Το τετραήμερο της αποκαθήλωσης του Τζάνι Ινφαντίνο

Μόλις πριν από λίγες ημέρες στο Νιου Τζέρσεϊ, ο Τζιάνι Ινφαντίνο στεκόταν δίπλα στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, παραδίδοντας το τρόπαιο Ζιλ Ριμέ στην Ισπανία, φορώντας σκούρο κοστούμι, εκτυφλωτικά λευκά αθλητικά παπούτσια και το αυτάρεσκο χαμόγελο ενός ανθρώπου που πανηγύριζε μια δική του νίκη στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Ο πρόεδρος της FIFA χαρακτήρισε τη διοργάνωση -και το νέο της φορμάτ με 48 ομάδες- «τεράστια επιτυχία», έπειτα από έξι εβδομάδες κατά τις οποίες ταξίδευε ασταμάτητα σε όλη τη Βόρεια Αμερική με ιδιωτικό αεροσκάφος, βλέποντας το όραμά του να γίνεται πραγματικότητα.

«Κανείς μας δεν είναι ιδιοκτήτης του ποδοσφαίρου. Δεν ανήκει στη FIFA για να το πουλήσει»

Αλεξάντερ Τσέφεριν, πρόεδρος UEFA

Οποιοσδήποτε άλλος ίσως θα είχε αφιερώσει λίγο χρόνο, για να αναλογιστεί ένα Παγκόσμιο Κύπελλο που προσέφερε αρκετά θέματα συζήτησης ή ακόμη και να κάνει λίγες διακοπές. Όχι όμως ο Ινφαντίνο. Είχε ήδη περάσει στο επόμενο σχέδιό του ένα σχέδιο που γύρισε θεαματικά μπούμερανγκ αυτή την εβδομάδα και άφησε τον 56χρονο Ελβετό να αγωνίζεται για την πολιτική επιβίωσή του.

Η «βόμβα»

Χρειάστηκαν λιγότερες από τέσσερις ημέρες, για να καταρρεύσει το μεγαλεπήβολο σχέδιό του να πουλήσει το πολυτιμότερο περιουσιακό στοιχείο του ποδοσφαίρου σε ιδιώτες επενδυτές έναντι 3,1 δισεκατομμυρίων λιρών: από τη βόμβα που έσκασε το μεσημέρι της Τρίτης έως την ταπεινωτική ανακοίνωση του Ινφαντίνο τα ξημερώματα του Σαββάτου, με την οποία επιβεβαίωσε ότι το σχέδιο εγκαταλείπεται, λόγω των εκτεταμένων αντιδράσεων. Στο τέλος μιας… σεισμικής εβδομάδας για το παγκόσμιο ποδόσφαιρο είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς μπορεί πλέον να επιβιώσει πολιτικά, αφού συνομοσπονδίες, αλλά ακόμη και υψηλόβαθμα στελέχη της FIFA στράφηκαν εναντίον του πολιορκημένου προέδρου, ενώ η UEFA έκανε το πρώτο βήμα για την απομάκρυνσή του, καταθέτοντας πρόταση μομφής το πρωί του Σαββάτου.

Γιατί όμως όλα κατέρρευσαν τόσο γρήγορα; Πώς ο Ινφαντίνο, ένας ιδιαίτερα ικανός πολιτικός παράγοντας, έκανε τόσο σοβαρό λάθος; Ήταν φανερό από την πρώτη στιγμή ότι η υπόθεση δεν θα είχε αίσια κατάληξη, καθώς προκάλεσε άμεσο σοκ και οργή, όταν οι «Times» αποκάλυψαν ότι ο Ινφαντίνο επιθυμούσε να δημιουργήσει μια θυγατρική εταιρεία με την ονομασία FIFA Forward Enterprise (FFE), η οποία θα διαχειριζόταν τις κορυφαίες διοργανώσεις της FIFA -κυρίως το Παγκόσμιο Κύπελλο- στο πλαίσιο μιας συμφωνίας που θα μπορούσε να αποτιμηθεί έως και στα 15 δισεκατομμύρια λίρες.

Ιδιώτες επενδυτές θα μπορούσαν να αγοράσουν μερίδια της FFE μέσω ενός σχήματος υπό την ηγεσία της Thrive Eternal, αμερικανικής εταιρείας επιχειρηματικών κεφαλαίων που ίδρυσε ο Τζόσουα Κούσνερ, αδελφός του γαμπρού του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ. Στις 211 ομοσπονδίες-μέλη προσφέρθηκε μερίδιο ύψους 30.000.000 λιρών η καθεμία, εφόσον ενέκριναν τις προτάσεις έως τις 19 Σεπτεμβρίου.

