Συναγερμό στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φέρεται να έχει προκαλέσει προειδοποίηση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών για πιθανή ρωσική επιχείρηση με drones στη Μεσόγειο, σύμφωνα με δημοσίευμα της ισπανικής El Mundo.
Όπως μεταδίδεται, αμερικανικές υπηρεσίες συγκέντρωσαν πληροφορίες για ένα πιθανό σενάριο κλιμάκωσης και τις διαβίβασαν σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Στο σενάριο που περιγράφεται περιλαμβάνεται η χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών τα οποία θα μπορούσαν να μεταφερθούν κρυμμένα σε εμπορευματοκιβώτια εμπορικών πλοίων και να εκτοξευθούν από τη θάλασσα.
Η προειδοποίηση φέρεται να αφορά ειδικότερα την Ισπανία, τη Γαλλία και την Ιταλία. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχει δημόσια επιβεβαίωση από τη CIA ή τις κυβερνήσεις των τριών χωρών για τις συγκεκριμένες επιχειρησιακές πληροφορίες.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλείται η El Mundo, το μη επανδρωμένο αεροσκάφος που εξετάζεται είναι το Gerbera, ένα ρωσικής κατασκευής drone σχετικά μικρών διαστάσεων.
Οι αναφορές κάνουν λόγο για μήκος περίπου δύο μέτρα, άνοιγμα φτερών περίπου 2,5 μέτρα, βάρος έως 18 κιλά, ταχύτητα περίπου 160 χιλιομέτρων την ώρα και δηλωμένη εμβέλεια που μπορεί να φτάσει τα 600 χιλιόμετρα, ανάλογα με το φορτίο και τις επιχειρησιακές συνθήκες.
Το σχετικά μικρό μέγεθος του Gerbera, σύμφωνα με το σενάριο που παρουσιάζεται, θα επέτρεπε τη μεταφορά περισσότερων του ενός drones σε ένα εμπορικό πλοίο.
Η λογική της συγκεκριμένης μεθόδου θα ήταν η εκτόξευση από απόσταση στη θάλασσα, με αποτέλεσμα τα drones να μπορούν να προσεγγίσουν παράκτιους στόχους χωρίς να απαιτείται η παρουσία ρωσικού πολεμικού πλοίου κοντά στις ακτές.
Ποιοι θα μπορούσαν να είναι οι στόχοι
Οι πληροφορίες που παρουσιάζονται δεν παραπέμπουν κατ’ ανάγκη σε μια μεγάλης κλίμακας αεροπορική επίθεση.
Λόγω του περιορισμένου φορτίου που μπορεί να μεταφέρει ένα Gerbera, ένα τέτοιο drone θα μπορούσε, σύμφωνα με την ανάλυση που αποδίδεται στις πηγές της El Mundo, να χρησιμοποιηθεί για πρόκληση πυρκαγιών, ζημιές σε εκτεθειμένο εξοπλισμό ή προσωρινή διακοπή λειτουργίας κρίσιμων υποδομών, όπως αεροδρόμια ή λιμάνια.
Η πιθανή επίδραση μιας τέτοιας ενέργειας δεν θα ήταν απαραίτητα ανάλογη με το μέγεθος της υλικής καταστροφής. Μια περιορισμένη επίθεση σε κρίσιμη υποδομή θα μπορούσε να προκαλέσει οικονομικές διαταραχές, προβλήματα στις μεταφορές και πολιτικές αντιδράσεις.
Το συγκεκριμένο σενάριο παρουσιάζεται ως εκτίμηση των πηγών που επικαλείται η ισπανική εφημερίδα και όχι ως επιβεβαιωμένη απόφαση της ρωσικής κυβέρνησης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η χρονική σύνδεση της προειδοποίησης με την επίσκεψη του διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ στη Μόσχα στις 25 Αυγούστου.
Σύμφωνα με την El Mundo, ο Ράτκλιφ ταξίδεψε στη ρωσική πρωτεύουσα με αμερικανικό στρατιωτικό αεροσκάφος, το οποίο είχε προηγουμένως πραγματοποιήσει στάση στη Ρίγα.
Η ισπανική εφημερίδα αναφέρει ότι διπλωματικές πηγές σε χώρα της Βαλτικής γνώριζαν εκ των προτέρων για το ταξίδι και στη συνέχεια ενημερώθηκαν σχετικά με το περιεχόμενο των επαφών.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η ενημέρωση που ακολούθησε την επίσκεψη μεταφέρθηκε και σε κυβερνήσεις της νότιας Ευρώπης. Η αναφορά αυτή έχει αναπαραχθεί από άλλα διεθνή μέσα, χωρίς όμως να έχει δημοσιοποιηθεί επίσημη επιβεβαίωση του συγκεκριμένου περιεχομένου από την Ουάσιγκτον.
Το σενάριο αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της γεωγραφικής απόστασης των τριών χωρών από τη Ρωσία.
Η λογική που παρουσιάζεται από τις πηγές της El Mundo είναι ότι η απόσταση δεν αποτελεί πλέον απόλυτο εμπόδιο για μια περιορισμένη επιχείρηση, εφόσον ένα drone μπορεί να μεταφερθεί με εμπορικό πλοίο και να εκτοξευθεί από διεθνή ύδατα.
Στο δημοσίευμα φιλοξενούνται εκτιμήσεις αναλυτών σύμφωνα με τις οποίες μια τέτοια επιχείρηση θα μπορούσε να σχεδιαστεί με στόχο όχι μόνο την υλική ζημιά αλλά και τη δημιουργία πολιτικού και οικονομικού αντίκτυπου.
