Η εκλογική επιτυχία των ∆ηµοκρατικών απέναντι στους Ρεπουµπλικανούς στις ενδιάµεσες εκλογές, µε την εξασφάλιση πλειοψηφίας και στα δύο νοµοθετικά σώµατα, ανοίγει τη βεντάλια του πολιτικού ενδιαφέροντος προς την προεδρική αναµέτρηση του 2028 στις ΗΠΑ. Η ανατροπή αποδίδεται στη µεγάλη συµµετοχή των ψηφοφόρων και στη δυσαρέσκεια για τον πόλεµο στο Ιράν, την ακρίβεια, τις επιχειρήσεις του ICE κατά των µεταναστών και τα φαινόµενα διαφθοράς στην κυβέρνηση Τραµπ.
Οι ∆ηµοκρατικοί αποκτούν πλέον τη δυνατότητα να ελέγχουν και να αµφισβη-τούν τις κυβερνητικές επιλογές, αν και ο πρόεδρος διατηρεί το δικαίωµα αρνησικυρίας: θα είναι ο «Mr. Veto», όπως διαµηνύει. Παραµένουν, ωστόσο, ερωτήµατα για την οικονοµική πολιτική, τις στρατιωτικές δαπάνες και τη στάση τους απέναντι στους πολέµους σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία.
Με τον Ντόναλντ Τραµπ να µην µπορεί, βάσει Συντάγµατος, να διεκδικήσει τρίτη θητεία, Ρεπουµπλικανοί και ∆ηµοκρατικοί αρχίζουν να διαµορφώνουν τις στρατηγικές τους για την επόµενη µέρα στον Λευκό Οίκο. Οι πρώτες διεργασίες αναµένεται να εκδηλωθούν σύντοµα, µε υποψήφιους να προσεγγίζουν χρηµατοδότες, να επισκέπτονται πολιτείες-κλειδιά και να αναζητούν τη συµβουλή δηµοσκόπων και πολιτικών αναλυτών, σύµφωνα µε τους «Financial Times».
Αλλωστε, η αµερικανική πολιτική εµπειρία δείχνει ότι οι προεδρικές εκστρατείες ξεκινούν συχνά αµέσως µετά τις ενδιάµεσες εκλογές. Ο Τραµπ ανακοίνωσε την υποψηφιότητά του για το 2024 τον Νο-έµβριο του 2022, ενώ ο Μπαράκ Οµπάµα είχε ξεκινήσει την πορεία του προς τον Λευκό Οίκο τον Φεβρουάριο του 2007. Για τους ∆ηµοκρατικούς, το ζητούµενο είναι να αξιοποιήσουν την πρόσφατη εκλογική δυναµική τους και να αφήσουν πίσω την κρίση του 2024, όταν ο Τζο Μπάιντεν αποσύρθηκε από την προεδρική κούρσα µόλις τέσσερις µήνες πριν από τις εκλογές.
Στο στρατόπεδο των Ρεπουµπλικανών, αντίθετα, το βασικό δίληµµα αφορά τη σχέση µε τον Τραµπ: η προσήλωση στην πολιτική του κληρονοµιά µπορεί να εξασφαλίσει την υποστήριξή του, αλλά η ταύτιση µε µια αντιδηµοφιλή κυβέρνηση ενδέχεται να αποδειχθεί εκλογικό βάρος.
Ρεπουµπλικανοί διεκδικητές
Τζέι Ντι Βανς. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, 42 ετών, θεωρείται από τους δηµοσκόπους επικρατέστερος για το ρεπουµπλικανικό χρίσµα. Εκπροσωπεί τη λαϊκιστική πτέρυγα του MAGA, έχει απήχηση στους νεότερους συντηρητικούς και υποστηρίζεται από ισχυρούς επενδυτές της τεχνολογίας. Ωστόσο, η συµµετοχή του στην κυβέρνηση Τραµπ µπορεί να λειτουργήσει επιβαρυντικά, κυρίως λόγω του πολέµου µε το Ιράν και της αποτυχίας περιορισµού του πληθωρισµού. Ο ίδιος απέδωσε στην πολεµική εµπλοκή σηµαντικό µέρος της εκλο-γικής ήττας των Ρεπουµπλικανών. Παρά τις επικοινωνιακές αδυναµίες του, διαθέτει σηµαντικό προβάδισµα σε αναγνωρισιµότητα και χρηµατοδότηση.