Σοκ και οργή

Η UEFA ήταν η πρώτη που εξέφρασε την αντίθεσή της, με μια ιδιαίτερα αυστηρή ανακοίνωση, η οποία εγκρίθηκε ομόφωνα και συνυπογράφηκε από την Αγγλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία και τις υπόλοιπες 54 ευρωπαϊκές ομοσπονδίες. Κατηγόρησε τον Ινφαντίνο για «βαθιά αποτυχία ηγεσίας» και για «διακυβέρνηση μέσω εκφοβισμού», προσθέτοντας: «Κανείς μας δεν είναι ιδιοκτήτης του ποδοσφαίρου. Δεν ανήκει στη FIFA για να το πουλήσει». Η UEFA προχώρησε ακόμη περισσότερο, απειλώντας με μποϊκοτάζ του Παγκοσμίου Κυπέλλου, εάν ο Ινφαντίνο δεν υπαναχωρούσε και δεν εγκατέλειπε τα σχέδιά του.

Άλλες δύο συνομοσπονδίες στράφηκαν στη συνέχεια εναντίον του, την Πέμπτη και την Παρασκευή. Η CONCACAF, που εκπροσωπεί 41 χώρες της Βόρειας και Κεντρικής Αμερικής και της Καραϊβικής, απέρριψε την πρόταση και εξέφρασε «σοβαρές ανησυχίες για την έλλειψη θεσμικής διαδικασίας γύρω από την πρόταση και για την τεχνητά σύντομη προθεσμία που επιβλήθηκε». Ακολούθησε η Ασιατική Ποδοσφαιρική Συνομοσπονδία, η οποία δήλωσε: «Το ποδόσφαιρο δεν έπρεπε ποτέ να βρεθεί σε αυτήν τη θέση. Η υπόθεση αποκάλυψε θεμελιώδεις αδυναμίες στις διαδικασίες διαβούλευσης και λήψης αποφάσεων της FIFA, οι οποίες πλέον πρέπει να αντιμετωπιστούν». Ο Ινφαντίνο χρειαζόταν την πλειοψηφία των 211 ομοσπονδιών για να εγκριθεί η πρότασή του. Όμως ήδη 136 είχαν ταχθεί εναντίον του.

Το πρωί της Παρασκευής επέμεινε στη θέση του, όταν η FIFA εξέδωσε ανακοίνωση υποστηρίζοντας ότι «κανείς δεν πουλάει το ποδόσφαιρο». Ωστόσο, οι αντιδράσεις αυξάνονταν με ανησυχητικούς ρυθμούς. Ο νέος πρωθυπουργός της Μ. Βρετανίας, Άντι Μπέρναμ, παρενέβη επίσης στη διαμάχη, αμφισβητώντας αν ο Ινφαντίνο εξακολουθεί να είναι ο κατάλληλος άνθρωπος να ηγείται της FIFA. «Ήταν μια εξοργιστική πρόταση», δήλωσε ο Μπέρναμ. «Το γεγονός και μόνο ότι κατατέθηκε, κατά τη γνώμη μου αποδεικνύει ότι ο πρόεδρος της FIFA δεν είναι ο κατάλληλος άνθρωπος για να ηγείται του οργανισμού».

Έμεινε μόνος

Ακόμη πιο επιζήμιο για τον Ινφαντίνο ήταν το γεγονός ότι δύο από τους ανώτερους συνεργάτες του στράφηκαν εναντίον του μέσα σε λίγες ώρες. Ο Κάρλος Κορντέιρο, εκπρόσωπος της FIFA στην ομάδα εργασίας του Λευκού Οίκου για το Παγκόσμιο Κύπελλο και στενός συνεργάτης του Ινφαντίνο καθ’ όλη τη διάρκεια της διοργάνωσης, δήλωσε: «Ως ανώτερος σύμβουλος του προέδρου της FIFA, πρώην τραπεζίτης και φίλαθλος του ποδοσφαίρου σε όλη μου τη ζωή, δεν μπορώ να μείνω αμέτοχος, ενώ η FIFA εξετάζει το ενδεχόμενο να πουλήσει μερίδιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Δεν είχα καμία συμμετοχή σε αυτή την πρόταση και την απορρίπτω κατηγορηματικά. Είναι μια κακή συμφωνία για τις ομοσπονδίες-μέλη της FIFA, κακή για το ποδόσφαιρο και κακή για το μακροπρόθεσμο μέλλον του αθλήματος. Η πώληση μόνιμου μεριδίου στο πολυτιμότερο περιουσιακό στοιχείο του ποδοσφαίρου, για να συγκεντρωθούν 4,2 δισεκατομμύρια δολάρια δεν έχει καμία λογική. Υποθηκεύει το μέλλον του ποδοσφαίρου χωρίς καμία πειστική αιτιολόγηση».

