Ο θρόνος της Ιαπωνίας ξεμένει από κληρονόμους

Νέοι κανόνες για την αυτοκρατορική διαδοχή υπό την απειλή της «εξαφάνισης», συνεχίζεται όμως ο αποκλεισμός των γυναικών
09:45 - 28 Ιουλίου 2026
Ο θρόνος της Ιαπωνίας ξεμένει από κληρονόμους

Η αυτοκρατορική οικογένεια της Ιαπωνίας χαλάρωσε τους κανόνες διαδοχής, καθώς βρίσκεται αντιμέτωπη με έλλειψη κληρονόμων, όμως η απαγόρευση για τις γυναίκες αυτοκράτειρες παραμένει. Ο 66χρονος αυτοκράτορας Ναρουχίτο έχει αποκτήσει μόνο μία κόρη με την 62χρονη σύζυγό του, αυτοκράτειρα Μασάκο, την 24χρονη πριγκίπισσα Άικο, η οποία γεννήθηκε το 2001, αφού το αυτοκρατορικό ζεύγος υποβλήθηκε σε θεραπεία γονιμότητας.

Οι γεννήσεις κοριτσιών έχουν υπερτερήσει κατά πολύ των γεννήσεων αγοριών στις πρόσφατες γενιές της οικογένειας και η δυναστεία διαθέτει σήμερα μόλις τρεις άνδρες κληρονόμους, ένας από τους οποίους έχει ήδη περάσει τα 90. Βάσει νέας νομοθεσίας, η οποία ψηφίστηκε την περασμένη εβδομάδα, η αυτοκρατορική οικογένεια της Ιαπωνίας, η αρχαιότερη αδιάλειπτη κληρονομική μοναρχία στον κόσμο, θα μπορεί να υιοθετεί μακρινούς άνδρες συγγενείς ηλικίας άνω των 15 ετών, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστούν οι σχετικές ανησυχίες.

Τα θηλυκά μέλη θα μπορούν επίσης να διατηρούν τους τίτλους τους και να συνεχίζουν να ασκούν τα βασιλικά καθήκοντά τους αν παντρευτούν έναν κοινό θνητό, μια σημαντική υπαναχώρηση μετά την παραίτηση της πριγκίπισσας Μάκο από τους τίτλους της προκειμένου να παντρευτεί τον αγαπημένο της από τα φοιτητικά χρόνια Κέι Κομούρο τον Οκτώβριο του 2021. Η 34χρονη Μάκο, ανιψιά του Ναρουχίτο, υποχρεώθηκε από τον νόμο να παραιτηθεί από τη βασιλική ιδιότητά της και μετά τον γάμο της μετακόμισε στη Νέα Υόρκη, όπου ο σύζυγός της εργάζεται ως δικηγόρος. Ωστόσο, ο νόμος που απαγορεύει στις γυναίκες να ανέλθουν στον θρόνο παραμένει σε ισχύ, γεγονός που σημαίνει ότι η πριγκίπισσα Άικο εξακολουθεί να μην μπορεί να γίνει αυτοκράτειρα.

Εκτός από την έλλειψη ανδρών κληρονόμων, πολλά μέλη της οικογένειας είναι προχωρημένης ηλικίας – επτά μέλη είναι άνω των 60 ετών, ενώ μόνο τέσσερα μέλη της οικογένειας είναι άνδρες. Με τα σημερινά δεδομένα, ο 60χρονος μικρότερος αδελφός του αυτοκράτορα Ναρουχίτο, Φουμιχίτο, είναι πρώτος στη σειρά διαδοχής του θρόνου. Ακολουθεί ο 19χρονος γιος του Φουμιχίτο, πρίγκιπας Χισαχίτο, ενώ τρίτος και τελευταίος επιλέξιμος κληρονόμος είναι ο θείος του αυτοκράτορα, πρίγκιπας Χιτάτσι, ο οποίος έκλεισε τα 90 τον Νοέμβριο.

Βάσει του νέου νομοσχεδίου, το οποίο θα τεθεί σε ισχύ μετά την ολοκλήρωση των νομικών διαδικασιών, άρρενες απόγονοι 11 πρώην κλάδων της αυτοκρατορικής οικογένειας θα μπορούν να υιοθετηθούν από την οικογένεια, παρότι οι κλάδοι αυτοί είχαν απομακρυνθεί μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η νέα νομοθεσία αποτελεί την πρώτη τροποποίηση του βασικού κειμένου του Νόμου περί Αυτοκρατορικού Οίκου από το 1949 και τη μεγαλύτερη αναμόρφωση του αυτοκρατορικού συστήματος της χώρας εδώ και δεκαετίες, σύμφωνα με το BBC. Η κόρη του αυτοκράτορα Ναρουχίτο, Άικο, ζει μια ζωή διαμορφωμένη από τη δυναστεία στην οποία ανήκει – περιβάλλεται από αυστηρά μέτρα ασφαλείας και δεν έχει το δικαίωμα να εκφράζει πολιτικές απόψεις ή να ψηφίζει. Η πριγκίπισσα ζει με τους γονείς της στο αυτοκρατορικό παλάτι, στο κάστρο Έντο του Τόκιο, και εργάζεται στο Τμήμα Νεολαίας και Εθελοντισμού του Ιαπωνικού Ερυθρού Σταυρού, έναν ρόλο που συνδυάζει με τις βασιλικές υποχρεώσεις της.

