Παρουσιάστηκε ως μια επιχείρηση που κόβει την ανάσα, αναδεικνύοντας την εντυπωσιακή ευρηματικότητα και την τεχνολογική υπεροχή της ισχυρότερης στρατιωτικής δύναμης στον κόσμο.
Ωστόσο, πλέον η ιστορία της διάσωσης ενός Αμερικανού αεροπόρου στο Ιράν βρίσκεται στο επίκεντρο μιας έντονης διαδικτυακής αντιπαράθεσης, με πολλούς να αναρωτιούνται αν επρόκειτο για μια περίτεχνη τακτική παραπλάνησης που έκρυβε μια αποτυχημένη αμερικανική επιχείρηση αρπαγής του εμπλουτισμένου ουρανίου της Τεχεράνης. Μια ανάρτηση στο X από σχολιαστή θεμάτων άμυνας, που χαρακτήριζε την επίσημη εκδοχή «ανοησία», έχει συγκεντρώσει 1,5 εκατομμύριο προβολές.
Λεπτομέρειες του επεισοδίου -που μοιάζει βγαλμένο από σενάριο του Χόλιγουντ- δόθηκαν θριαμβευτικά από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ δύο ημέρες μετά την κατάρριψη του αεροσκάφους. Οπως είπε, η αποστολή για τη διάσωση ενός πιλότου περιελάμβανε μια εντυπωσιακή «αεροπορική αρμάδα με περισσότερα από 155 αεροσκάφη, μεταξύ των οποίων τέσσερα βομβαρδιστικά, 64 μαχητικά, 48 αεροσκάφη ανεφοδιασμού και 13 αεροσκάφη διάσωσης, καθώς και εκατοντάδες στρατιώτες των ειδικών δυνάμεων».
Η επιχείρηση διάσωσης στο έδαφος πραγματοποιήθηκε υπό την κάλυψη του σκότους από μια δύναμη κρούσης με επικεφαλής τη Navy SEAL Team 6 -την πιο επίλεκτη μονάδα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων- και κομάντος της Delta Force, που έφτασαν με δύο μεταγωγικά ειδικών επιχειρήσεων, στα οποία μεταφέρονταν επίσης μικρά ελικόπτερα για την αποστολή.
Ωστόσο, μια τεχνική επιπλοκή -τα αεροσκάφη κόλλησαν σε έναν λασπωμένο διάδρομο προσγείωσης- φέρεται να κατέστησε αναγκαία μια δεύτερη επιχείρηση διάσωσης, κατά την οποία αμερικανικά βομβαρδιστικά σχημάτισαν δακτύλιο πυρός γύρω από την πρόχειρη αεροπορική βάση τους, προκειμένου να απωθήσουν τις ιρανικές δυνάμεις.
Ο αγνοούμενος πιλότος είναι πλέον ασφαλής, σύμφωνα με τον Τραμπ, ο οποίος αναφέρει ότι η ομάδα τον απέσυρε χωρίς να υπάρξουν απώλειες. Ωστόσο, τα γεγονότα που περιβάλλουν τη «διάσωση» αποτελούν πλέον αντικείμενο έντονων αντιπαραθέσεων, κυρίως από την πλευρά του Ιράν. Επομένως, ποιος λέει την αλήθεια;
Ο διασωθείς
Οι υποψίες σχετικά με την εκδοχή του Λευκού Οίκου για τα γεγονότα έχουν ενισχυθεί από την έλλειψη πληροφοριών για τον διασωθέντα συνταγματάρχη της Πολεμικής Αεροπορίας, υπεύθυνο των οπλικών συστημάτων του αεροσκάφους, ο οποίος έχει γίνει γνωστός μόνο με το διακριτικό του, «Dude 44 Bravo».
Εν τω μεταξύ, το γεγονός ότι κατάφερε να περπατήσει πάνω από ένα μίλι σε μια κορυφογραμμή ύψους 7.000 ποδιών, ενώ -σύμφωνα με τα λόγια του προέδρου Τραμπ- ήταν «σοβαρά τραυματισμένος» και είχε πολύ περιορισμένη ποσότητα νερού, έχει ενισχύσει τα επιχειρήματα των σκεπτικιστών. Πώς εντοπίστηκε τελικά;
Ο πιλότος του F-15 εκτινάχθηκε ξεχωριστά και πιθανόν να προσγειώθηκε σε κάποια απόσταση από τον συνάδελφό του. Χρησιμοποίησε έναν ειδικό πομπό (ο οποίος εκπέμπει κρυπτογραφημένο σήμα) και διασώθηκε εντός έξι ωρών.
