Στα φαρμακεία της χώρας έχει διανεμηθεί ήδη το 30% των αντιγριπικών εμβολίων για τη φετινή περίοδο, η οποία ξεκίνησε στις 2 Οκτωβρίου. Συνολικά αναμένεται να εισαχθούν στην Ελλάδα 3,64 εκατομμύρια δόσεις, έναντι 3,5 εκατομμυρίων την προηγούμενη χρονιά, ενώ οι διαθέσιμες κατηγορίες εμβολίων καλύπτουν διαφορετικές ηλικιακές ομάδες και ανάγκες.
«Υπάρχει επάρκεια και διαφορετικές κατηγορίες αντιγριπικών εμβολίων», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γενικός γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, Μανόλης Κατσαράκης, επισημαίνοντας ότι ο εμβολιασμός παρουσιάζει αυξητική τάση τα τελευταία χρόνια.
Ειδικότερα, από τα φαρμακεία χορηγήθηκαν περίπου 1,4 εκατομμύρια δόσεις την περίοδο 2023-2024, 1,92 εκατομμύρια την περίοδο 2024-2025 και 2,04 εκατομμύρια την περίοδο 2025-2026. Για τη φετινή περίοδο έχουν εισαχθεί, σύμφωνα με τον κ. Κατσαράκη, περίπου 460.000 ενισχυμένα εμβόλια.
Ποια αντιγριπικά εμβόλια διατίθενται
Για τη φετινή περίοδο κυκλοφορούν πέντε κατηγορίες τριδύναμων αντιγριπικών εμβολίων, με διαφορετικό τρόπο παρασκευής και χορήγησης.
Τα TIVe είναι συμβατικά αδρανοποιημένα εμβόλια που παρασκευάζονται με τη χρήση αυγών, ενώ τα TIVc παράγονται σε κυτταροκαλλιέργειες. Τα TIV-HD είναι εμβόλια υψηλής δόσης και τα aTIV περιέχουν ανοσοενισχυτικό, με στόχο την ενίσχυση της ανοσολογικής απόκρισης.
Η πέμπτη κατηγορία είναι το LAIV, το ρινικό εμβόλιο με ζώντα εξασθενημένο ιό, το οποίο χορηγείται σε παιδιά και εφήβους ηλικίας από 2 έως κάτω των 18 ετών.
Τα ενισχυμένα εμβόλια υψηλής δόσης και εκείνα με ανοσοενισχυτικό συστήνονται για την πρόληψη της γρίπης και των νοσηλειών σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, καθώς και σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών ηλικίας 18-64 ετών, όπως όσοι έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου. Εάν δεν είναι διαθέσιμο ενισχυμένο εμβόλιο για άτομα άνω των 65 ετών, ο εμβολιασμός δεν πρέπει να καθυστερεί και μπορεί να γίνει με άλλο διαθέσιμο αντιγριπικό εμβόλιο.
Τα συμβατικά αντιγριπικά εμβόλια χορηγούνται δωρεάν στα ιδιωτικά φαρμακεία σε ασφαλισμένους και ανασφάλιστους, χωρίς ιατρική συνταγή. Για τα ενισχυμένα εμβόλια απαιτείται συνταγογράφηση.
Για δεύτερη χρονιά κυκλοφορεί το ρινικό αντιγριπικό εμβόλιο, με περίπου 200.000 διαθέσιμες δόσεις, περισσότερες από την προηγούμενη περίοδο. Χορηγείται ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά ηλικίας 2 έως κάτω των 18 ετών και η διάθεσή του γίνεται μέσω παιδιάτρων.
Δεν χορηγείται σε παιδιά με ιστορικό βρογχικού άσθματος ή επαναλαμβανόμενα επεισόδια συριγμού κατά τους προηγούμενους 12 μήνες, σε παιδιά με ανοσοκαταστολή ή σε όσα λαμβάνουν μακροχρόνια θεραπεία με ασπιρίνη. Σε παιδιά και εφήβους που ζουν με άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή προτιμάται το ενέσιμο αδρανοποιημένο εμβόλιο. Εάν χορηγηθεί το ρινικό, συνιστάται να αποφεύγεται η επαφή με το ευάλωτο άτομο για επτά ημέρες.
Όπως ισχύει για όλα τα εμβόλια, το αντιγριπικό δεν χορηγείται σε παιδιά με γνωστή αναφυλαξία σε συστατικό του συγκεκριμένου σκευάσματος.
Ο αντιγριπικός εμβολιασμός στην Ελλάδα προτείνεται από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου, καθώς απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες για την ανάπτυξη της ανοσολογικής προστασίας. Ωστόσο, όσοι δεν εμβολιαστούν μέσα σε αυτό το διάστημα μπορούν να το κάνουν καθ’ όλη τη διάρκεια της εποχικής γρίπης.
Η δραστηριότητα της γρίπης συνήθως αυξάνεται τον Ιανουάριο και κορυφώνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, χωρίς να είναι δυνατόν να προβλεφθεί με ακρίβεια η έναρξη του επιδημικού κύματος.
Για τους περισσότερους ανθρώπους απαιτείται μία δόση ετησίως. Εξαίρεση αποτελούν παιδιά κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή έχουν λάβει στο παρελθόν μόνο μία δόση. Σε αυτές τις περιπτώσεις προβλέπονται δύο δόσεις με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 28 ημερών, ενώ για το ρινικό εμβόλιο η δεύτερη δόση χορηγείται έπειτα από τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες.
Ποιοι πρέπει να εμβολιαστούν κατά προτεραιότητα
Στις ομάδες για τις οποίες συστήνεται κατά προτεραιότητα ο αντιγριπικός εμβολιασμός περιλαμβάνονται τα άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, τα παιδιά από 6 μηνών έως 5 ετών και όσοι πάσχουν από χρόνια νοσήματα ή έχουν ανοσοκαταστολή.
Στην ίδια κατηγορία ανήκουν άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ή ηπατική νόσο, νευρολογικά και νευρομυϊκά νοσήματα, νοσογόνο παχυσαρκία, καθώς και όσοι έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση.
Εμβολιασμός συστήνεται επίσης σε εγκύους, λεχώνες και θηλάζουσες, σε άτομα που φροντίζουν ή διαμένουν με ευάλωτους ανθρώπους, σε πληθυσμούς που διαβιούν σε κλειστές δομές και σε εργαζομένους στην υγεία, σε μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και σε άλλες δομές φιλοξενίας.
Παράλληλα, οι φαρμακοποιοί ενημερώνουν τους πολίτες για άλλα εμβόλια που συνιστώνται ανάλογα με την ηλικία και τους παράγοντες κινδύνου, όπως εκείνα κατά του πνευμονιόκοκκου, του έρπητα ζωστήρα και της COVID-19.
