Ανοιχτό άφησε ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, το ενδεχόμενο νέας αμυντικής συνεργασίας με την Τουρκία, συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας προηγμένου στρατιωτικού εξοπλισμού, κατά τη διάρκεια δηλώσεών του στον Λευκό Οίκο μετά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.
Οι τοποθετήσεις του Αμερικανού προέδρου αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς επανέφερε στο προσκήνιο το ζήτημα των μαχητικών αεροσκαφών F-35 και των κινητήρων F110, που αποτελούν βασικές επιδιώξεις της Άγκυρας τα τελευταία χρόνια.
Ερωτηθείς από δημοσιογράφους αν σκοπεύει να μεταβεί στην Τουρκία για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ φέρνοντας κάποιο «δώρο» προς τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Τραμπ απάντησε χαρακτηριστικά:
«Νομίζω πως ναι», προσθέτοντας ότι η Τουρκία παραμένει ένα από τα σημαντικότερα μέλη της Συμμαχίας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι πολλοί υποτιμούν τη στρατηγική αξία της Τουρκίας, σημειώνοντας πως διαθέτει έναν από τους ισχυρότερους στρατούς του ΝΑΤΟ, σημαντική αμυντική βιομηχανία και εκτεταμένη χρήση αμερικανικών οπλικών συστημάτων.
Παράλληλα, επανέλαβε τα θετικά σχόλιά του για τον Τούρκο πρόεδρο, χαρακτηρίζοντάς τον «καλό άνθρωπο», επιβεβαιώνοντας τη στενή προσωπική σχέση που έχει αναπτύξει μαζί του.
Υπό εξέταση η υπόθεση των F-35
Στο ερώτημα αν η Ουάσιγκτον εξετάζει την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, ο Τραμπ παρέπεμψε στον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς.
Ο Βανς εξήγησε ότι η αμερικανική κυβέρνηση αξιολογεί το σύνολο των δεδομένων και εξετάζει κατά πόσο πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει η αμερικανική νομοθεσία για την προώθηση μιας τέτοιας συμφωνίας.
Όπως ανέφερε, βρίσκονται σε εξέλιξη οι απαραίτητοι έλεγχοι και οι διαδικασίες πιστοποίησης που απαιτούνται πριν ληφθούν οριστικές αποφάσεις.
Στο τραπέζι και οι κινητήρες F110
Οι δηλώσεις του Τραμπ συνέπεσαν με δημοσίευμα του πρακτορείου Reuters, σύμφωνα με το οποίο η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει την έγκριση πώλησης δεκάδων κινητήρων F110 στην Τουρκία.
Η πιθανή συμφωνία, αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων, θεωρείται κρίσιμη για τον εκσυγχρονισμό της τουρκικής αεροπορίας και ενδέχεται να αποτελέσει προπομπό ευρύτερων εξοπλιστικών συμφωνιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Άγκυρας.
Ωστόσο, εξακολουθούν να καταγράφονται επιφυλάξεις στο αμερικανικό Κογκρέσο, όπου παραμένουν ισχυρές αντιδράσεις σχετικά με τον ρόλο της Τουρκίας, την αγορά των ρωσικών συστημάτων S-400 και τις περιφερειακές της επιδιώξεις.
Νέα κριτική Τραμπ προς συμμάχους του ΝΑΤΟ
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης με τον Μαρκ Ρούτε, ο Αμερικανός πρόεδρος άσκησε εκ νέου κριτική σε ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας ότι αρκετοί σύμμαχοι δεν στάθηκαν στο πλευρό των Ηνωμένων Πολιτειών κατά τη διάρκεια των στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι απογοητεύτηκε από τη στάση ορισμένων κρατών-μελών, κατονομάζοντας μεταξύ άλλων την Ισπανία, την Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία και τη Γαλλία.
Υποστήριξε μάλιστα ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάστηκαν στρατιωτική συνδρομή για να επιτύχουν τους στόχους τους, αλλά θα περίμενε μεγαλύτερη πολιτική υποστήριξη από τους συμμάχους τους.
Απαντώντας στις δηλώσεις του Τραμπ, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ υπερασπίστηκε τη στάση των ευρωπαϊκών χωρών, επισημαίνοντας ότι χιλιάδες αμερικανικά αεροσκάφη χρησιμοποίησαν ευρωπαϊκές βάσεις κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων.
Ο Μαρκ Ρούτε τόνισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν απολύτως προσηλωμένες στη συλλογική άμυνα της Συμμαχίας, διαβεβαιώνοντας ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό εγγυητή της ασφάλειας της Ευρώπης.
Οι δηλώσεις Τραμπ έρχονται λίγες ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και αναμένεται να τροφοδοτήσουν νέο κύκλο συζητήσεων γύρω από τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.
Η πιθανότητα προώθησης εξοπλιστικών προγραμμάτων προς την Τουρκία παρακολουθείται στενά τόσο από τους συμμάχους της Συμμαχίας όσο και από χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει τις γεωπολιτικές ισορροπίες και το περιβάλλον ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.
Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται καθοριστικές για το αν οι θετικές πολιτικές δηλώσεις του Τραμπ θα μεταφραστούν τελικά σε συγκεκριμένες αποφάσεις για την αμυντική συνεργασία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Τουρκίας.
