Υπάρχει ακόμα ελπίδα για την αξιολόγηση στο Δημόσιο; Πιθανόν, ναι. Περίπου 188.000 από τους 195.000 διοικητικούς υπαλλήλους συμμετείχαν στην αξιολόγηση για το 2023, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε το powergame.gr. Δηλαδή συμμετοχή πάνω από 96%. Μπορεί να έπαιξαν ρόλο οι ποινικές επιπτώσεις από τη μη συμμετοχή στην αξιολόγηση, αλλά παρ’ όλα αυτά η συμμετοχή-ρεκόρ σημειώθηκε παρά τις αντιδράσεις της ΑΔΕΔΥ, της ΟΛΜΕ και άλλων συνδικαλιστικών φορέων ως προς τη διαδικασία. Η συμμετοχή είναι και μια αντίρροπη τάση ενάντια στο ρεύμα τού «να περνάει ο χρόνος, καλά είμαστε και έτσι». Πόσοι όμως συμμετείχαν επειδή θεωρούν χρήσιμη την αξιολόγηση και πόσοι επειδή αποτελεί υπηρεσιακή υποχρέωση με πειθαρχικές συνέπειες; Το ποσοστό συμμετοχής από μόνο του δεν απαντά σε αυτό.
Η αξιοπιστία του συστήματος δοκιμάζεται σε έναν άλλον αριθμό. Για το 2023, από τις περίπου 55.000 αρχικές εισηγήσεις για τη διάκριση «υψηλής απόδοσης και δυνατοτήτων» εγκρίθηκαν τελικά μόλις 1.300. Το ρεπορτάζ αναφέρει ότι αξιοποιήθηκε η τεχνητή νοημοσύνη για την πιστοποίηση και επαλήθευση των κριτηρίων αξιολόγησης. Ωστόσο, η «ψαλίδα» ανάμεσα στην αξιολόγηση από τους προϊσταμένους και την τελική κρησάρα της τεχνητής νοημοσύνης παραμένει ένα ερώτημα: τι ακριβώς έλεγξε το εργαλείο και για ποιους λόγους απορρίφθηκαν τόσες εισηγήσεις; Ήταν υπερβολικά γενναιόδωροι οι προϊστάμενοι; Εφάρμοζαν διαφορετικά κριτήρια από τις επιτροπές; Ή μήπως αρκετοί περιέγραψαν ανεπαρκώς μια πράγματι εξαιρετική επίδοση;
Σε κάθε περίπτωση, η εμπλοκή της τεχνητής νοημοσύνης στη διαδικασία αξιολόγησης ανοίγει δρόμους ανεξερεύνητους σε ό,τι αφορά το δυναμικό στη δημόσια διοίκηση, τις πραγματικές επιδόσεις των υπαλλήλων. Μπορεί να επισημαίνει εκθέσεις με γενικόλογη αιτιολόγηση, να εντοπίζει μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα σε συγκρίσιμες υπηρεσίες και να βοηθά τις επιτροπές να διαπιστώνουν αν το ίδιο κριτήριο εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο. Η επιτροπή έχει την ευθύνη να εξετάζει τα πραγματικά περιστατικά και να αιτιολογεί τη δική της κρίση. Και το υπουργείο οφείλει να εξηγεί δημοσίως ποια κριτήρια εφαρμόστηκαν, ποιες ελλείψεις εντοπίστηκαν και πώς επηρέασαν το αποτέλεσμα. Όσο μεγαλύτερο βάρος αποκτά η αξιολόγηση στις προαγωγές και στην επιλογή προϊσταμένων τόσο πιο συγκεκριμένη πρέπει να είναι αυτή η λογοδοσία. Αν ο «μεσολαβητής» είναι και η τεχνητή νοημοσύνη, καλοδεχούμενη. Ίσως είναι το προοίμιο για την εφαρμογή της και για άλλες αγιάτρευτες πληγές του Δημοσίου…
Εφημερίδα Απογευματινή
