Τραμπ: Το σκληρό μήνυμα της κάλπης, τα ανοιχτά μέτωπα και οι κρίσιμες ημερομηνίες

Η απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας από τους Ρεπουμπλικανούς στις ΗΠΑ ανοίγει μια νέα, δύσκολη περίοδο για τον Ντόναλντ Τραμπ. Ο ίδιος παραδέχθηκε την ήττα και εμφανίστηκε διαλλακτικός, δηλώνοντας ανοιχτός σε συνεργασία με τους Δημοκρατικούς.

Οι επόμενοι δύο μήνες θα κρίνουν τις τελευταίες κινήσεις του πριν από την αλλαγή των συσχετισμών στο Κογκρέσο, ενώ η διετία που ακολουθεί ενδέχεται να χαρακτηρίζεται από θεσμικές συγκρούσεις, οικονομική αβεβαιότητα και πιο απρόβλεπτη εξωτερική πολιτική.

Η σαρωτική επικράτηση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές αλλάζει ριζικά το πολιτικό τοπίο στην Ουάσινγκτον. Από τον Ιανουάριο του 2027, όταν αναλάβει το νέο Κογκρέσο, ο Τραμπ θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα εχθρικό νομοθετικό σώμα, το οποίο θα έχει τη δυνατότητα να ελέγχει στενότερα την κυβέρνησή του, να μπλοκάρει πρωτοβουλίες και να διερευνά τις αποφάσεις του Λευκού Οίκου. Η ήττα, ωστόσο, δεν του αφαιρεί τις προεδρικές εξουσίες, ιδίως στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής.

ΕΩΣ ΤΗΝ ΟΡΚΩΜΟΣΙΑ

Μέχρι την ορκωμοσία του νέου Κογκρέσου τον Ιανουάριο, η σημερινή ρεπουμπλικανική πλειοψηφία θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει τον περιορισμένο χρόνο που της απομένει. Στην περίοδο αυτή, γνωστή ως «κουτσή πάπια» («lame duck»), προτεραιότητα θα δοθεί στην έγκριση συντηρητικών ομοσπονδιακών δικαστών και στην επίτευξη συμφωνίας για τον προϋπολογισμό ώστε να αποφευχθεί ενδεχόμενη αναστολή λειτουργίας της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται το ενδεχόμενο για προληπτικές προεδρικές χάρες σε στενούς συμμάχους του Τραμπ.

Από τον Ιανουάριο, όμως, οι ισορροπίες αντιστρέφονται. Ο πρόεδρος έχει ήδη προειδοποιήσει ότι θα μετατραπεί σε «μίστερ Βέτο», χρησιμοποιώντας το δικαίωμα της αρνησικυρίας για να εμποδίσει νομοθετικές πρωτοβουλίες των Δημοκρατικών. Η ανατροπή ενός βέτο απαιτεί πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα, ενώ στη Γερουσία πολλές αποφάσεις χρειάζονται 60 ψήφους για να ξεπεραστούν οι διαδικαστικές αντιστάσεις. Επομένως ούτε η νέα πλειοψηφία θα μπορεί να επιβάλει εύκολα το σύνολο της ατζέντας της.

Οι Δημοκρατικοί αποκτούν, ωστόσο, ισχυρότερα εργαλεία κοινοβουλευτικού ελέγχου και επιρροή στους διορισμούς δικαστών και ανώτερων κρατικών αξιωματούχων. Η αβεβαιότητα γύρω από τις κρατικές δαπάνες, η χρηματοδότηση της κυβέρνησης και το ανώτατο όριο του δημόσιου χρέους αποτελούν τρία από τα σημαντικότερα πεδία αντιπαράθεσης.

Με την εσωτερική ατζέντα του να συναντά ολοένα περισσότερα εμπόδια, ο Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να στραφεί ακόμη περισσότερο στην εξωτερική πολιτική.

Πρώτη δοκιμασία αποτελεί ο πόλεμος με το Ιράν. Ο πρόεδρος καλείται να επιλέξει μεταξύ περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης, την οποία υποστηρίζει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, και μιας διπλωματικής διεξόδου. Το δεύτερο σενάριο αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του οικονομικού κόστους της σύγκρουσης: οι υψηλές τιμές καυσίμων και η επιβάρυνση του κόστους διαβίωσης συνέβαλαν στην ήττα των Ρεπουμπλικανών.

ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΙ

Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τραμπ ενδέχεται να προχωρήσει σε έναν τελευταίο γύρο βομβαρδισμών πριν επιδιώξει συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Οι Δημοκρατικοί θα επιχειρήσουν να περιορίσουν τη χρηματοδότηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, αλλά ένα προεδρικό βέτο θα δυσκολέψει την επιβολή αλλαγής πορείας.