«Εξοργιστική πρόταση. Ο πρόεδρος της FIFA δεν είναι ο κατάλληλος άνθρωπος να ηγείται του οργανισμού»

Άντι Μπέρναμ, πρωθυπουργός Μ. Βρετανίας

Σαν να μην έφτανε αυτό, ο γενικός διευθυντής επιχειρησιακών λειτουργιών της FIFA, Κέβιν Λαμούρ, υπέβαλε την παραίτησή του, υποστηρίζοντας ότι ο Ινφαντίνο είχε «εξαπατήσει» ακόμη και τη δική του διοίκηση, κατηγορώντας τον για «ψέμα μέσω αποσιώπησης». Χαρακτήρισε το σχέδιο «έργο ενός και μόνο ανθρώπου». «Αυτό το ψέμα και αυτή η μονομερής άσκηση εξουσίας δεν είναι ασήμαντα», πρόσθεσε. «Αποτελούν ένδειξη έλλειψης εμπιστοσύνης, διαφάνειας, κρίσης, χρηστής διοίκησης και σοβαρής έλλειψης σεβασμού. Όχι μόνο δεν πρέπει να προχωρήσει αυτό το σχέδιο, αλλά έχει πλέον έρθει η ώρα οι πολιτικοί ηγέτες του ποδοσφαίρου να θέσουν τα σωστά ερωτήματα και να λάβουν τις σωστές αποφάσεις.

»Οι συνάδελφοί μου (ορισμένοι από τους οποίους έχουν αφιερώσει ολόκληρη τη ζωή τους στο ποδόσφαιρο) αξίζουν κάτι καλύτερο από περιφρόνηση και εκφοβισμό. Η μπάλα βρίσκεται πλέον στα πόδια εκείνων που έχουν την εξουσία να αλλάξουν τα πράγματα. Γνωρίζω ότι έχω καθήκον πίστης απέναντι στον εργοδότη μου. Αλλά έχω επίσης, και πάνω απ’ όλα, καθήκον πίστης απέναντι σε ορισμένες αξίες, στην ανατροφή που έχω λάβει και στους συναδέλφους μου. Και αν αυτό σημαίνει ότι θα χάσω τη δουλειά μου, τότε ας γίνει έτσι. Θα το κατανοήσω και θα το σεβαστώ. Τουλάχιστον, απόψε θα κοιμηθώ ήσυχος».

Η υπαναχώρηση και η φουλ επίθεση της UEFA

Λίγο μετά τα μεσάνυχτα ο Ινφαντίνο υπέκυψε αναπόφευκτα στις πιέσεις και ανακοίνωσε ότι εγκαταλείπει αυτήν την πρότασή του, επειδή «κατέστη σαφές ότι το σχέδιο προκάλεσε διχασμούς τέτοιας φύσης που, ανεξάρτητα από το επίπεδο της υποστήριξης, δεν εξυπηρετούν πλέον τον αρχικό στόχο». Αν πίστευε ότι έτσι θα έκλεινε το θέμα, γρήγορα αποδείχθηκε ότι οι συνέπειες θα ήταν πολύ σοβαρότερες, όταν η UEFA κατέθεσε πρόταση μομφής εναντίον του.

Η ευρωπαϊκή συνομοσπονδία επιτέθηκε στον Ινφαντίνο για τη «φτηνή, παρασκηνιακή και αδιαφανή συμφωνία που μηχανεύτηκε» και υποσχέθηκε να συνεργαστεί με τις υπόλοιπες συνομοσπονδίες του παγκόσμιου ποδοσφαίρου, προκειμένου να «εντοπιστούν οι υπεύθυνοι και να λογοδοτήσουν». Παράλληλα ανέφερε: «Αυτή είναι μια νίκη για ολόκληρο το ποδόσφαιρο. Όμως δεν πρέπει να είναι το τέλος της ιστορίας. Η πρόταση αποσύρθηκε. Το έργο της αποκατάστασης της εμπιστοσύνης προς τη FIFA μόλις άρχισε».

Από ακλόνητο φαβορί στην… πόρτα της εξόδου

Τι ακολουθεί λοιπόν για τον Ινφαντίνο; Βρίσκεται στην εξουσία εδώ και δέκα χρόνια και αναμενόταν να επανεκλεγεί χωρίς αντίπαλο για τέταρτη θητεία στο επόμενο συνέδριο της FIFA, που θα πραγματοποιηθεί στο Μαρόκο τον Μάρτιο. Ωστόσο, καθώς η υποστήριξη προς το πρόσωπό του μειώνεται ταχύτατα και η UEFA έχει κηρύξει ανοιχτό πόλεμο εναντίον του, γίνεται ολοένα και πιθανότερο ότι θα εμφανιστεί αντίπαλος υποψήφιος.

Ο πρόεδρος της CONCACAF, Βίκτορ Μονταλιάνι, προβάλλει ήδη ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές, μαζί με τον νυν γενικό γραμματέα της FIFA, Ματίας Γκράνστρεμ, και τον Ντάριους Μιοντούσκι, αντιπρόεδρο της Ένωσης Ευρωπαϊκών Ποδοσφαιρικών Συλλόγων. Δύο εβδομάδες αφότου έμοιαζε να κρατά ολόκληρο τον ποδοσφαιρικό κόσμο στα χέρια του, όλα δείχνουν ότι ο χρόνος του Τζιάνι Ινφαντίνο στην κορυφή της FIFA πλησιάζει στο τέλος του.