Μάρκο Ρούµπιο. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούµπιο αποτελεί την ισχυρότερη εναλλακτική απέναντι στον Βανς. Εχει κερδίσει την εµπιστοσύνη της βάσης του MAGA, διατηρώντας παράλληλα στενότερη σχέση µε τις παραδοσιακές συντηρητικές αξίες. Αυτό του επιτρέπει να απευθύνεται τόσο στους υποστηρικτές του Τραµπ όσο και στους µετριοπαθέστερους Ρεπουµπλικανούς. Παρά την παλαιότερη αντιπαράθεσή του µε τον πρόεδρο, σήµερα βρίσκεται στον στενό κυβερνητικό πυρήνα, έχοντας αναλάβει και καθήκοντα συµβούλου εθνικής ασφάλειας. Η συµµετοχή του στις αποφάσεις της κυβέρνησης αποτελεί πιθανό µειονέκτηµα. Ωστόσο, σύµφωνα µε τον «Independent», εξε-τάζει την αποχώρησή του από την κυβέρνηση για να διεκδικήσει το χρίσµα και να αφοσιωθεί στην προεκλογική εκστρατεία.
Ρον ΝτεΣάντις. Ο κυβερνήτης της Φλό-ριντα υπήρξε η βασική εναλλακτική επιλογή των αντιτραµπικών Ρεπουµπλικανών στις προκριµατικές εκλογές του 2024. Με τη δεύτερη θητεία του να πλησιάζει στο τέλος της, µπορεί να επανέλθει εάν ενισχυθούν οι φωνές που ζητούν επιστροφή στον παραδοσιακό συντηρητισµό. Εχει ήδη ασκήσει κριτική στην κυβέρνηση για την αντιµετώπιση της πολιτικής διαφθοράς. Το βασικό εµπόδιο παραµένει η αδυναµία του να µετατρέψει την επιτυχία του στη Φλόριντα σε ευρύτερη εθνική δηµοτικότητα.
Τεντ Κρουζ. Ο γερουσιαστής του Τέξας ενδέχεται να επιχειρήσει νέα διεκδίκη-ση του προεδρικού χρίσµατος, µετά την ήττα του από τον Τραµπ το 2016. Εχοντας διατηρήσει µεγαλύτερη απόσταση από τον πρόεδρο σε σχέση µε άλλους υποψήφιους, µπορεί να διαφοροποιηθεί ευκολότερα από την κυβερνητική πολιτική. Ωστόσο, δεν διαθέτει την ίδια απήχηση µε τον Βανς στους νεότερους ψηφοφόρους που διαµορφώθηκαν πολιτικά µέσα από το κίνηµα MAGA.
Στη λίστα των πιθανών υποψηφίων περιλαµβάνονται επίσης ο υπουργός Αµυνας Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος φέρεται να εξετάζει την υποψηφιότητα, και ο υπουργός Υγείας Ρόµπερτ Φ. Κένε-ντι Τζούνιορ, µε επιρροή στην πτέρυγα MAHA (Make America Healthy Again).
∆ηµοκρατικοί στα τυφλά
Γκάβιν Νιούσοµ. Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας έχει αναδειχθεί σε έναν από τους πλέον προβεβληµένους αντίπαλους του Τραµπ, αξιοποιώντας τα µέσα κοινωνικής δικτύωσης και τη δηµόσια αντιπαράθεση µε τον πρόεδρο. ∆εν έχει κρύψει τις προεδρικές φιλοδοξίες του και αναµένεται να κινηθεί έγκαιρα για την εξασφάλιση πολιτικής υποστήριξης. Παρά την έντονη παρουσία του, δεν έχει καταφέρει να αναδειχθεί σε αδιαµφισβήτητο φαβορί. Η εικόνα του φιλελεύθερου πολιτικού της δυτικής ακτής εν-δέχεται να περιορίσει την απήχησή του σε πιο µετριοπαθείς ψηφοφόρους.
Τζον Οσοφ. Ο γερουσιαστής της Τζόρ-τζια ενίσχυσε σηµαντικά τη θέση του µετά την άνετη επανεκλογή του σε µια πολιτικά κρίσιµη πολιτεία. Με ρητορική που παραπέµπει στον Μπαράκ Οµπάµα, άσκησε κριτική στον Τραµπ για την οικονοµική πολιτική, τον πληθωρισµό και τον πόλεµο µε το Ιράν. Παρά τις δηλώσεις του, ότι δεν ενδιαφέρεται για την προεδρική υποψηφιότητα, εµφανίζεται ως φαβορί στις αγορές προβλέψεων για το δηµοκρατικό χρίσµα, επιβεβαιώνοντας την αυξανόµενη πολιτική του δυναµική.
