Ρεπορτάζ: Γιώργος Μάλτης
Στα 1.040 ευρώ, σχεδόν 100 ευρώ πάνω από τον κυβερνητικό στόχο, θα διαμορφωθεί ο κατώτατος μισθός στις αρχές του 2027 για 500.000 εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα που «κλειδώνουν» διπλή αύξηση στους μισθούς, από τη συμπλήρωση της 1ης τριετίας (+10%) συν τη νέα αύξηση στον κατώτατο που αναμένεται να αγγίξει τα 960-980 ευρώ.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η πραγματική απασχόληση τη διετία 2022-2024 (μέγεθος-«κλειδί» για την εφαρμογή των τριετιών σε νέους εργαζόμενους) αυξήθηκε κατά 300.000 άτομα, καθώς το 2022 οι απασχολούμενοι ήταν περίπου 4.000.000 και το 2024 ξεπέρασαν τα 4.300.000 άτομα.
Ανά κλάδο
Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι έως το 2027 περισσότεροι από 500.000 εργαζόμενοι θα έχουν αυξήσεις αποδοχών λόγω τριετών σε μία σειρά κλάδους που απασχολούν μαζικά εργαζόμενους, όπως είναι το λιανικό εμπόριο, η εστίαση, ο τουρισμός, οι υπηρεσίες καθαρισμού και φύλαξης, καθώς και άλλοι με υψηλή συγκέντρωση χαμηλόμισθων εργαζόμενων.
Η εφαρμογή των τριετιών αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία ο πληθωρισμός και το αυξημένο κόστος ζωής συνεχίζουν να πιέζουν τα νοικοκυριά. Για πολλούς εργαζόμενους, ακόμη και μία αύξηση 10% θεωρείται ουσιαστική ενίσχυση του οικογενειακού εισοδήματος. Με βάση τον σημερινό κατώτατο μισθό, η πρώτη τριετία μπορεί να προσθέσει δεκάδες ευρώ μηνιαίως στις αποδοχές ενός εργαζόμενου. Ειδικά, αν συνδυαστεί με μελλοντικές αυξήσεις του κατώτατου μισθού.
10%-30% η προσαύξηση μισθών λόγω τριετιών στον ιδιωτικό τομέα
Η κυβερνητική στόχευση προβλέπει ότι έως το 2027 ο κατώτατος μισθός θα μπορούσε να προσεγγίσει ή να ξεπεράσει τα 1.000 ευρώ μεικτά. Σε ένα τέτοιο σενάριο, εργαζόμενοι με μία ή περισσότερες τριετίες μπορούν να λάβουν σημαντικά υψηλότερες αποδοχές. Αυτό σημαίνει ότι ένας κατώτατος μισθός 1.000 ευρώ θα μπορούσε να διαμορφωθεί έως και στα 1.300 ευρώ για εργαζόμενους με πλήρεις τριετίες, χωρίς να προστεθούν τα άλλα 4 επιδόματα που έχουν ξεπαγώσει.
Έτσι, με την προσαύξηση λόγω της πρώτης τριετίας, που συμπληρώνεται στο διάστημα 2024-2027, ο κατώτατος μισθός για άγαμο εργαζόμενο που προσλήφθηκε για πρώτη φορά την 1η/1/2024 θα αυξηθεί αυτόματα κατά 92 ευρώ από 1/1/2027 και θα διαμορφωθεί στα 1.012 ευρώ που μαζί με την ετήσια αύξηση θα φτάσει και θα ξεπεράσει τα 1.040 ευρώ. Αντίστοιχα, για έγγαμο εργαζόμενο, ο κατώτατος μισθός, από 1.012 ευρώ που είναι μαζί με το επίδομα γάμου, από 1/1/2027 θα πάρει και την προσαύξηση της πρώτης τριετίας και θα φτάσει στα 1.104 ευρώ.
960-980 ευρώ εκτιμάται ότι θα φτάσει ο κατώτατος μισθός μετά την αύξηση του 2027
Η προσαύξηση θα δοθεί σε όσους λαμβάνουν αποδοχές, οι οποίες δεν ξεπερνούν το ύψος του κατώτατου μισθού με έως τρεις τριετίες, δηλαδή σε όσους έχουν μεικτές βασικές αποδοχές κάτω από 1.196 ευρώ εφόσον είναι άγαμοι και κάτω από 1.288 ευρώ εφόσον είναι έγγαμοι. Όσοι έχουν υψηλότερες αμοιβές από το ύψος του κατώτατου μισθού με τρεις τριετίες δεν θα λάβουν προσαύξηση. Δικαιούχοι ανάλογης προσαύξησης είναι επίσης και οι μισθωτοί που αμείβονται με αποδοχές υψηλότερες από τον κατώτατο μισθό βάσει κλαδικής σύμβασης ή επιχειρησιακής σύμβασης, εφόσον η σύμβασή τους προβλέπει προσαυξήσεις λόγω προϋπηρεσίας και, κυρίως, εφόσον η σύμβαση είναι ενεργή και δεν έχει λήξει.
