Ο δρ Άντονι Φάουτσι, πρώην διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Αλλεργιών και Λοιμωδών Νοσημάτων (NIAID), βρίσκεται αντιμέτωπος με νέα ερωτήματα από επικριτές του, οι οποίοι πιστεύουν ότι παραπλάνησε τη χώρα κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού. Αποχαρακτηρισμένα έγγραφα που δόθηκαν στη δημοσιότητα από τη διευθύντρια της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ODNI), Τούλσι Γκάμπαρντ, πριν από την αποχώρησή της από την υπηρεσία, προσφέρουν νέες λεπτομέρειες για ενέργειες του Φάουτσι οι οποίες φαίνεται να έρχονται σε αντίθεση με προηγούμενες καταθέσεις του στο Κογκρέσο.
Ωστόσο, ο πρώην δημοσιογράφος των New York Times, Άλεξ Μπέρενσον, ο οποίος ερευνούσε τον Φάουτσι επί έξι χρόνια και έκτοτε έχει εξελιχθεί σε έντονο επικριτή των πολιτικών που εφαρμόστηκαν κατά την περίοδο της Covid-19, δήλωσε στη Daily Mail ότι είναι μάλλον απίθανο τα νέα στοιχεία να επαρκούν για να οδηγήσουν σε ποινική δίωξη του αμφιλεγόμενου κυβερνητικού αξιωματούχου. Ο Μπέρενσον χαρακτήρισε τον Φάουτσι «ολισθηρό χαρακτήρα» («slippery character»), δίνοντας μια καυστική δίλεξη ετυμηγορία για τον γιατρό που πολλοί Αμερικανοί αντιμετώπισαν ως σύμβολο επιστημονικής αυθεντίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
«Πιστεύω ότι είναι απολύτως ξεκάθαρο πως το 2020 ανησυχούσε πολύ ότι τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας (NIH) είχαν χρηματοδοτήσει έρευνα η οποία οδήγησε σε διαρροή από εργαστήριο. Νομίζω ότι γνώριζε αυτή την πιθανότητα από την πρώτη στιγμή και προσπαθούσε να απομακρύνει τον κόσμο από αυτήν την εκδοχή», δήλωσε ο Μπέρενσον. Ο δημοσιογράφος απέκτησε μεγάλο κοινό κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ερευνώντας την προέλευση του ιού και αμφισβητώντας τον τρόπο με τον οποίο αντέδρασε η κυβέρνηση.
Τι αποκαλύπτουν τα νέα έγγραφα
Σχεδόν 400 σελίδες νέων εγγράφων, που δημοσιοποιήθηκαν από την ODNI, αποκαλύπτουν ότι ο Φάουτσι επικοινωνούσε με αναλυτές των υπηρεσιών πληροφοριών και πρότεινε συγκεκριμένους ειδικούς ως κατάλληλους για να ερευνήσουν την προέλευση του ιού. Οι ειδικοί που πρότεινε είχαν υποστηρίξει σε δημοσιευμένες μελέτες ότι ο ιός προήλθε φυσικά από ζώα στην περιοχή της Γουχάν. Τα έγγραφα δείχνουν ότι οι αναλυτές των υπηρεσιών πληροφοριών επισήμαναν πιθανή σύγκρουση συμφερόντων εκ μέρους του Φάουτσι και τελικά επέλεξαν άλλους ειδικούς για να συμβάλουν στην αξιολόγησή τους. Τον Ιανουάριο του 2025, η CIA κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Covid-19 «πιθανότατα» διέρρευσε από εργαστήριο στην Κίνα και δεν προήλθε από φυσική μετάδοση.
Για χρόνια, ο Φάουτσι κατέθετε ενόρκως στο Κογκρέσο ότι τα NIH και το NIAID δεν χρηματοδότησαν άμεσα έρευνες «ενίσχυσης λειτουργίας» (gain-of-function research) στο Ινστιτούτο Ιολογίας της Γουχάν. Είχε επίσης καταθέσει ότι δεν είχε συζητήσεις με υπηρεσίες πληροφοριών σχετικά με την Covid-19, αν και παραδέχθηκε ότι είχε ενημερωθεί για ζητήματα που σχετίζονταν με αυτήν. Τα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα αποκαλύπτουν ότι ο Φάουτσι όχι μόνο επικοινωνούσε με τις υπηρεσίες πληροφοριών, αλλά επιχείρησε και να κατευθύνει τους αναλυτές προς συγκεκριμένες πηγές κατά τη διάρκεια της έρευνάς τους. Άλλες αποκαλύψεις έδειξαν ότι τα NIH χρηματοδότησαν έμμεσα το εργαστήριο της Γουχάν μέσω κρατικών κονδυλίων που διοχετεύθηκαν στη μη κερδοσκοπική οργάνωση EcoHealth Alliance.
“Είναι ολισθηρός χαρακτήρας”
Ωστόσο, ο Μπέρενσον τόνισε ότι δεν υπάρχει αδιάσειστο στοιχείο που να αποδεικνύει ότι ο Φάουτσι ευθύνεται για την πανδημία. «Είναι ολισθηρός, αλλά δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι δημιούργησε την Covid», δήλωσε. Ο γερουσιαστής Ραντ Πολ, ο σημαντικότερος επικριτής του Φάουτσι στο Κογκρέσο, αντέδρασε στα έγγραφα εκδίδοντας κλήτευση προς τον πρώην αξιωματούχο, απαιτώντας να εμφανιστεί ενώπιον του Κογκρέσου προκειμένου να διευκρινίσει την κατάθεσή του.