Στην Ουκρανία το βασικό ερώτημα είναι αν ο Ντόναλντ Τραμπ θα επιχειρήσει να πιέσει τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι προς έναν συμβιβασμό που θα εξυπηρετεί περισσότερο τη Μόσχα μετά το άνοιγμα στον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Η αντιπαράθεση με την Κίνα αναμένεται επίσης να παραμείνει ψηλά στην ατζέντα. Η εκλογική ήττα Τραμπ σχολιάστηκε στα κινεζικά social media, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το Πεκίνο αναμένει απαραίτητα ηπιότερη αμερικανική πολιτική. Αντιθέτως, ο πρόεδρος μπορεί να επιχειρήσει να ανακτήσει πολιτικό έδαφος προβάλλοντας σκληρή στάση απέναντι στους ανταγωνιστές των ΗΠΑ.

Οι αμερικανικές Αρχές εξετάζουν περισσότερες από 12 χώρες για επιβολή νέων δασμών. Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη παραμένει πεδίο στρατηγικού ανταγωνισμού με το Πεκίνο, αν και οι αντιδράσεις των ψηφοφόρων απέναντι στην επέκταση των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών και των ενεργοβόρων data centers αναδεικνύουν τα όρια της κυβερνητικής πολιτικής.

Η επόμενη διετία θα είναι και περίοδος εσωκομματικών ανακατατάξεων. Στους Ρεπουμπλικανούς θα ανοίξει η συζήτηση για τη διαδοχή του Τραμπ το 2028, με τον Τζέι Ντι Βανς, τον Μάρκο Ρούμπιο και τον Τεντ Κρουζ να διεκδικούν το χρίσμα στη σκιά του MAGA.

Το ίδιο ισχύει και για τους Δημοκρατικούς στην πορεία για την ανάκτηση του Λευκού Οίκου το 2028. Ανοίγει το ερώτημα: με ποια ηγεσία, την αριστερή-ριζοσπαστική πτέρυγα ή την κεντρώα-μετριοπαθή;

Το κρίσιμο για τον Ντόναλντ Τραμπ είναι αν θα επιλέξει συνεννόηση με το νέο Κογκρέσο ή πιο συγκρουσιακή στρατηγική, αναζητώντας στην εξωτερική πολιτική πεδίο επίδειξης ισχύος.

Αμερικανικό Κογκρέσο

Γερουσία

– Οι Δημοκρατικοί κέρδισαν 7 έδρες από τους Ρεπουμπλικανούς.

Βουλή των Αντιπροσώπων

Πώς είδαν το αποτέλεσμα των εκλογών Ιράν, Ρωσία, Κίνα και Ευρώπη

Ποικίλες ήταν οι διεθνείς αντιδράσεις για το αποτέλεσμα των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών.

Στο Ιράν το αποτέλεσμα ερμηνεύτηκε ως μήνυμα των Αμερικανών ψηφοφόρων κατά του πολέμου και της πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ. Ο ανώτατος ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ υπογράμμισε πως η εκλογική έκβαση δεν πρόκειται να μεταβάλει την εχθρική στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στην Τεχεράνη. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ, υποστήριξε ότι οι Αμερικανοί πολίτες «είπαν “όχι” στον πόλεμο».

Η Κίνα χαρακτήρισε τις εκλογές «εσωτερική υπόθεση» των ΗΠΑ, δηλώνοντας παράλληλα έτοιμη να συνεχίσει τη συνεργασία με την Ουάσινγκτον τόσο σε ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος όσο και σε πεδία όπου οι δύο πλευρές διαφωνούν.

Στην Ευρώπη η επικεφαλής της διπλωματίας της ΕΕ, Κάγια Κάλας, εξέφρασε την ελπίδα ότι το νέο Κογκρέσο θα εξακολουθήσει να στηρίζει την Ουκρανία και θα εντείνει την πίεση προς τη Ρωσία. Η Μόσχα, αντίθετα, επέλεξε να τηρήσει στάση αναμονής. Ο υφυπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Ριαμπκόφ, συνέστησε την αναμονή των οριστικών αποτελεσμάτων, επισημαίνοντας ότι η ηγεσία των Δημοκρατικών διατηρεί έντονα αρνητική στάση απέναντι στις σχέσεις με τη Ρωσία, χωρίς αυτό να συνιστά κάτι καινούργιο.

Στη Μεγάλη Βρετανία ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ εκτίμησε ότι το αποτέλεσμα θα πρέπει να λειτουργήσει ως αφορμή για μεγαλύτερη ενότητα στην αντιμετώπιση της κρίσης του αυξανόμενου κόστους ζωής. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, από την πλευρά του, προέβλεψε ότι ο Τραμπ ενδέχεται να παρακάμψει το Κογκρέσο, επιλέγοντας να κυβερνήσει με εκτελεστικά διατάγματα.

Στην Ιταλία η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι απέφυγε να σχολιάσει άμεσα την εκλογική αναμέτρηση, σε αντίθεση με στελέχη της αντιπολίτευσης, τα οποία εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την επικράτηση των Δημοκρατικών.

Εφημερίδα Απογευματινή