Κάµαλα Χάρις. Η πρώην αντιπρόεδρος εξακολουθεί να διαθέτει σηµαντική υποστήριξη στο εσωτερικό του κόµµατος, παρά την ήττα της από τον Τραµπ το 2024. Η υποψηφιότητά της τότε διαµορφώθηκε υπό ασφυκτική χρονική πίεση, µετά την αποχώρηση του Μπάιντεν. Μια νέα προσπάθεια, ωστόσο, θα την έφερνε αντιµέτωπη µε τις ίδιες δυσκολίες: την αδυναµία να πείσει τους ψηφοφόρους για τις οικονοµικές και εξωτερικές πολιτικές θέσεις της, αλλά και να αποστασιοποιηθεί από την κληρονοµιά της προηγούµενης κυβέρνησης.
Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ. Η βουλευτής της Νέας Υόρκης αποτελεί κεντρική φυσιογνωµία της προοδευτικής πτέρυγας των ∆ηµοκρατικών. Από την εκλογή της το 2018 έχει αποκτήσει ισχυρή δηµόσια παρουσία και µπορεί να διεκδικήσει την πολιτική κληρονοµιά του Μπέρνι Σάντερς. Εχει επιχειρήσει να διευρύνει την απήχησή της, µετριάζοντας ορισµένες θέσεις της και στηρίζοντας προοδευτικούς υποψήφιους σε άλλες πολιτείες. Εναλλακτικά, µπορεί να διεκδικήσει µια θέση στη Γερουσία της Νέας Υόρκης, εφόσον αποχωρήσει ο Τσακ Σούµερ.
Τζος Σαπίρο. Ο κυβερνήτης της Πενσιλβάνια εκπροσωπεί τη µετριοπαθή και κεντρώα πτέρυγα των ∆ηµοκρατικών. Η εκλογική του επιτυχία, σε µια πολιτεία καθοριστικής σηµασίας, ενισχύει τις προοπτικές του για µια ενδεχόµενη προεδρική υποψηφιότητα. Ωστόσο, οι φιλοϊσραηλινές θέσεις του και οι διαφορές του σε ζητήµατα οικονοµικής και ρυθµιστικής πολιτικής ενδέχεται προκαλέσουν αντιδράσεις στους προοδευτικούς ψηφοφόρους.
Τζέιµς Ταλαρίκο. Ο 37χρονος Τζέιµς Ταλαρίκο, πρώην εκπαιδευτικός, εξελίσσεται σε ανερχόµενο πρόσωπο της προοδευτικής πτέρυγας των ∆ηµοκρατικών. Με την εκλογή του στη Γερουσία του Τέξας θα γίνει ο νεότερος εν ενεργεία γερουσιαστής των ΗΠΑ. Αυτοπροσδιορίζεται ως προοδευτικός χριστιανός και επιδιώκει να διευρύνει την πολιτική του απήχηση πέρα από τα παραδοσιακά κοµµατικά όρια.
Αµπντούλ Ελ Σαγέντ. Ο 42χρονος Αµπντούλ Ελ Σαγέντ, γιατρός και γιος Αιγύπτιων µεταναστών, εκπροσωπεί την προοδευτική πτέρυγα των ∆ηµοκρατικών. Ασκησε έντονη κριτική στο Ισραήλ για τη Γάζα και τη στάση των ΗΠΑ. Προωθεί την καθολική υγειονοµική κάλυψη και την αυξηµένη φορολόγηση των µεγάλων περιουσιών. Η εκλογική του επιτυχία στο Μίσιγκαν ενισχύει τη συζήτηση για την ανανέωση της κοµ-µατικής ηγεσίας και την ενδυνάµωση των προοδευτικών δυνάµεων.
Στους πιθανούς διεκδικητές συγκαταλέγονται ακόµη ο πρώην δήµαρχος του Σικάγου και στενός συνεργάτης του Οµπάµα, Ραµ Εµανουέλ, καθώς και ο πρώην υπουργός Μεταφορών Πιτ Μπούτιτζετζ.
Η µάχη του 2028 θα αποτελέσει δοκιµασία για την πολιτική ταυτότητα και των δύο κοµµάτων. Οι Ρεπουµπλικανοί θα πρέπει να αποφασίσουν αν θα συνεχί-ουν µε το µοντέλο Τραµπ, ενώ οι ∆ηµοκρατικοί θα αναζητήσουν έναν υποψήφιο ικανό να υπερβεί τις εσωτερικές τους διαφορές και να διευρύνει
Κυριακάτικη Απογευματινή
