Σε μια εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και ο Λίβανος υπέγραψαν τριμερή συμφωνία-πλαίσιο με στόχο την εδραίωση της κατάπαυσης του πυρός και τη δημιουργία ενός νέου καθεστώτος ασφαλείας στα σύνορα των δύο χωρών.
Η συμφωνία ανακοινώθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έπειτα από τον πέμπτο γύρο διαπραγματεύσεων που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσινγκτον, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ των δύο πλευρών.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Το κείμενο της συμφωνίας προβλέπει την εφαρμογή δύο πιλοτικών σχεδίων ασφαλείας, στο πλαίσιο των οποίων οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις (IDF) θα αποχωρήσουν από περιορισμένες περιοχές του νοτίου Λιβάνου που βρίσκονται σήμερα υπό τον έλεγχό τους.
Τη θέση τους θα αναλάβει σταδιακά ο λιβανικός στρατός, με τη συνδρομή Αμερικανών στρατιωτικών αξιωματούχων, οι οποίοι θα επιβλέπουν την εφαρμογή της συμφωνίας και θα διασφαλίζουν ότι στις συγκεκριμένες περιοχές δεν θα υπάρχει παρουσία της Χεζμπολάχ.
Σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους, η μία από τις δύο πιλοτικές ζώνες βρίσκεται βόρεια του ποταμού Λιτάνι και η δεύτερη νότια του ποταμού.
Παρότι η αποχώρηση των IDF χαρακτηρίζεται περιορισμένη, αποτελεί την πρώτη υποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων από τότε που το Ισραήλ επέκτεινε τον έλεγχό του στον νότιο Λίβανο κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν.
Εύθραυστη εκεχειρία και ανοιχτά ζητήματα
Παρά τη διπλωματική πρόοδο, παραμένουν σημαντικά ερωτήματα για την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας, καθώς η Χεζμπολάχ εξακολουθεί να διατηρεί οπλισμό και ισχυρή επιρροή στον Λίβανο.
Η εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ διατηρείται σε γενικές γραμμές από το περασμένο Σάββατο, ωστόσο το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει στο μεταξύ επιθέσεις εναντίον στόχων που, σύμφωνα με τον ίδιο, συνιστούσαν άμεση απειλή.
Η υπογραφή της συμφωνίας
Η συμφωνία υπεγράφη στην Ουάσινγκτον από τους πρέσβεις του Ισραήλ και του Λιβάνου στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και από τον σύμβουλο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Νταν Χόλερ, εκπροσωπώντας την αμερικανική κυβέρνηση.
Κατά την τελετή υπογραφής, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, χαρακτήρισε την εξέλιξη ιδιαίτερα θετική, επισημαίνοντας πάντως ότι η εφαρμογή της συμφωνίας θα απαιτήσει συνεχή προσπάθεια και στενή συνεργασία όλων των εμπλεκομένων.
Νετανιάχου: «Πρώτα η ασφάλεια του Ισραήλ»
Σε τηλεοπτικό διάγγελμά του μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έκανε λόγο για ένα «σημαντικό επίτευγμα», υπογραμμίζοντας ότι η ασφάλεια του Ισραήλ παραμένει αδιαπραγμάτευτη.
Όπως ανέφερε, το Ισραήλ θα συνεχίσει να διατηρεί τη ζώνη ασφαλείας στον νότιο Λίβανο μέχρι να διασφαλιστεί ο πλήρης αφοπλισμός της Χεζμπολάχ και η εξάλειψη κάθε απειλής. Παράλληλα, χαρακτήρισε τη συμφωνία σημαντικό πλήγμα για το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι περιορίζει την επιρροή τόσο της Τεχεράνης όσο και της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επισήμανε ακόμη ότι η δημιουργία των δύο πιλοτικών ζωνών έγινε κατόπιν εισήγησης των IDF, διαβεβαιώνοντας ότι η βασική ζώνη ασφαλείας θα παραμείνει υπό ισραηλινό έλεγχο όσο εξακολουθούν να υφίστανται απειλές για την ασφάλεια της χώρας.
