Στις Βρυξέλλες δεν ακούει κανένας… κανέναν

Ο ορίζοντας της Ένωσης είναι όχι μόνο θολός αλλά απολύτως σκοτεινός ως προς τη συνοχή, την ενάργεια και τα αντανακλαστικά στο πεδίο των αποφάσεων
13:33 - 16 Οκτωβρίου 2026
Mητσοτάκης Βρυξέλλες

Υπάρχουν διεθνείς κρίσεις που ακουμπούν βαθιά την οικονομία όπως η ενεργειακή ή αυτή των κρατικών ομολόγων, χωρίς να υπολογίσουμε το δομικό επερχόμενο κραχ στο τρίγωνο «κεφάλαιο – παραγωγή – εργασία», που θα επιφέρουν οι αναμενόμενες πλέον εφαρμογές στη βάση της τεχνητής νοημοσύνης, της κβαντικής μηχανικής και της ρομποτικής. Επίσης δεν μπορεί επί του παρόντος να δοθεί μια διέξοδος σταθερής εκεχειρίας στους θερμούς πολέμους τόσο στον Βορρά (Ουκρανία – Ρωσία) όσο και στη Δυτική Ασία με επίκεντρο το Ιράν, που έχει επεκταθεί σε όλη τη ζώνη από τη Μεσόγειο μέχρι τον Ινδικό στη Μέση Ανατολή. Σε στεριά και θάλασσα. Μιλώντας για την Ευρώπη, οργανικό μέρος του πυρήνα της οποίας είναι η Ελλάδα, ο ορίζοντας της Ένωσης είναι όχι μόνο θολός αλλά απολύτως σκοτεινός ως προς τη συνοχή, την ενάργεια και τα αντανακλαστικά στο πεδίο των αποφάσεων.

Παράδειγμα η εξελισσόμενη Σύνοδος Κορυφής από χθες στις Βρυξέλλες, που θα πρέπει να χαρακτηρισθεί εξόχως κρίσιμη. Έχει στην ημερήσια διάταξη σημαντικά ζητήματα. Από την Ουκρανία και την ευελιξία που κρίνεται απαραίτητη για τη λήψη έκτακτων και προσωρινών μέτρων για να αντιμετωπισθεί η κλιμακούμενη ενεργειακή κρίση από νοικοκυριά και επιχειρήσεις στην Ευρώπη μέχρι τον κοινοτικό προϋπολογισμό της επόμενης επταετίας, όπου μεταξύ άλλων προβλέπεται περιορισμός των κονδυλίων για την Κοινή Αγροτική Πολιτική, αλλά και τη λήψη μέτρων από σειρά χωρών στο πλαίσιο της δημοσιονομικής πειθαρχίας με δεδομένη την πίεση που υπάρχει διεθνώς στα κρατικά ομόλογα. Σε όλα τα ζητήματα, αν κρίνουμε από την αφετηρία των εργασιών την πρώτη μέρα της Συνόδου, δεν υπάρχει όχι μόνο κάποιο consensus διαμορφωμένο μεταξύ των κυβερνήσεων αλλά και κανένας ρεαλισμός από την πλευρά της τεχνοκρατίας της Κομισιόν. Άλλωστε, όταν πριν ακόμη αρχίσει η Σύνοδος Κορυφής ο ηγέτης της Ουκρανίας Ζελένσκι δηλώνει ότι θα πλήξει ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, κατά παρέκκλιση της βούλησης του Λευκού Οίκου να αποφευχθούν και από τις δύο πλευρές τέτοιες ενέργειες, που επιφέρουν εξαιτίας της καταστροφής των διυλιστηρίων επιπλέον αυξητικές πιέσεις στις τιμές των καυσίμων, είναι φανερό ότι κάποιες ευρωπαϊκές δυνάμεις ενθαρρύνουν τέτοιες πρακτικές.

Για την Ελλάδα, που έχει βασικό στόχο αποφάσεις μεγαλύτερης ευελιξίας ως προς την οροφή των δαπανών, με δεδομένο ότι διαθέτει υπερπλεονάσματα στα έσοδα από τον ΦΠΑ λόγω του πληθωρισμού στις τιμές της ενέργειας, οι τοποθετήσεις από την πλευρά του πρωθυπουργού είναι πιο κάθετες: «Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ευελιξία εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου προκειμένου να προσφέρουμε στοχευμένα, προσαρμοσμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν από εκείνο το μέρος της αύξησης των δημόσιων εσόδων που προκύπτουν λόγω του υψηλότερου πληθωρισμού, με παράλληλη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας». Αυτή ήταν η αρχική τοποθέτηση Μητσοτάκη στη Σύνοδο σύμφωνα με πληροφορίες του Politico. Η Ελλάδα αλλά και η Ιταλία πιέζουν για τέτοιες ρυθμίσεις. Η Γερμανία, η Φινλανδία και άλλες μιλούν για ακόμη μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία.

Αυτό πάντως που δείχνει το αδιέξοδο στις διαβουλεύσεις στην Ευρώπη, αλλά και πείθει ότι οι εξελίξεις στην Ένωση δεν προβλέπονται καθόλου ευνοϊκές εν μέσω κρίσεων, είναι σχετικά με την αναθεώρηση ή την αναβολή ρυθμίσεων στο ασφυκτικό πλαίσιο της απανθρακοποίησης στο πεδίο του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπής της ΕΕ (ETS). Το περίφημο χρηματιστήριο της ενέργειας στην Ολλανδία. Οι Ελλάδα, Ιταλία, Πολωνία, Τσεχία, Ουγγαρία, Σλοβακία ζητούν αναθεώρηση στη βάση της προσαρμογής στις συνθήκες που έχουν προκύψει, αφού τα προβλεπόμενα αυξάνουν τις τιμές. Οι Φινλανδία, Δανία, Σουηδία ζητούν το σύστημα να παραμείνει ως έχει. Επιπλέον, να εφαρμοσθούν οι ρυθμίσεις που έχουν θεσπισθεί με το ETS2. Τι προβλέπουν αυτές; Με μια κουβέντα, την απαγόρευση του ντίζελ ως καυσίμου κίνησης και θέρμανσης. Μία ακόμη δηλαδή πίεση των τιμών της ενέργειας στην Ευρώπη προς τα πάνω, ακόμη και χωρίς διεθνή κρίση. Μία ακόμη γροθιά στην ανταγωνιστικότητα και την ανασυγκρότηση της βιομηχανίας στην Ένωση.

Εφημερίδα Απογευματινή