Ειδικώς για την προσαύξηση λόγω προϋπηρεσίας σε όσους εργαζομένους αμείβονται με τον κατώτατο νομοθετημένο μισθό ή ημερομίσθιο, ως χρόνος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται ο χρόνος εξαρτημένης σύμβασης ή σχέσης εργασίας που έχει διανθεί σε οποιονδήποτε εργοδότη και σε οποιαδήποτε ειδικότητα πριν από τη 14η/2/2012 και μετά την 1η/1/2024:
– Για τους υπαλλήλους με εξαρτημένη σχέση εργασίας, η προσαύξηση λόγω προϋπηρεσίας καθορίζεται σε ποσοστό 10% για κάθε τριετία προϋπηρεσίας και έως τρεις τριετίες και συνολικά σε ποσοστό 30% για προϋπηρεσία 9 ετών και άνω.
– Για τους εργατοτεχνίτες με εξαρτημένη σχέση εργασίας η προσαύξηση λόγω προϋπηρεσίας καθορίζεται σε ποσοστό 5% για κάθε τριετία προϋπηρεσίας και έως 6 τριετίες και συνολικά 30% για προϋπηρεσία 18 ετών και άνω.
Κλαδικές συμβάσεις
Σε εξέλιξη βρίσκονται διαπραγματεύσεις σε διάφορους κλάδους, μετά την Κοινωνική Συμφωνία των εταίρων που κυρώθηκε με νόμο. Αν και οι διαπραγματεύσεις σε πολλούς μεγάλους κλάδους επιβραδύνθηκαν, αρκετές συμβάσεις που θεωρούνταν ώριμες για υπογραφή μετατέθηκαν για το φθινόπωρο. Στην ουρά αυτών βρίσκονται το λιανικό εμπόριο, η φύλαξη, η καθαριότητα, οι υπηρεσίες ασφαλείας και οι ψηφιακές πλατφόρμες οι οποίες συγκαταλέγονται μεταξύ των κλάδων που οι συζητήσεις συνεχίζονται χωρίς ακόμη να έχουν καταλήξει σε τελική συμφωνία.
Παράλληλα, πρόσθετες καθυστερήσεις προκαλεί η συζήτηση γύρω από τα Συνδικαλιστικά Μητρώα (μητρώα καταγραφής συνδικαλιστικών οργανώσεων), αν και ο νόμος Κεραμέως περιλαμβάνει σημαντικές βελτιώσεις, όμως εξακολουθούν να υπάρχουν κάποιες μικρότερες αντιδράσεις, με την αβεβαιότητα να λειτουργεί ανασταλτικά για ορισμένες οργανώσεις, οι οποίες εμφανίζονται επιφυλακτικές ως προς την πλήρη ενεργοποίηση των διαδικασιών που απαιτούνται για την επέκταση των κλαδικών συμβάσεων. Αναλυτικά:
– Η σύμβαση στον κλάδο Μηχανημάτων Έργου, στον οποίο απασχολούνται χιλιάδες εργαζόμενοι, βρίσκεται στον Οργανισμό Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ), όμως η διαδικασία ενδεικτικής μεσολάβησης θεωρείται χρονοβόρα.
– Στον κλάδο του Μετάλλου, υπάρχουν δύο συμβάσεις, μία που υπογράφει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων Μετάλλου (ΠΟΕΜ) με τον ΣΕΒ και μια δεύτερη που υπογράφει με τη ΓΣΒΕΕ. Στόχος είναι να υπογραφεί μία, για όλους, μεταξύ της ΠΟΕΜ, με τη συμμετοχή της ΓΣΕΕ, του ΣΕΒ και της ΓΣΒΕΕ, η οποία θα μπορεί να εφαρμοστεί στο σύνολο των εργοδοτών (μικρών και μεγάλων).
– Εξελίξεις αναμένονται και στον κλάδο των τραπεζών, με την ΟΤΟΕ να καλείται να εγγραφεί στο Μητρώο Εργαζομένων προκειμένου η τριετής σύμβαση που ήδη ισχύει για τους εργαζόμενους στις συστημικές τράπεζες, να επεκταθεί και στις υπόλοιπες.
– Σε εξέλιξη και οι διαπραγματεύσεις για κλαδική σύμβαση μέσω της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Υπαλλήλων, που διεκδικεί κατώτατο μισθό 1.000 ευρώ.
