Η πίεση που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν περιορίζεται στις τιμές του πετρελαίου ή στα αεροπορικά εισιτήρια. Αγγίζει και τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο μετακινούνται άνθρωποι και οικονομίες.
Η άνοδος του Brent πάνω από τα 100 δολάρια και, κυρίως, η εκτόξευση του jet fuel έχουν περάσει σχεδόν άμεσα στα αεροπορικά εισιτήρια. Στην Ελλάδα, η Aegean Airlines έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα προχωρήσει σε αυξήσεις της τάξης του 7%-8% για νέες κρατήσεις, ως αποτέλεσμα της αύξησης του κόστους καυσίμων, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις έχει υπερδιπλασιαστεί.
Η εικόνα δεν είναι μόνο ελληνική. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι αεροπορικές προειδοποιούν ότι τα εισιτήρια θα ακριβύνουν περαιτέρω, καθώς το καύσιμο αντιπροσωπεύει έως και το 30% του συνολικού κόστους λειτουργίας. Ήδη, εταιρείες αυξάνουν ναύλους, προσθέτουν επιβαρύνσεις καυσίμου ή προχωρούν σε περικοπές δρομολογίων για να περιορίσουν τις απώλειες. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι τιμές, είναι και η αβεβαιότητα.
Αυτό που αλλάζει, λοιπόν, δεν είναι απλώς το κόστος του εισιτηρίου. Είναι η ίδια η λογική του ταξιδιού. Όταν η τιμή γίνεται πιο ασταθής και πιο υψηλή, ο ταξιδιώτης προσαρμόζεται. Λιγότερες αυθόρμητες μετακινήσεις, περισσότερος προγραμματισμός, μεγαλύτερη προσοχή στο κόστος. Τα ταξίδια μεγάλων αποστάσεων είναι αυτά που πιέζονται περισσότερο, ενώ ενισχύεται η τάση για πιο κοντινούς προορισμούς ή για λιγότερα αλλά μεγαλύτερης διάρκειας ταξίδια.
Για οικονομίες όπως η ελληνική, αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Ο τουρισμός δεν απειλείται απαραίτητα άμεσα, αλλά αλλάζει ποιοτικά. Δεν ταξιδεύουν όλοι με τον ίδιο τρόπο, ούτε με την ίδια συχνότητα. Και αυτό επηρεάζει τόσο τη ζήτηση όσο και τη σύνθεσή της.
Το κρίσιμο σημείο, τελικά, είναι ότι η εποχή των φθηνών και προβλέψιμων μετακινήσεων δεν τελειώνει, αλλά παύει να θεωρείται δεδομένη. Με άλλα λόγια, δεν σταματάμε να ταξιδεύουμε. Αλλά αρχίζουμε να ταξιδεύουμε με άλλους όρους.
