Του Χρήστου Μπατάκα
Ο Παναθηναϊκός AKTOR δεν έκανε ένα απλό λίφτινγκ το φετινό καλοκαίρι. Οι άνθρωποι της οµάδας κινήθηκαν µε ξεκάθαρη φιλοσοφία, επιδιώκοντας να αυξήσουν ακόµη περισσότερο το επίπεδο ποιότητας ενός ήδη πανίσχυρου κορµού. Οι µεταγραφές δεν έγιναν για να καλύψουν κενά, αλλά για να προσθέσουν στοιχεία που έλειψαν στα κρίσιµα παιχνίδια της περασµένης σεζόν. Περισσότερη αθλητικότητα, µεγαλύτερο βάθος, περισσότερες επιλογές στην περιφέρεια, καλύτερη δυνατότητα πίεσης στην άµυνα και, κυρίως, περισσότερους παίκτες που µπορούν να αλλάξουν µόνοι τους τη ροή ενός αγώνα. Στα χαρτιά, δύσκολα µπορεί κανείς να βρει ευρωπαϊκή οµάδα µε περισσότερες λύσεις σε κάθε θέση ή µε τόσο µεγάλη ποιότητα στο rotation.
Η πραγµατικότητα, όµως, στη EuroLeague είναι… διαχρονικά αµείλικτη. Τα τελευταία χρόνια απέδειξαν ότι οι τίτλοι δεν κατακτώνται από εκείνον που διαθέτει απλώς τους καλύτερους παίκτες, αλλά από εκείνον που παρουσιάζει τη µεγαλύτερη συνοχή όταν φτάνουν τα παιχνίδια που κρίνουν τη χρονιά. Μια συνοχή που την τελευταία σεζόν είχε ο Ολυµπιακός. Η διοργάνωση έχει εξελιχθεί σε ένα πρωτάθληµα λεπτοµερειών, στο οποίο οι ισορροπίες αλλάζουν από µία κακή αµυντική περιστροφή ή από µία λανθασµένη απόφαση στο τελευταίο δίλεπτο. Γι’ αυτό και η πραγµατική αξία των φετινών µεταγραφών δεν θα φανεί ούτε τον Οκτώβριο ούτε τον Νοέµβριο. Θα φανεί όταν ο Παναθηναϊκός AKTOR χρειαστεί να διαχειριστεί τραυµατισµούς, αγωνιστικές κοιλιές, συνεχόµενα εκτός έδρας παιχνίδια και σειρές playoffs απέναντι στις κορυφαίες οµάδες της Ευρώπης.
Στον πάγκο η σούπερ µεταγραφή
Οσο ποιοτικοί και αν είναι οι παίκτες που αποκτήθηκαν, η σηµαντικότερη αλλαγή του καλοκαιριού βρίσκεται στον πάγκο. Ο Ζέλικο Οµπράντοβιτς επιστρέφει σε ένα περιβάλλον όπου δηµιούργησε τη δική του µπασκετική αυτοκρατορία και αναλαµβάνει ένα ρόστερ γεµάτο προσωπικότητες, γνωρίζοντας πως η δυσκολία δεν είναι να διδάξεις µπάσκετ σε αθλητές αυτού του επιπέδου. Η δυσκολία είναι να τους πείσεις ότι η προσωπική τους επιτυχία περνά µέσα από την επιτυχία της οµάδας.
Η ιστορία του Σέρβου τεχνικού είναι γεµάτη από οµάδες που δεν είχαν απαραίτητα το µεγαλύτερο µπάτζετ ή το πιο λαµπερό ρόστερ, αλλά κατέληξαν να κυριαρχήσουν επειδή λειτουργούσαν σαν ένας οργανισµός. Αυτό ήταν πάντοτε το µεγαλύτερο προπονητικό του πλεονέκτηµα. ∆εν ζητούσε ποτέ από τους παίκτες του να κάνουν περισσότερα από όσα µπορούσαν. Ζητούσε, όµως, να κάνουν ακριβώς αυτό που απαιτούσε ο ρόλος τους. Από τον πρώτο σκόρερ µέχρι τον δωδέκατο της αποστολής, όλοι γνώριζαν τι περίµενε από αυτούς και όλοι κρίνονταν µε τα ίδια αυστηρά κριτήρια. Αυτή η κουλτούρα είναι ίσως το σηµαντικότερο στοιχείο που καλείται να επαναφέρει στον σηµερινό Παναθηναϊκό AKTOR.
