Τελικά η Λιβύη συντάχθηκε με την Τουρκία στο παράλογο

Στο πεδίο της «σκιώδους διπλωματίας» η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να διαβεβαιώσει τις υπηρεσίες της Αιγύπτου ότι θα έχουν τη συνδρομή και την υποστήριξή της σε μια διχοτόμηση της Κυρηναϊκής (ανατολική Λιβύη - Βεγγάζη)
11:37 - 21 Οκτωβρίου 2026
Ο Χαλίφα Χαφτάρ και ο Ταγίπ Ερντογάν

Οι πληροφορίες αλλά και το παρασκήνιο για την υπερψήφιση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για τις θαλάσσιες ζώνες από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, που έχει έδρα τη Βεγγάζη, επιβεβαιώθηκαν χθες. Με την ανακοινωμένη μάλιστα παρουσία του επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών της Τουρκίας, Ιμπραήμ Καλίν, στη χώρα. Η οικογένεια Χαφτάρ, με ισχυρό άνδρα τον γιο του στρατηγού, Σαντάμ, υποχώρησε στις πιέσεις, την εξαγορά, τις εξαρτήσεις και επέτρεψε τις εξελίξεις και την πραγματοποίηση του παράλογου σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, ευθυγραμμίζοντας την Κυρηναϊκή με τη δυτική Λιβύη στο άρμα της Τουρκίας. Η Βεγγάζη είχε αρνηθεί αυτήν τη δορυφοροποίηση της Λιβύης στην Τουρκία το 2020. Από τότε η Άγκυρα με τις μυστικές υπηρεσίες της αλλά και μέσω δημόσιας διπλωματίας ανέπτυξε επίμονες και συνεπείς προσπάθειες να πείσει τη Βεγγάζη να ευθυγραμμισθεί με την Τρίπολη, την ηγεσία της οποίας έλεγχε από τότε απολύτως, να ευθυγραμμισθεί για να ψηφισθεί η σύνδεση της ΑΟΖ της Τουρκίας με εκείνη της Λιβύης. Η Τουρκία θεωρούσε και θεωρεί τον παραλογισμό της εγκάρσιας θαλάσσιας διαδρομής από την ηπειρωτική ζώνη της σε εκείνη της Λιβύης ως το διαβατήριό της για να έχει λόγο στα της Ανατολικής Μεσογείου μέχρι το όριο της Δυτικής Μεσογείου στον Νότο. Για να συμβεί αυτό, με δεδομένο ότι Τουρκία και Λιβύη δεν είναι συνορεύοντα κράτη ούτε αντικείμενα ούτε παρακείμενα στις θαλάσσιες ζώνες τους, θα έπρεπε να αγνοηθεί η Κρήτη αλλά και τα κατοχυρωμένα δικαιώματα νομικά της Αιγύπτου ή της Ελλάδας.

Η Τουρκία επιχαίρει λογικά για την επιτυχή κατάληξη των προσπαθειών της με την ψήφιση του μνημονίου από το Κοινοβούλιο της Λιβύης, η θητεία του οποίου έχει λήξει από το 2014, βάσει της απόφασης της προσωρινής κυβέρνησης εθνικής συμφωνίας (GNA) στην Τρίπολη επτά χρόνια πριν.

Είναι δεδομένο ότι η συμφωνία αυτή θα καταγγελθεί ως παντελώς άκυρη και έωλη νομικά από την πλευρά της Ελλάδας. Όμως στη «σκακιέρα» της Μεσογείου δεν έχουν μεγάλο νόημα στο πεδίο οι νομικές ενστάσεις. Αν τουλάχιστον δεν συνοδεύονται από επίσημες και νόμιμες κινήσεις ενίσχυσης των τετελεσμένων από την πλευρά της Ελλάδας. Ούτε έχει και μεγάλη σημασία επί του παρόντος να ζητηθεί η παραίτηση της τόσο ατυχούς για τα ελληνικά συμφέροντα υφυπουργού Εξωτερικών Παπαδοπούλου και της ηγεσίας της ανεπαρκούς ΕΥΠ.

Η Ελλάδα με ψυχραιμία και αποφασιστικότητα μπορεί και πρέπει, πέραν της συνέχειας της καταγγελίας τού χωρίς νομικό περιεχόμενο μνημονίου Τουρκίας – Λιβύης και της αναστολής κάθε χρηματοδότησης από την Ευρώπη προς τη Λιβύη, να προχωρήσει σε συγκεκριμένες κινήσεις. Στην πόντιση του καλωδίου ηλεκτρισμού προς Κύπρο – Ισραήλ (GSI). Στο θαλάσσιο πάρκο στο Νότιο Αιγαίο. Στην επέκταση των υδάτων πλήρους εθνικής δικαιοδοσίας νοτίως και δυτικά της Κρήτης στα 12 ναυτικά μίλια. Στη συμφωνία με την Αίγυπτο και την Κύπρο ως προς τις ΑΟΖ. Μάλιστα, αν υπάρχουν κάποιες οριακές διαφορές στις διαπραγματεύσεις με το Κάιρο, ας κλείσουν υπέρ της συμμάχου Αιγύπτου.

Σε σχέση με τις έρευνες της αμερικανικής Chevron στα δημοπρατηθέντα θαλάσσια οικόπεδα νοτίως της Κρήτης η Ελλάδα θα πρέπει να επιμείνει στη διαδικασία της «μέσης γραμμής» με τη Λιβύη, στη βάση του εσωτερικού νόμου του 2011 (νόμος Μανιάτη), σύμφωνου όμως με το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, που ισχύει διεθνώς, μην επιτρέποντας στη βάση του ρεαλισμού καθυστερήσεις και αναβολές. Φυσικά να διακόψει κάθε συζήτηση σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων των ΥΠΕΞ με τη Λιβύη για τη χάραξη των ΑΟΖ με αμοιβαία συμφωνία, ως ανοησία ύστερα από αυτά που εξελίχθηκαν.

Στο πεδίο της «σκιώδους διπλωματίας» η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να διαβεβαιώσει τις υπηρεσίες της Αιγύπτου ότι θα έχουν τη συνδρομή και την υποστήριξή της σε μια διχοτόμηση της Κυρηναϊκής (ανατολική Λιβύη – Βεγγάζη) και στήριξη του νέου κράτους υπό την επιρροή της Αιγύπτου. Αντίστοιχη δέσμευση θα μπορούσε να υπάρξει προς την Ιταλία στην περίπτωση δορυφοροποίησης από τη Ρώμη της δυτικής Λιβύης ως «κράτους της Τρίπολης».

Εφημερίδα Απογευματινή