Τα νέα έγγραφα, σε συνδυασμό με τις προσπάθειες του Πολ να τον ανακρίνει δημοσίως, φαίνεται να έχουν επηρεάσει την υστεροφημία του. Αν και ο Φάουτσι απολάμβανε εξαιρετικά υψηλά ποσοστά αποδοχής από τους Αμερικανούς πολίτες στην αρχή της πανδημίας, η αξιοπιστία του μειώθηκε στο 54%, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Μαρτίου 2026 που πραγματοποίησε το Annenberg Public Policy Center του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια.
Ο Μπέρενσον υποστήριξε ότι για περισσότερο από το μισό του πληθυσμού ο Φάουτσι εξακολουθεί να θεωρείται ήρωας, παρά τα δημοσιευμένα στοιχεία που αναδεικνύουν τα λάθη του. «Πιστεύουν ότι ο Τόνι Φάουτσι είναι ήρωας. Πραγματικά το πιστεύουν. Εξακολουθούν να θεωρούν ότι είναι ο “Άγιος Φάουτσι” των πρώτων ημερών της πανδημίας», είπε. Εκπρόσωπος του δρος Φάουτσι δεν απάντησε στο αίτημα της Daily Mail για σχόλιο.
Τα ερωτήματα σχετικά με την προέλευση του ιού, καθώς και η επιστημονική βάση των ταξιδιωτικών απαγορεύσεων, των υποχρεωτικών lockdown, του κλεισίματος των σχολείων, της χρήσης μάσκας, των εμβολίων και της κοινωνικής αποστασιοποίησης, συνέβαλαν στη μείωση της εμπιστοσύνης προς την προσέγγιση του Φάουτσι. «Όλα αυτά ήταν ουσιαστικά αντισυνταγματικά, σίγουρα αντίθετα προς τις αμερικανικές αξίες και αναμφίβολα σημάδι ενός εθνικού πανικού για τον οποίο όλοι λίγο-πολύ ντρεπόμαστε σήμερα», δήλωσε ο Μπέρενσον.
Ο Μπάιντεν έδωσε χάρη στον Φάουτσι
Ο πρώην πρόεδρος Τζο Μπάιντεν χορήγησε στον Φάουτσι πλήρη προληπτική χάρη χωρίς όρους, η οποία υπογράφηκε με την αυτόματη συσκευή υπογραφής του προέδρου (autopen) το βράδυ πριν από την ορκωμοσία του προέδρου Τραμπ. Παρότι μέλη του Κογκρέσου έχουν αμφισβητήσει τη νομιμότητα της χάρης, ο Μπέρενσον θεωρεί εξαιρετικά απίθανο το Υπουργείο Δικαιοσύνης να ασκήσει δίωξη εναντίον του ή να τον οδηγήσει στη φυλακή. «Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να συμβεί αυτό. Ο άνθρωπος είναι 85 ετών», είπε. Ο Μπέρενσον εκτιμά ότι η αμερικανική κοινωνία είναι πλέον έτοιμη να αφήσει πίσω της την πανδημία. «Νομίζω ότι η συντριπτική πλειονότητα των Αμερικανών θέλει απλώς να ξεχάσει», δήλωσε. «Η ιδέα ότι θα υπάρξει κάποια μεγάλη λογοδοσία για την Covid δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.»
Η δημοσιογραφική δραστηριότητα του Μπέρενσον κατά τη διάρκεια της πανδημίας προκάλεσε ανησυχία σε κυβερνητικούς αξιωματούχους, οι οποίοι επιχείρησαν να τον φιμώσουν, ασκώντας επιτυχημένα πιέσεις σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης ώστε να αποκλείσουν τους λογαριασμούς του.
Ωστόσο, πολλά από τα ερωτήματα που έθεσε σχετικά με την κυβερνητική διαχείριση της κρίσης βρήκαν απήχηση στο κοινό του. Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν αισθάνεται δικαιωμένος από τις νέες αποκαλύψεις ή από τη μεταβολή της κοινής γνώμης απέναντι στην πανδημία. «Σχεδόν κανείς δεν μου έχει ζητήσει συγγνώμη», είπε. «Κανείς από όσους με θεωρούσαν ανόητο το 2020 δεν μου λέει σήμερα ότι είχα δίκιο, ακόμη κι αν το πιστεύει. Επομένως δεν αισθάνομαι πραγματικά δικαιωμένος.»
Ο Μπέρενσον συνεχίζει να γράφει για θέματα ιατρικής και επιστήμης στο ενημερωτικό του δελτίο Unreported Truths στο Substack, αλλά πλέον έχει στραφεί και στη συγγραφή βιβλίου για τη σημασία της πατρότητας. Κατά την άποψή του, πολιτισμικοί και κοινωνικοί παράγοντες ευθύνονται εν μέρει για τις αποτυχίες των κυβερνήσεων στην προσπάθεια ελέγχου του ιού. «Όλα αυτά είχαν να κάνουν με την αποφυγή του κινδύνου. Η λογική ήταν ότι αν σώσουμε έστω και μία ζωή, τότε δεν έχει σημασία τι θα κάνουμε στην κοινωνία», υποστήριξε.
Τον μήνα αυτό ο Μπέρενσον κυκλοφόρησε το βιβλίο The Fatherhood Manifesto, έναν οδηγό για πατέρες, ο οποίος επιχειρεί να αντιμετωπίσει αυτό που ο ίδιος περιγράφει ως πολιτισμική κρίση γύρω από την ανδρική ταυτότητα και τον ρόλο της πατρότητας στη σύγχρονη κοινωνία.
Του CHARLIE SPIERING / ©Associated Newspapers Limited