Οι οµάδες του Οµπράντοβιτς δεν ξεχώριζαν ποτέ επειδή έπαιζαν το πιο γρήγορο µπάσκετ ή επειδή στηρίζονταν αποκλειστικά στο ατοµικό ταλέντο. Ξεχώριζαν επειδή είχαν συγκεκριµένες αρχές, τις οποίες υπηρετούσαν µε απόλυτη συνέπεια από τον Σεπτέµβριο µέχρι τον τελευταίο αγώνα της χρονιάς. Ο Παναθηναϊκός AKTOR της νέας εποχής χρειάζεται ακριβώς αυτή τη σταθερότητα. Η κυκλοφορία της µπάλας πρέπει να γίνει προτεραιότητα, οι αποστάσεις στην επίθεση να είναι σωστές, οι αποφάσεις στο pick ’n’ roll να λαµβάνονται µε υποµονή και η weak side να συµµετέχει συνεχώς στη δηµιουργία, ώστε η επίθεση να µην εξαρτάται από τις εµπνεύσεις ενός µόνο παίκτη.
Το ίδιο σηµαντικό θα είναι και το αµυντικό κοµµάτι. Ο Οµπράντοβιτς απαιτούσε πάντοτε άριστη επικοινωνία στις αλλαγές, σωστές περιστροφές και συνέπεια στις close out άµυνες, ακόµη και όταν απέναντι υπήρχαν παίκτες µε τεράστιο επιθετικό ταλέντο. ∆εν υπάρχει αµφιβολία ότι θα επιδιώξει να κάνει τον Παναθηναϊκό µία από τις πιο σκληρές αµυντικά οµάδες της διοργάνωσης, γνωρίζοντας ότι στις µεγάλες βραδιές της EuroLeague η άµυνα είναι εκείνη που συνήθως καθορίζει ποιος θα συνεχίσει και ποιος θα αποκλειστεί.
Το ζητούµενο είναι πως όλοι θα πρέπει να περιµένουν έναν Οµπράντοβιτς… διαφορετικό από την πρώτη θητεία στο «τριφύλλι». Προσοχή! Οχι διαφορετικό στις αρχές του, αλλά στον τρόπο που θα ζητήσει από τους παίκτες να τις εφαρµόσουν. Το µπάσκετ, που βασιζόταν αποκλειστικά σε ένα απλό pick ’n’ roll στην επίθεση και ένα man to man στην άµυνα, ανήκουν πια σε ένα σκονισµένο… χρονοντούλαπο.
Το δίδυµο Ναν – Φρανσίσκο
Από τη στιγµή που ο Σιλβέν Φρανσίσκο φόρεσε τα πράσινα, µία ερώτηση κυριαρχεί στις µπασκετικές συζητήσεις: Μπορεί να συνυπάρξει στην ίδια πεντάδα µε τον Κέντρικ Ναν χωρίς να αλλοιωθεί η επιθετική ισορροπία της οµάδας; Θεωρητικά πρόκειται για δύο από τους πιο εκρηκτικούς δηµιουργούς της EuroLeague, δύο παίκτες που µπορούν να παράγουν σκορ τόσο µέσα από το pick ’n’ roll όσο και από προσωπικές φάσεις, αναγκάζοντας κάθε άµυνα να προσαρµόζεται συνεχώς επάνω τους. Είναι λογικό, λοιπόν, να δηµιουργείται η προσδοκία ότι ο Παναθηναϊκός AKTOR θα αποκτήσει µία περιφέρεια που δύσκολα θα µπορεί να περιοριστεί.
Υπάρχει, ωστόσο, και µία άλλη ανάγνωση. Τόσο ο Ναν όσο και ο Φρανσίσκο είναι παίκτες που αισθάνονται άνετα όταν έχουν την µπάλα στα χέρια τους και διαβάζουν οι ίδιοι την εξέλιξη κάθε κατοχής. Η ισορροπία ανάµεσα στην ατοµική δηµιουργία και στη συλλογική λειτουργία θα αποτελέσει µία από τις σηµαντικότερες προπονητικές προκλήσεις της χρονιάς. Ο Οµπράντοβιτς θα χρειαστεί να σχεδιάσει επιθέσεις που θα επιτρέπουν και στους δύο να αξιοποιούν τα δυνατά τους σηµεία, χωρίς να «παγώνει» η κυκλοφορία της µπάλας ή να µετατρέπεται κάθε επίθεση σε διαδοχικά isolation. Αν το πετύχει, ο Παναθηναϊκός θα διαθέτει πιθανότατα την πιο απρόβλεπτη περιφερειακή γραµµή της Ευρώπης. Αν όχι, θα χρειαστεί να αναζητήσει διαφορετικές ισορροπίες µέσα από το rotation και τα λεπτά συµµετοχής.
Είναι δεδοµένο, πάντως, πως το σχήµα Φρανσίσκο και Ναν θα το βλέπουµε στα τελευταία λεπτά του αγώνα, σε περίπτωση που οι «πράσινοι» κυνηγάνε στο σκορ.
Σλούκας και Γκραντ
Μέσα σε όλη τη συζήτηση για τις νέες αφίξεις, ίσως παραγνωρίζεται το πόσο µπορούν να ωφεληθούν δύο από τους σηµαντικότερους παίκτες του υπάρχοντος κορµού. Ο Κώστας Σλούκας δεν θα χρειαστεί πλέον να επωµίζεται δυσανάλογο δηµιουργικό βάρος σε κάθε κρίσιµο παιχνίδι, καθώς οι περισσότερες λύσεις στην περιφέρεια επιτρέπουν καλύτερη διαχείριση των λεπτών συµµετοχής του και µεγαλύτερη φρεσκάδα στα σηµεία που πραγµατικά θα χρειαστεί να πάρει αποφάσεις. Παράλληλα, ο Τζέριαν Γκραντ εξακολουθεί να αποτελεί τον παίκτη που µπορεί να δώσει την αµυντική ισορροπία στην περιφέρεια, αναλαµβάνοντας τις πιο δύσκολες αποστολές απέναντι στους κορυφαίους αντίπαλους γκαρντ.
Αυτό είναι, άλλωστε, το στοιχείο που ξεχωρίζει τα πραγµατικά µεγάλα ρόστερ. ∆εν αναδεικνύονται µόνο οι µεταγραφές τους, αλλά βελτιώνονται και όσοι βρίσκονταν ήδη στην οµάδα.
Ο «άσος» που λείπει
Οσο πλησιάζει η ολοκλήρωση του ρόστερ τόσο περισσότερο γίνεται αντιληπτό ότι ο Παναθηναϊκός AKTOR δεν αναζητά ακόµη έναν παίκτη που θα έρθει να πάρει 15 ή 20 προσπάθειες ανά αγώνα. Αντιθέτως, όλα δείχνουν πως ο Ζέλικο Οµπράντοβιτς θα επιδιώξει να προσθέσει έναν point guard µε εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά από εκείνα που ήδη υπάρχουν στην περιφέρεια. Η δηµιουργία υπάρχει. Το προσωπικό σκορ υπάρχει. Οι παίκτες που µπορούν να δηµιουργήσουν ύστερα από ντρίµπλα είναι ήδη αρκετοί. Εκείνο που λείπει είναι ένας οργανωτής που θα σκέφτεται πρώτα τη λειτουργία της οµάδας και ύστερα τη δική του στατιστική.