Προς το παρόν, έχοντας αφιερωθεί σε μια ζωή δημόσιου καθήκοντος, η Άικο δεν θα χρειάζεται πλέον να ακολουθήσει την πορεία της πρώτης ξαδέλφης της, Μάκο Κομούρο, πρώην πριγκίπισσας Μάκο του Ακισίνο. Η πρώην πριγκίπισσα απολαμβάνει σήμερα μια ήσυχη ζωή ανώτερης κοινωνικής τάξης στη Νέα Υόρκη. Το 2017 η μεγαλύτερη κόρη του διαδόχου του θρόνου Φουμιχίτο προκάλεσε σοκ σε ολόκληρη τη χώρα, όταν ανακοίνωσε ότι εγκατέλειπε τον βασιλικό τίτλο της για να παντρευτεί τον Κέι Κομούρο, τον επί χρόνια σύντροφό της.

Η Μάκο και ο Κέι γνωρίστηκαν το 2013 στο Διεθνές Χριστιανικό Πανεπιστήμιο του Τόκιο και αρραβωνιάστηκαν κρυφά, πριν ανακοινώσουν την πρόθεσή τους να παντρευτούν τον Σεπτέμβριο του 2017, προκαλώντας τεράστια δημοσιότητα και εξονυχιστικό έλεγχο. Ο γάμος τους τον Οκτώβριο του 2021 ήταν ιδιαίτερα λιτός. Συνοδεύτηκε από διαδηλώσεις και πραγματοποιήθηκε κεκλεισμένων των θυρών, χωρίς καμία από τη μεγαλοπρέπεια και την επισημότητα άλλων ιαπωνικών βασιλικών γάμων, οι οποίοι παραδοσιακά περιλαμβάνουν δεξίωση, επίσημο δείπνο και παρέλαση στους δρόμους του Τόκιο. Διαβάζοντας μία προετοιμασμένη δήλωση, η Μάκο υπερασπίστηκε την απόφασή της να παντρευτεί, χαρακτηρίζοντας τον Κέι «αναντικατάστατο» και λέγοντας ότι «ο γάμος μας είναι ένα απαραίτητο βήμα ώστε να μπορέσουμε να προστατεύσουμε τις καρδιές μας». Η Μάκο παραιτήθηκε επίσης από την αποζημίωση ύψους 1.000.000 λιρών την οποία δικαιούταν και έγινε το πρώτο μέλος της αυτοκρατορικής οικογένειας μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο που δεν έλαβε τα χρήματα αυτά.

Ζώντας πλέον απλώς ως Μάκο Κομούρο, η πρώην πριγκίπισσα κατοικεί μαζί με τον σύζυγό της σε ένα πολυτελές αλλά λιτό -τουλάχιστον σε σύγκριση με τις διαστάσεις του αυτοκρατορικού παλατιού- διαμέρισμα στη Νέα Υόρκη, ενώ το ζευγάρι φωτογραφίζεται συχνά σε εξόδους για ψώνια στην πόλη.
Η ιαπωνική αυτοκρατορική οικογένεια θεωρείται η αρχαιότερη μοναρχία στον κόσμο, με μια αδιάλειπτη γραμμή ανδρικής διαδοχής, η οποία μπορεί να εντοπιστεί δύο χιλιετίες πίσω.

Η μυθολογία, την οποία αναγνωρίζει ο αυτοκρατορικός οίκος, παρουσιάζει τον θρυλικό αυτοκράτορα Τζίμου, ο οποίος λέγεται ότι καταγόταν από μια θεά του ήλιου και έναν θεό της καταιγίδας, ως τον πρώτο από τους 126 αυτοκράτορες της Ιαπωνίας μέχρι τον σημερινό αυτοκράτορα Ναρουχίτο. Οι ευρωπαϊκές μοναρχίες, εν τω μεταξύ, έχουν αποδεχθεί σε μεγάλο βαθμό τις γυναίκες μονάρχες, όμως μια μικρή αλλά ισχυρή ομάδα παραδοσιακών, πολλοί από τους οποίους είναι μέλη του κυβερνώντος Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος της Ιαπωνίας, υποστηρίζει ότι μια παράδοση χιλιάδων ετών θα διακοπεί αν επιτραπεί στις γυναίκες να κυβερνήσουν.

Της ALANAH KHOSLA / ©Associated Newspapers Limited