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις δεν μπορούσαν να καταλάβουν γιατί ο άλλος αεροπόρος δεν έκανε το ίδιο, αλλά τώρα φαίνεται ότι σκοπός του ήταν να βρει ένα σημείο όπου η μετάδοση του σήματός του θα ήταν ισχυρότερη. Αξιωματούχοι του Πενταγώνου αναφέρουν τώρα ότι, όταν τελικά ενεργοποίησε τον πομπό του, φοβήθηκαν ότι μπορεί να επρόκειτο για ιρανική παγίδα, καθώς τα αρχικά ραδιομηνύματά του ήταν εξαιρετικά ασυνήθιστα.
Σύμφωνα με το αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CBS, το πρώτο του μήνυμα ήταν «Ο Θεός είναι μεγάλος» (Allahu Akbar στα αραβικά), ακολουθούμενο από έναν τετραψήφιο αριθμό, τον οποίο ο αμερικανικός στρατός συνειδητοποίησε μόνο εκ των υστέρων ότι ήταν αστυνομικός κωδικός για αξιωματικό που βρισκόταν σε κίνδυνο. Οι διασώστες πείστηκαν πλήρως για την πραγματική του ταυτότητα μόνο όταν του έκαναν μια ερώτηση σχετικά με τον πατέρα του.
Μάλιστα, βοήθησε το γεγονός ότι εντοπίστηκε σχεδόν ταυτόχρονα από μια νέα, άκρως απόρρητη συσκευή της CIA με την ονομασία «Ghost Star Murmur», η οποία χρησιμοποιεί «κβαντική μαγνητομετρία» μεγάλου βεληνεκούς για να ανιχνεύσει το ηλεκτρομαγνητικό αποτύπωμα του ανθρώπινου καρδιακού παλμού. Η πρωτοποριακή τεχνολογία, που αναπτύχθηκε από τον αμυντικό κολοσσό Lockheed Martin, χρησιμοποιεί λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης για να διαχωρίσει τον σωστό καρδιακό παλμό από τον θόρυβο του περιβάλλοντος.
Προπέτασμα καπνού;
Η ιρανική κυβέρνηση -μαζί με πληθώρα φωνών στο ∆ιαδίκτυο που αμφισβητούν την επίσημη εκδοχή των ΗΠΑ- ισχυρίζεται ότι η τεράστια επιχείρηση για τη διάσωση του «Dude 44» ήταν στην πραγματικότητα μια αποστολή με στόχο την αρπαγή των περίπου 450 κιλών υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου που διέθετε, η οποία κατέληξε σε «πλήρη αποτυχία».
Επικαλούνται το γεγονός ότι τα δύο αεροσκάφη Super Hercules MC-I30J, που ενεπλάκησαν, απεστάλησαν σε χώρο προσγείωσης κοντά στο Ισφαχάν, μια πόλη που απέχει 200 μίλια από το σημείο όπου καταρρίφθηκε το F-15. Το Ισφαχάν, ωστόσο, βρίσκεται πλησίον του Νατάνζ με τις πυρηνικές εγκαταστάσεις. Επομένως, μια απόπειρα αρπαγής του ιρανικού ουρανίου θα εξηγούσε την τοποθεσία, αλλά και τον τεράστιο αριθμό αεροσκαφών και δυνάμεων καταδρομών που χρησιμοποιήθηκαν. Οι δυνάμεις αυτές υπερέβαιναν κατά πολύ τον αριθμό που θα απαιτούσε μια σχετικά μικρή επιχείρηση περισυλλογής αεροπόρου.
Ο σχολιαστής θεμάτων άμυνας από τις ΗΠΑ, Tyler Weaver, που εμφανίζεται στο Χ με το όνομα χρήστη «Armchair Warlord» (και διαθέτει 150.000 ακολούθους), ισχυρίστηκε ότι τόσο η κατάρριψη του F-15 όσο και η επιχείρηση έρευνας ήταν «ψεύτικες» και πρόσθεσε ότι η χρήση «μεγάλων μεταγωγικών αεροσκαφών και ελικοπτέρων με 100 και πλέον χειριστές είναι λογιστικά εξωφρενική, όταν πρόκειται για τη διάσωση ενός ή δύο μεμονωμένων αεροπόρων σε μη κατοικημένη περιοχή… Σε μια τυπική επιχείρηση αναζήτησης θα χρησιμοποιούνταν ένα ή δύο αθόρυβα ελικόπτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας, και όχι σε τέτοια κλίμακα».
Τι γύρευαν στην περιοχή
Η καταστροφή των καλά κρυμμένων αποθεμάτων ουρανίου του Ιράν αποτελεί εδώ και καιρό προτεραιότητα για το Ισραήλ και τις ΗΠΑ και πολλοί σχολιαστές έχουν υποστηρίξει ότι η απομάκρυνσή τους θα ήταν το ισχυρότερο επιχείρημα για την ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στο έδαφος της χώρας.
Πριν από την επιχείρηση διάσωσης, είχαν υπάρξει αναφορές ότι ο Τραμπ εξέταζε σοβαρά το ενδεχόμενο να στείλει ειδικές δυνάμεις στο Ιράν, με ακριβώς αυτήν την αποστολή, σε μια περιορισμένη χερσαία επιχείρηση.
Ο απόστρατος αξιωματικός των ειδικών δυνάμεων των ΗΠΑ, Αντονι Αγκιλάρ, ήταν ένας από όσους δήλωσαν ότι η χρήση τόσο μεγάλων μεταγωγικών αεροσκαφών –των MC-130, τετρακινητήριων αεροσκαφών με άνοιγμα φτερών 40 μέτρων- υπεδείκνυε μια αποστολή πολύ μεγαλύτερη από τη διάσωση ενός αεροπόρου. Ισχυρίστηκε μάλιστα ότι η «επιχείρηση διάσωσης επεκτάθηκε» ώστε να εξελιχθεί σε μια «επιχείρηση υψηλού ρίσκου, με πρόσθετο στόχο την κατάσχεση του ουρανίου του Ιράν» και πρόσθεσε: «Ηταν όντως αυτός ο στόχος της επιχείρησης. Απέτυχε».
Τι πήγε λάθος στο έδαφος; Παρόλο που ήταν σχεδιασμένα για να χρησιμοποιούν κακοτράχαλα σημεία για προσγείωση, τα δύο Super Hercules που έλαβαν μέρος στη διάσωση φέρεται ότι δεν κατάφεραν να απογειωθούν ξανά μετά την προσγείωσή τους στο εγκαταλελειμμένο πεδίο.
«Τα ανατινάξαμε σε χίλια κομματάκια», ισχυρίστηκε ο Τραμπ, προσθέτοντας:
«Είχε άμμο, υγρή άμμο, οπότε σκεφτήκαμε ότι ίσως υπάρξει πρόβλημα με την απογείωση λόγω του βάρους του αεροσκάφους. Και έπειτα είχαμε όλους αυτούς τους άνδρες που επιβιβάστηκαν στα αεροσκάφη, οπότε βούλιαξαν για τα καλά».
Αποτελεί στάνταρ διαδικασία του αμερικανικού στρατού η καταστροφή του εξοπλισμού, προκειμένου να αποτραπεί η πτώση του στα χέρια του εχθρού. Το Ιράν, ωστόσο, επιμένει ότι τα δύο αεροσκάφη Hercules αξίας 100 εκατομμυρίων δολαρίων (ή 74 εκατομμυρίων λιρών) πράγματι καταστράφηκαν, μαζί με δύο ελικόπτερα Black Hawk, από τις δικές του δυνάμεις κατά τη διάρκεια σφοδρής ανταλλαγής πυρών.
Ο Αντονι Αγκιλάρ αμφισβήτησε τον ισχυρισμό ότι τα αεροπλάνα κόλλησαν:
«Εχω δει αεροσκάφη MC-130 να τροχοδρομούν σε χώμα, λάσπη, χιόνι και χαλίκι. Είναι πιο πιθανό τα αεροσκάφη να δέχτηκαν πλήγματα κατά την προσγείωση είτε όταν βρίσκονταν στο έδαφος».
Ανεξάρτητα από το ποιος κατέστρεψε τα αεροσκάφη, οι επικριτές ειρωνεύονται τους πανηγυρισμούς της κυβέρνησης Τραμπ για την επιτυχία μιας επιχείρησης με υπέρογκο κόστος σε κατεστραμμένο υπερσύγχρονο εξοπλισμό.
ΤΟΥ TOM LEONARD
©Associated Newspapers Limited
Κυριακάτικη Απογευματινή