Στη σύγχρονη EuroLeague ο παραδοσιακός «άσος» έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Οι περισσότερες οµάδες στηρίζονται σε γκαρντ που δηµιουργούν µέσα από την προσωπική τους απειλή, όµως ο Οµπράντοβιτς διαχρονικά έδινε τεράστια σηµασία στην ύπαρξη ενός παίκτη που θα µπορούσε να ελέγξει τον ρυθµό ενός αγώνα όταν αυτός άρχιζε να ξεφεύγει. Οχι απαραίτητα µε θεαµατικές ενέργειες, αλλά µε σωστές αποφάσεις. Με µία επιπλέον πάσα. Με ένα οργανωµένο set απέναντι σε µία πιεστική άµυνα. Με την ικανότητα να διαβάσει πότε η οµάδα χρειάζεται να τρέξει και πότε πρέπει να κατεβάσει ταχύτητα. Αυτός ο τύπος παίκτη είναι πιθανότατα το τελευταίο κοµµάτι του παζλ και ίσως αποδειχθεί κοµβική η απόκτησή του.
Η διαχείριση των ρόλων
Ενα από τα µεγαλύτερα πλεονεκτήµατα του φετινού Παναθηναϊκού είναι ταυτόχρονα και µία από τις µεγαλύτερες προκλήσεις του. Σπάνια µία ευρωπαϊκή οµάδα διαθέτει τόσους παίκτες που αισθάνονται ότι δικαιούνται σηµαντικό χρόνο συµµετοχής. Η ποιότητα του ρόστερ δηµιουργεί τεράστιο ανταγωνισµό, όµως αυτός ο ανταγωνισµός µπορεί εύκολα να εξελιχθεί σε πρόβληµα αν δεν υπάρξει απόλυτη διαφάνεια στους ρόλους από την πρώτη ηµέρα της προετοιµασίας. Ο Οµπράντοβιτς υπήρξε πάντοτε ένας προπονητής που δεν άφηνε περιθώρια αµφισβήτησης. Ο κάθε παίκτης γνώριζε γιατί αγωνίζεται, πότε θα αγωνιστεί και τι ακριβώς περιµένει από εκείνον ο προπονητής του. Αυτή η ξεκάθαρη κατανοµή ευθυνών είναι ίσως ακόµη πιο σηµαντική από οποιοδήποτε σύστηµα. Σε µία χρονιά µε περισσότερους από ογδόντα αγώνες κανείς δεν µπορεί να βρίσκεται διαρκώς στo peak της απόδοσής του. Εκεί ακριβώς θα χρειαστεί το βάθος του ρόστερ, αλλά και η ικανότητα του προπονητή να κρατήσει όλους τους παίκτες ενεργούς και πνευµατικά έτοιµους, ακόµη κι όταν ο χρόνος συµµετοχής τους µειωθεί προσωρινά.
Οι λεπτοµέρειες
Οι περισσότερες µεγάλες οµάδες της EuroLeague διαθέτουν ποιότητα. Εκεί που δηµιουργούνται οι πραγµατικές διαφορές είναι στις λεπτοµέρειες. Στην άµυνα της αδύνατης πλευράς, στην πρώτη περιστροφή έπειτα από αλλαγή, στον τρόπο που εκτελείται ένα side pick ’n’ roll, στο πόσο γρήγορα επιστρέφουν οι παίκτες στην αµυντική ισορροπία ύστερα από χαµένο σουτ. Αυτές είναι οι καταστάσεις που ο Οµπράντοβιτς ανέκαθεν θεωρούσε αδιαπραγµάτευτες και πάνω στις οποίες έχτιζε τις οµάδες του. ∆εν είναι τυχαίο ότι οι κορυφαίες οµάδες του Σέρβου τεχνικού δεν στηρίζονταν ποτέ αποκλειστικά στην επιθετική τους παραγωγικότητα. Αντίθετα, είχαν την ικανότητα να κερδίζουν ακόµη και στις βραδιές που το σουτ δεν έµπαινε. Εβρισκαν πόντους µέσα από την άµυνα, από τα επιθετικά ριµπάουντ, από την υποµονή στην κυκλοφορία της µπάλας και από την πειθαρχία στην εκτέλεση του πλάνου. Αυτή η νοοτροπία είναι ίσως το µεγαλύτερο ζητούµενο για τον φετινό Παναθηναϊκό ΑΚΤΟR. Να πάψει να εξαρτάται από την ατοµική έµπνευση και να αποκτήσει µηχανισµούς που θα λειτουργούν ανεξάρτητα από το ποιος βρίσκεται σε καλή ή κακή ηµέρα.
Κυριακάτικη Απογευματινή