Η El Mundo συνδέει παράλληλα το σενάριο με το γεγονός ότι Ισπανία, Γαλλία και Ιταλία έχουν εκλογικές αναμετρήσεις το 2027, υποστηρίζοντας ότι μια κρίση θα μπορούσε να επηρεάσει τη δημόσια συζήτηση για τη συνέχιση της ευρωπαϊκής υποστήριξης προς την Ουκρανία. Πρόκειται για ανάλυση και εκτίμηση του δημοσιεύματος, όχι για επιβεβαιωμένο κίνητρο μιας ρωσικής επιχείρησης.
Η ιδέα της χρήσης εμπορικών ή άλλων πλοίων ως κινητών πλατφορμών εκτόξευσης drones δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά.
Η ουκρανική Defense Express είχε παρουσιάσει στο παρελθόν ένα αντίστοιχο σενάριο, ενώ η El Mundo αναφέρει ότι ρωσική εταιρεία κατασκευής drones είχε πραγματοποιήσει δοκιμές εκτόξευσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών από κινούμενο σκάφος ήδη από το 2020.
Ανάλογες δοκιμές φέρεται να πραγματοποιήθηκαν ξανά από θαλάσσια πλατφόρμα τον Οκτώβριο του 2024.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τον Φεβρουάριο σουηδική ναυτική μονάδα εντόπισε drone να απογειώνεται από το ρωσικό πλοίο συλλογής πληροφοριών Zhigulevsk, στην περιοχή των στενών του Øresund. Η Σουηδία παρενέβη στη λειτουργία του drone και αντιμετώπισε την πτήση ως παραβίαση του εναέριου χώρου της.
Η σύνδεση με την ουκρανική επιχείρηση Spiderweb
Λιθουανοί αξιωματούχοι που επικαλείται η El Mundo συνδέουν το συγκεκριμένο σενάριο με την ουκρανική επιχείρηση Spiderweb, κατά την οποία drones μεταφέρθηκαν κρυμμένα σε εμπορευματοκιβώτια και χρησιμοποιήθηκαν εναντίον ρωσικών αεροδρομίων.
Η εκτίμηση που παρουσιάζεται είναι ότι η Ρωσία θα μπορούσε να επιχειρήσει μια αντίστοιχη τακτική, χρησιμοποιώντας αυτή τη φορά εμπορικά πλοία στη Μεσόγειο ως μέσο μεταφοράς και πιθανής εκτόξευσης.
Το Gerbera έχει ήδη καταγραφεί σε ευρωπαϊκό έδαφος. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ένα Gerbera-2 που ανακτήθηκε κοντά στις πολωνικές ακτές έφερε κεφαλή θραυσμάτων και περίπου τέσσερα κιλά εκρηκτικής ύλης. Η συγκεκριμένη περίπτωση, ωστόσο, δεν αποδίδεται σε εκτόξευση από πλοίο.
Η συγκεκριμένη προειδοποίηση εντάσσεται, σύμφωνα με την El Mundo, σε μια ευρύτερη ανησυχία ευρωπαϊκών υπηρεσιών ασφαλείας για ρωσικές επιχειρήσεις δολιοφθοράς και υβριδικού πολέμου.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η πιθανότητα ενεργειών που δεν θα προκαλούσαν κατ’ ανάγκη μεγάλης κλίμακας καταστροφές, αλλά θα μπορούσαν να δοκιμάσουν τις αντοχές κρίσιμων υποδομών, να προκαλέσουν οικονομικές απώλειες και να εντείνουν τις πολιτικές αντιπαραθέσεις στο εσωτερικό των ευρωπαϊκών χωρών.
Η Πολωνία φέρεται επίσης να έχει λάβει σχετικές πληροφορίες, ενώ ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ έχει προειδοποιήσει δημόσια για τον κίνδυνο ρωσικών επιθέσεων με drones ή πυραύλους εναντίον χωρών που υποστηρίζουν την Ουκρανία.
Την ίδια στιγμή, ο Λιθουανός υπουργός Εξωτερικών Kęstutis Budrys έχει αναφερθεί στην ανάγκη αποτροπής των συνεπειών μιας πιθανής κλιμάκωσης.
Προειδοποίηση και όχι επιβεβαιωμένη επίθεση
Παρά την ένταση των πληροφοριών που μεταδίδονται, το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί δημόσια σχέδιο ρωσικής επίθεσης στις τρεις χώρες.
Το δημοσίευμα της El Mundo, όπως αναπαράγεται από διεθνή μέσα, αφορά πληροφορίες υπηρεσιών ασφαλείας και ένα υπό εξέταση σενάριο, ενώ δεν υπάρχει δημόσια επιβεβαίωση από τη CIA, τη Ρωσία ή τις κυβερνήσεις της Ισπανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας για συγκεκριμένη επικείμενη επιχείρηση.
Παράλληλα, η χρήση θαλάσσιων πλατφορμών για drones δεν αποτελεί αποκλειστικά ρωσική μέθοδο, καθώς αντίστοιχες δυνατότητες έχουν χρησιμοποιηθεί και από την Ουκρανία.
Το ζήτημα που τίθεται πλέον για τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας είναι κατά πόσο η συγκεκριμένη πληροφορία αποτελεί προειδοποίηση για πραγματικό επιχειρησιακό σχεδιασμό ή αξιολόγηση ενός πιθανού σεναρίου κλιμάκωσης. Μέχρι να υπάρξουν επίσημες επιβεβαιώσεις, η πληροφορία παραμένει στο επίπεδο της δημοσιογραφικής αποκάλυψης και της αξιολόγησης πληροφοριών ασφαλείας.
Πηγή: El Mundo
