διαρροή φυσικού αερίου στο σχολικό συγκρότημα στην Γκράβα, με δεδομένο μάλιστα το δυστύχημα από διαρροή και έκρηξη σε οικία στην Πλάκα, αποκαλύφθηκε ότι ο τελευταίος έλεγχος είχε γίνει προ εικοσαετίας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ακολουθήσει σύγχυση ως προς τις αρμοδιότητες ελέγχου των σχολικών κτιρίων. Και στην περίπτωση αυτή το αρμόδιο υπουργείο Παιδείας δήλωσε επισήμως ότι δεν έχει αρμοδιότητα, αφού δεν έχει. Ποιοι την έχουν; Οι δήμοι. Στην περίπτωση της Γκράβας άρχισε μια συζήτηση για τις τυχόν ευθύνες δύο δήμων, στα όρια των οποίων είναι το συγκρότημα, με μικροπολιτικούς μάλιστα όρους. Το πρόβλημα όμως δεν είναι τοπικό. Ούτε αποκλειστικό για την Γκράβα. Οι δήμοι έχουν την αρμοδιότητα. Αλλά οι δήμοι όπως και οι Περιφέρειες δηλώνουν ότι δεν έχουν το κατάλληλο, μόνιμο προσωπικό, ούτε τα κονδύλια να διαχειριστούν με επάρκεια τις αρμοδιότητες που έχουν αναλάβει. Για να γίνει πιο κατανοητό τι συμβαίνει μετά τη διάλυση του Οργανισμού Σχολικών Κτίριων (ΟΣΚ), ως δημόσιου ειδικού φορέα κατασκευής και ελέγχου της ασφάλειας των σχολικών κτιρίων με μνημονιακή ντιρεκτίβα της πρώτης περιόδου, αξίζει να αναδείξουμε μια άλλη περίπτωση πέραν του συγκροτήματος στην Γκράβα. Σε περιφερειακό δήμο της βόρειας Αττικής, όπως προβλέπεται έχει ορισθεί κάποιος από τους αντιδημάρχους για τον έλεγχο ασφαλείας στα σχολεία της περιοχής. Σε εκείνη την περίπτωση ο άνθρωπος είναι ιδιοκτήτης σουβλατζίδικου. Αλλού είναι καφετζής, αλλού νοικοκυρά, αλλού δικηγόρος, γιατρός, κοινωνιολόγος. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Και όποιος θέλει να καταλάβει… καταλαβαίνει.
Εφημερίδα Απογευματινή
