ΓΡΑΦΕΙ ο Δρ Μάριος Π. Ευθυμιόπουλος*
Η αμερικανική κάλπη αναδιατάσσει την εξουσία, χωρίς να ανατρέπει αυτομάτως τη διεθνή στρατηγική της Ουάσινγκτον. Με βάση την εικόνα της 4ης Νοεμβρίου, εκτιμώ ότι ενισχύονται οι πιέσεις για κυβερνητικές ανακατατάξεις, σε τακτική και πρόσωπα. Πρόκειται για εκτίμηση, όχι ανακοινωμένο ανασχηματισμό. Η ουσιαστικότερη μεταβολή αφορά τη νομοθετική διαπραγμάτευση, τις πιστώσεις και τη λογοδοσία. Οι τριβές προϋπήρχαν: σύμφωνα με το Reuters της 1ης Νοεμβρίου, ο Λευκός Οίκος προετοίμαζε ήδη εκτελεστικές ενέργειες, παρακάμπτοντας κοινοβουλευτικά εμπόδια.
Για Ευρώπη και Ουκρανία, αλλάζουν περισσότερο οι όροι διαπραγμάτευσης παρά οι προεδρικές αρμοδιότητες. Η χρηματοδότηση και η εποπτεία αποκτούν μεγαλύτερο βάρος. Για την Αραβική Χερσόνησο, εκτιμώ συνέχεια στις προτεραιότητες ασφάλειας, ενεργειακών ροών και επενδύσεων. Σαουδική Αραβία και Εμιράτα επιδιώκουν προβλεψιμότητα, ενώ η προστασία της ναυσιπλοΐας συνδέει τον Κόλπο με την ευρωπαϊκή οικονομία και την ελληνική ναυτιλία.
Στο διεθνές πεδίο εκτιμώ ότι ο ανταγωνισμός με την Κίνα, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η αστάθεια στη Μέση Ανατολή περιορίζουν τα περιθώρια εσωστρέφειας. Η εξωτερική πολιτική επιστρέφει στην εσωτερική μέσω ενέργειας, τιμών και αμυντικών δαπανών. Για την Ελλάδα, αυτό αυξάνει την αξία ενεργειακών υποδομών, λιμένων και αξιόπιστης αποτρεπτικής ικανότητας.
Η επόμενη πολιτική αναμέτρηση αφορά ήδη το 2028. Το Reuters έχει καταγράψει τη συζήτηση για Τζέι Ντι Βανς και Μάρκο Ρούμπιο, χωρίς οριστικοποιημένες υποψηφιότητες. Ο Κουβανοαμερικανός Ρούμπιο συνδέεται πολιτισμικά με την πολυπληθή λατινοαμερικανική κοινότητα. Η εκλογική διεύρυνση απαιτεί κοινωνικές συμμαχίες, όχι απλή ταύτιση καταγωγής. Σύμφωνα με τις προβολές του Pew για το 2026, οι δικαιούχοι ψήφου ισπανόφωνοι προσεγγίζουν τα 39 εκατομμύρια και οι Αφροαμερικανοί τα 30,7 εκατομμύρια. Πρόκειται για εκλογικό δυναμικό, όχι συμμετοχή ή κομματική προτίμηση.
Στους Δημοκρατικούς η συζήτηση διαδοχής περιλαμβάνει Νιούσομ και Σαπίρο. Παράλληλα, ανακύπτει ιστορικός συμβολισμός: σύμφωνα με το Reuters της 4ης Νοεμβρίου, ο Χακίμ Τζέφρις βρίσκεται σε τροχιά να γίνει ο πρώτος Αφροαμερικανός πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων. Απαιτείται εκλογή από το νέο σώμα. Η περιγραφική εκπροσώπηση αποκτά ουσία όταν παράγει αποτελεσματική πολιτική.
Ο «σοσιαλισμός» παραμένει πεδίο ιδεολογικής σύγκρουσης, όχι ενιαίος χαρακτηρισμός των Δημοκρατικών. Το Reuters της 30ής Σεπτεμβρίου κατέγραφε στελέχη τους να υπερασπίζονται την οικονομία της αγοράς απέναντι στην αντικομμουνιστική ρητορική. Στο MAGA, αντιθέτως, αναμένω εντονότερη διαφοροποίηση μεταξύ εθνικιστικού λαϊκισμού και παραδοσιακότερου συντηρητισμού, πάνω σε ήδη καταγεγραμμένες διαφωνίες για δασμούς και επεμβάσεις.
Έχοντας ζήσει χρόνια στην Αμερική, με οικογενειακούς δεσμούς με Αμερικανούς, γνωρίζω ότι στρατηγικές σχέσεις απολαμβάνουμε όταν συμμετέχουμε ουσιαστικά. Η σταθερή ελληνοαμερικανική σχέση επιβεβαιώνεται στο κοινό ανακοινωθέν της 7ης Οκτωβρίου. Χρειαζόμαστε περισσότερους ισχυρούς υποστηρικτές Ελλάδας και Κύπρου στις ΗΠΑ, πέρα από την ομογένεια, και ανθρώπους εδώ που επενδύουν στη συνεργασία.
Η Ελλάδα οφείλει να διαπραγματεύεται με θέσεις και απαιτήσεις: μεταφορά τεχνογνωσίας, συμπαραγωγές, βιομηχανική συμμετοχή. Η συνεργασία με ΗΠΑ και Ισραήλ πρέπει να αυξάνει τις ελληνικές δυνατότητες. Καθώς πλησιάζουν εκλογές στην Ελλάδα και εθνικές αναμετρήσεις στην Ευρώπη, το ερώτημα είναι κοινό: ποιος συγκροτεί πλειοψηφίες με πρόγραμμα και στρατηγική αυτοπεποίθηση; Η συμμαχική αξιοπιστία χρειάζεται πρωτοβουλία, αμοιβαιότητα και διαρκή παρουσία.
*Ο κ. Ευθυμιόπουλος είναι καθηγητής Ασφάλειας και Στρατηγικής και διευθυντής του Strategy International
Εφημερίδα Απογευματινή
