Η αντιμετώπιση του καρκίνου απαιτεί σήμερα έναν ολιστικό συνδυασμό προληπτικών δράσεων, καινοτόμων θεραπευτικών προσεγγίσεων και περιβαλλοντικής ευθύνης. Στην έκτη ετήσια Σύνοδο Κορυφής που διοργάνωσε ο Economist με θέμα «Η καταπολέμηση του καρκίνου σε ταραγμένες εποχές», ειδικοί επιστήμονες υπογράμμισαν ότι η μετάβαση προς μια βιώσιμη ογκολογική φροντίδα δεν αποτελεί απλώς υγειονομική προτεραιότητα, αλλά στρατηγική επένδυση για το μέλλον των κοινωνιών.
Η Σύνοδος του Economist για τον καρκίνο ανέδειξε μια σημαντική μετατόπιση στον τρόπο αντιμετώπισης της νόσου. Η έμφαση δίνεται πλέον στην πρόληψη και όχι αποκλειστικά στη θεραπευτική αγωγή. Ο João Breda, επικεφαλής του Γραφείου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στην Αθήνα, συνεχάρη την Ελλάδα για την πρόοδο στον προσυμπτωματικό έλεγχο, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη εντατικοποίησης των προσπαθειών για τη μείωση των παραγόντων κινδύνου όπως το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και η παχυσαρκία.
Ο Νίκος Ιωσήφ, πρόεδρος του Οργανισμού Πληροφοριών Ανθρώπινης Υγείας και διευθύνων σύμβουλος της Brains ICS, επεσήμανε ότι το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» αποτέλεσε καθοριστικό βήμα, προσεγγίζοντας το σύστημα υγείας στους πολίτες. Η νόσος δεν ξεκινά εντός των νοσοκομειακών μονάδων, αλλά μέσα από τις καθημερινές συνήθειες και επιλογές των ανθρώπων. Υπογράμμισε την αναγκαιότητα ανάπτυξης προληπτικής κουλτούρας, δημιουργίας ολοκληρωμένων μητρώων νεοπλασματικών νόσων και αξιοποίησης ψηφιακών εργαλείων που θα καθοδηγούν τους πολίτες μέσω του Εθνικού Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας.
Πράσινη ογκολογία και η προσέγγιση One Health
Η σύνδεση μεταξύ περιβάλλοντος και καρκίνου αποτέλεσε κεντρικό θέμα της Συνόδου. Ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης, διευθυντής και πρόεδρος του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, τόνισε ότι το αστικό περιβάλλον και η ατμοσφαιρική ρύπανση συνιστούν κρίσιμους παράγοντες κινδύνου. Τα μικροσωματίδια μεταφέρουν καρκινογόνες ουσίες, ενώ η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει σημαντικά αυτούς τους κινδύνους. Η ανάπτυξη «πόλεων χωρίς καρκίνο» στο πλαίσιο της προσέγγισης One Health αποτελεί επιτακτική ανάγκη, ιδιαίτερα όταν η πλειονότητα των θανάτων καταγράφεται σε χώρες με χαμηλότερα εισοδήματα και ανεπαρκείς προληπτικές υποδομές.
Η Θάλεια Λάλα, παθολόγος ογκολόγος στο Θεαγένειο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο, ανέλυσε την έννοια της πράσινης ογκολογίας, υπογραμμίζοντας ότι το ίδιο το σύστημα υγείας συμβάλλει στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα που επηρεάζει την ανθρώπινη υγεία. Η βιώσιμη ογκολογία περιλαμβάνει βελτιωμένη διαχείριση πόρων, περιορισμό σπατάλης, ενσωμάτωση τηλεϊατρικής και ασφαλέστερη διαχείριση αποβλήτων. Η δευτερογενής πρόληψη μέσω έγκαιρης διάγνωσης είναι καθοριστική, καθώς έως το 50% των περιπτώσεων καρκίνου μπορεί να προληφθεί αποτελεσματικά.
Ανισότητες στην πρόσβαση και το κρυφό φορτίο της νόσου
Οι ανισότητες στην πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας αποτελούν σημαντικό εμπόδιο στην αντιμετώπιση του καρκίνου. Η πρόληψη δεν φτάνει ισότιμα σε όλους τους πολίτες, γεγονός που καθιστά αναγκαία την αποκέντρωση των υπηρεσιών υγείας και τη διασφάλιση καθολικής πρόσβασης.
Η Ugne Sabale, διευθύντρια έρευνας αποτελεσμάτων για τη Μεσοευρωπαϊκή περιοχή της MSD, παρουσίασε το «κρυφό φορτίο» του καρκίνου, που υπερβαίνει το οικονομικό κόστος και επηρεάζει βαθιά οικογένειες και κοινωνία. Τα στοιχεία για την Ελλάδα είναι ανησυχητικά:
• Ετησίως καταγράφονται 63.000 νέες περιπτώσεις, δηλαδή 173 νέες διαγνώσεις καθημερινά
• Καταγράφονται 35.000 θάνατοι ετησίως
• Χάνονται 647 έτη ζωής και 743 εκατομμύρια ευρώ λόγω απώλειας παραγωγικότητας
• Ο ιός HPV σχετίζεται με 443 θανάτους ετησίως, με οικονομικό κόστος 25 εκατομμύρια ευρώ
Ο ρόλος του ιδιωτικού τομέα στην ογκολογική φροντίδα
Ο Δημήτριος Δαραβίκας, ακτινολόγος και ιατρικός διευθυντής της Affidea Ελλάδας, αναφέρθηκε στη συμβολή του ιδιωτικού τομέα στην παροχή ογκολογικών υπηρεσιών. Η ανάπτυξη εκτεταμένων δικτύων ιατρικών κέντρων στην Ελλάδα και την Ευρώπη, η αξιοποίηση σύγχρονου ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού και η παροχή ολοκληρωμένης φροντίδας για ογκολογικούς ασθενείς αποτελούν βασικούς πυλώνες της στρατηγικής αντιμετώπισης της νόσου.
Η Σύνοδος του Economist για τον καρκίνο κατέδειξε ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου απαιτεί συντονισμένες δράσεις σε πολλαπλά επίπεδα, από την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση έως τη βιώσιμη θεραπευτική προσέγγιση και την καθολική πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας
