Η δεξιά στροφή στην Ευρώπη δεν αποτελεί πλέον µια παροδική ψήφο διαµαρτυρίας απέναντι στο πολιτικό κατεστηµένο, αλλά αναδεικνύει µια βαθιά δοµική πολιτική και ιδεολογική µάχη που συντελείται, καθοριστική σε µια ρευστή διαδικασία µετατόπισης του εκλογικού σώµατος. Στο επίκεντρο αυτής της αλλαγής βρίσκεται η οικονοµική δυσπραγία των πολιτών, οι οποίοι βλέπουν το βιοτικό τους επίπεδο να συρρικνώνεται λόγω του πληθωρισµού, της αποβιοµηχάνισης και του υψηλού κόστους της πράσινης µετάβασης, αλλά και το ζήτηµα της µετανάστευσης ως πεδίο αναζήτησης «αποδιοποµπαίων τράγων», µαζί µε τη woke ατζέντα.
Γερµανία
Τρεις εκλογικές µάχες δοκιµάζουν τον Μερτς και ενισχύουν το AfD Στη Γερµανία λαµβάνει την πιο ακραία διάσταση.
Η µεγαλύτερη οικονοµία της Ευρώπης εισέρχεται σε έναν κρίσιµο εκλογικά Σεπτέµβριο, καθώς τρεις περιφερειακές αναµετρήσεις µπορούν να επηρεάσουν την κεντροδεξιά κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς, την άνοδο του AfD που κινείται στο φάσµα της υπερσυντηρητικής ∆εξιάς και την πορεία των οικονοµικών µεταρρυθµίσεων. Οι εκλογές στη Σαξονία-Ανχαλτ στις 6 Σεπτεµβρίου και στο Μεκλεµβούργο-∆υτική Ποµερανία και το Βερολίνο στις 20 Σεπτεµβρίου αφορούν περίπου 5,4 εκατ. ψηφοφόρους. Παρότι πρόκειται για περιφερειακές κάλπες, τα αποτελέσµατα µπορούν να επηρεάσουν τις πολιτικές ισορροπίες στο Βερολίνο και να προκαλέσουν νέες πιέσεις στον κυβερνητικό συνασπισµό στον δρόµο προς τις εθνικές εκλογές το 2029.
Η συγκυρία είναι δύσκολη για τον Μερτς. Το CDU κινείται περίπου στο 21% στις εθνικές δηµοσκοπήσεις, ενώ το SPD περιορίζεται στο 12% και το AfD φτάνει το 29%. Παράλληλα, η γερµανική οικονοµία παραµένει αντιµέτωπη µε την παρατεταµένη στασιµότητα και τις διαρθρωτικές αδυναµίες.
Ιδιαίτερη σηµασία έχει η Σαξονία-Ανχαλτ, όπου το AfD προηγείται µε ποσοστό άνω του 42%. Ο Ούλριχ Ζίγκµουντ διεκδικεί να γίνει ο πρώτος ακροδεξιός πρωθυπουργός κρατιδίου από την ίδρυση της Οµοσπονδιακής ∆ηµοκρατίας της Γερµανίας το 1949, την ίδια ώρα που σύµφωνα µε τη «Welt» τέσσερα πρόσωπα µε παρελθόν στην απαγορευµένη νεοναζιστική οργάνωση HDJ βρίσκονται σε καίριες θέσεις γύρω από τον Ζίγκµουντ.
Στο Μεκλεµβούργο-∆υτική Ποµερανία το AfD προηγείται µε 36%, έναντι 29% του SPD. Ωστόσο, η πρωθυπουργός Μανουέλα Σβέζιχ παραµένει δηµοφιλέστερη από τον υποψήφιο του AfD και συγκεντρώνει 47% στην καταλληλότητα για την ηγεσία του κρατιδίου. Στο Βερολίνο, το AfD βρίσκεται στο 17%, ενώ CDU, SPD, Πράσινοι, Die Linke και AfD καταγράφουν µικρές µεταξύ τους διαφορές.
Το AfD έχει κατά το παρελθόν προτείνει έξοδο από το ευρώ και επιστροφή στο µάρκο, αλλαγές στο Target-2 και ενίσχυση των συντάξεων. Ωστόσο, σε νεότερο οικονοµικό κείµενο εγκατέλειψε αρκετές από αυτές τις θέσεις, διατηρώντας παράλληλα τη στήριξη στο συνταγµατικό «φρένο χρέους».
Το Μεταναστευτικό παραµένει ο βασικός καταλύτης που αξιοποιεί η δεξιά πλευρά των κοµµατικών σχηµατισµών στην Ευρώπη για την ενίσχυσή τους. Παράλληλα, υπάρχει έντονη αντίδραση για τη woke ατζέντα, ενάντια στις προοδευτικές πολιτικές της Αριστεράς, αναδεικνύοντας την εθνική ταυτότητα και τις παραδοσιακές αξίες.
Σε πολιτικό επίπεδο, τα παραδοσιακά κεντροδεξιά κόµµατα αναγκάζονται είτε να υιοθετήσουν τη σκληρή ατζέντα της υπερσυντηρητικής ∆εξιάς, για να επιβιώσουν, είτε πιέζονται να συγκυβερνήσουν µαζί της εάν έρθει πρώτη.
Εάν η Γαλλία και η Γερµανία πέσουν υπό την επιρροή αυτών των δυνάµεων, το µέλλον της Ευρωπαϊκής Ενωσης θα αλλάξει ριζικά. Η λήψη αποφάσεων στις Βρυξέλλες µπορεί να αντιµετωπίσει ζητήµατα παράλυσης, η στήριξη προς την Ουκρανία να τεθεί εν αµφιβόλω και η Ευρώπη θα µετατραπεί από µια ενιαία πολιτική ένωση σε µια χαλαρή συµµαχία κυρίαρχων κρατών.
Το πρόγραµµα του AfD εστιάζει στην απόλυτη ανακοπή της µετανάστευσης και προωθεί την έννοια της µαζικής απέλασης µεταναστών, ακόµη και όσων έχουν πάρει υπηκοότητα.
Στην οικονοµία, τάσσεται κατά της πράσινης µετάβασης, ζητώντας την επιστροφή στα ορυκτά καύσιµα και την πυρηνική ενέργεια για τη σωτηρία της γερµανικής βιοµηχανίας. Στην εξωτερική πολιτική, το AfD υιοθετεί µια έντονα ευρωσκεπτικιστική στάση, ζητώντας περιορισµό των εξουσιών των Βρυξελλών, ενώ αντιτίθεται σθεναρά στη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία, ζητώντας την άµεση άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Γαλλία
Η Λεπέν της «εθνικής προτίµησης»
Στη Γαλλία η Μαρίν Λεπέν και ο νεαρός πρόεδρος του Εθνικού Συναγερµού (R.N.), Ζορντάν Μπαρντελά, διεκδικούν την απόλυτη κυριαρχία. Μετά την ανάδειξή τους ως µεγαλύτερης κοινοβουλευτικής δύναµης της Γαλλίας, ο απόλυτος στόχος είναι το Μέγαρο των Ηλυσίων στις προεδρικές εκλογές την άνοιξη του 2027, κοντά στην περίοδο που αναµένονται εκλογές και στην Ελλάδα.
Η Λεπέν επιχειρεί να παρουσιαστεί ως µια ώριµη κυβερνητική επιλογή, έτοιµη να αντικαταστήσει τον µακρονισµό. Το πρόγραµµα του R.N. βασίζεται στην αρχή της «εθνικής προτίµησης», η οποία προβλέπει ότι οι Γάλλοι πολίτες θα έχουν προτεραιότητα στη στέγαση, την απασχόληση και τα κοινωνικά επιδόµατα έναντι των ξένων.
Η Λεπέν υπόσχεται αυστηρό έλεγχο των συνόρων, κατάργηση της αυτόµατης απόκτησης υπηκοότητας λόγω γέννησης και σκληρή καταστολή της εγκληµατικότητας. Στο οικονοµικό πεδίο υιοθετεί µια προστατευτική ατζέντα: υπόσχεται µείωση του ΦΠΑ στα καύσιµα και την ενέργεια, κατάργηση της αύξησης των ορίων συνταξιοδότησης του Μακρόν και ενίσχυση της αγοραστικής δύναµης των χαµηλών στρωµάτων µέσω κρατικού παρεµβατισµού.
Ιταλία
Ακροδεξιός «εµφύλιος»
Στην Ιταλία διεξάγεται ένας «εµφύλιος» στα δεξιά ενόψει των εκλογών στα τέλη του 2027, ενώ υπάρχουν πιέσεις και για πρόωρες εκλογές. Η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι (Αδέλφια της Ιταλίας) προσπαθεί να διατηρήσει την εξουσία ισορροπώντας ανάµεσα στις δεξιές της ρίζες και το ευρωπαϊκό mainstream. Ωστόσο, ο ριζοσπαστικός στρατηγός Ροµπέρτο Βανάτσι ίδρυσε το νέο κόµµα Εθνικό Μέλλον. Ο Βανάτσι διεκδικεί την ψήφο των πιο ακραίων συντηρητικών, απειλώντας να διεµβολίσει τον υπερσυντηρητικό κυβερνητικό συνασπισµό.
Ενώ η Μελόνι ακολουθεί µια πιο συστηµική οικονοµική και φιλοΝΑΤΟϊκή πολιτική, ο Βανάτσι και το Futuro Nazionale προτάσσουν ένα πρόγραµµα σκληρού εθνικισµού και πολιτισµικού πολέµου, κατά των µεταναστών και της ΛΟΑΤΚΙ+ ατζέντας, ενώ εισάγει µια έντονα φιλορωσική και αντιΝΑΤΟϊκή ρητορική.
Ισπανία
Το Vox επενδύει στην «εισβολή της Θέουτα»
Στην Ισπανία το εθνικιστικό κόµµα Vox, υπό τον Σαντιάγο Αµπασκάλ, διεκδικεί τον ρόλο του ρυθµιστή των πολιτικών εξελίξεων ενόψει των εκλογών το καλοκαίρι του 2027. Μετά την αποδυνάµωση της κεντροαριστερής κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ λόγω σκανδάλων, το Vox επιδιώκει να αναγκάσει το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόµµα (P.P.) σε µια επίσηµη κυβερνητική συµµαχία, έχοντας ήδη δοκιµάσει µε επιτυχία παρόµοιες συνεργασίες σε περιφερειακό επίπεδο.
Η πίεση αυξάνεται γύρω από το Μεταναστευτικό, µετά την προσπάθεια µαζικής εισόδου µεταναστών στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα στη Βόρεια Αφρική. Ο ηγέτης του Vox, Σαντιάγο Αµπασκάλ, τη χαρακτήρισε «εισβολή» και «πολεµική ενέργεια» από την πλευρά του Μαρόκου, κατηγορώντας την κυβέρνηση Σάντσεθ για πλήρη αδράνεια.
Το κεντρικό αφήγηµα του Vox είναι η προάσπιση της εθνικής ενότητας της Ισπανίας. Ζητά την πλήρη κατάργηση των αυτόνοµων περιφερειών, την απαγόρευση των αυτονοµιστικών καταλανικών και βασκικών κοµµάτων και την ακύρωση των νόµων αµνηστίας. Παράλληλα, διεξάγει έναν σκληρό «πόλεµο αξιών», ζητώντας την κατάργηση του νόµου για την έµφυλη βία και την απόρριψη των ευρωπαϊκών κλιµατικών στόχων (Ατζέντα 2030), προκειµένου να προστατευθεί η ισπανική γεωργία.
Βρετανία
Φάρατζ κατά της µετανάστευσης και της πράσινης ενέργειας
Στη Βρετανία ο Νάιτζελ Φάρατζ και το κόµµα Reform UK διεκδικούν την πλήρη ανασύνθεση της βρετανικής ∆εξιάς. Εκµεταλλευόµενοι τη φθορά των Εργατικών αλλά και την εσωτερική κρίση των Συντηρητικών, ο Φάρατζ στοχεύει να µετατρέψει το Reform UK στον κύριο εκφραστή της αντιπολίτευσης, µε απώτερο σκοπό να κυριαρχήσει στις επόµενες εκλογές το καλοκαίρι του 2029.
Το πρόγραµµα του Reform UK κινείται γύρω από το σύνθηµα «Να πάρουµε πίσω τον έλεγχο των συνόρων µας», ζητά «µηδενική καθαρή µετανάστευση» και άµεση απέλαση. Στην οικονοµία προτείνει ριζοσπαστική νεοφιλελεύθερη ατζέντα: δραστική µείωση της φορολογίας των επιχειρήσεων, κατάργηση των πράσινων φόρων και των επιδοτήσεων για τις ΑΠΕ και πλήρη αξιοποίηση των κοιτασµάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου της Βόρειας Θάλασσας για τη µείωση του κόστους ζωής. Η δεξιά µετατόπιση στην Ευρώπη µπορεί να είναι ρευστή, αλλά δεν περιορίζεται µόνο στις κάλπες. Εάν παγιωθεί, µπορεί να επηρεάσει τις οικονοµικές πολιτικές, τη µεταναστευτική διαχείριση, τις σχέσεις µε τις Βρυξέλλες και τη συνοχή της Ευρώπης.
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
