Τελικό «λίφτινγκ» για κονδύλια 10 δισ.

Ποια έργα κόβονται από τους πόρους του Ταµείου Ανάκαµψης – Σε Α∆ΜΗΕ και υπουργείο Ψηφιακής ∆ιακυβέρνησης η µερίδα του λέοντος, ενώ περιβαλλοντικές αναπλάσεις όπως του Βοτανικού-Ελαιώνα βλέπουν περικοπές
20:30 - 3 Αυγούστου 2026
O υπουργός Δημήτρης Παπαστεργίου στην εκδήλωση για τον εθνικό υπερπολογιστή «Δαίδαλο» στο Λαύριο, όπου, με πόρους ΤΑΑ θα υλοποιηθεί και το A.I. gigafactory «Pharos»

Μεγάλες είναι οι αλλαγές που επήλθαν στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαµψης και Ανθεκτικότητας (ΕΣΑΑ) «Ελλάδα 2.0» µε βάση την τελευταία αναθεώρηση που συµφωνήθηκε µεταξύ εθνικών και κοινοτικών Αρχών, µε στόχο την απορρόφηση περίπου 10 δισ. ευρώ. Στους κερδισµένους της αναθεώρησης του Ταµείου Ανάκαµψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) είναι το υπουργείο Ψηφιακής ∆ιακυβέρνησης, που έλαβε επιπλέον πόρους 700 εκατ. ευρώ, κυρίως για τις δράσεις των «µικροδορυφόρων» και την υλοποίηση του A.I. Gigafactory «Pharos», του µεγα-εργοστασίου τεχνητής νοηµοσύνης.

Επίσης στους κερδισµένους είναι ο Α∆ΜΗΕ, αφού η Κοµισιόν ενέκρινε τη χρηµατοδότηση του Ελληνικού ∆ηµοσίου, µε σκοπό την αύξηση µετοχικού κεφαλαίου της
Α∆ΜΗΕ Συµµετοχών. Η χρηµατοδότηση ανήλθε σε 371 εκατ. ευρώ, σύµφωνα µε την Κοµισιόν.

«Εκτός» ο Προαστιακός ∆υτικής Αττικής

Από την άλλη πλευρά, στους χαµένους της αναθεώρησης είναι οι τοµείς του τουρισµού, της αγροτικής ανάπτυξης, της µεταποίησης, όπως και αυτός του περιβάλλοντος. Αναφορικά µε το υπουργείο Περιβάλλοντος, κατά την τελευταία αναθεώρηση αφαιρέθηκε από το Ταµείο Ανάκαµψης ακόµα µία µεγάλη αστική ανάπλαση, εκείνη του Βοτανικού-Ελαιώνα. Το έργο αυτό διεκδικούσε χρηµατοδότηση µόνον από το ΤΑΑ ύψους 112 εκατ. ευρώ και πλέον θα λάβει µόλις 10 εκατ. ευρώ.

Στους χαµένους είναι και οι µεταφορές, αφού αφαιρέθηκε το έργο του Προαστιακού Σιδηροδρόµου ∆υτικής Αττικής ύψους άνω των 100 εκατ. ευρώ, όπως και το έργο του ψηφιακού µετασχηµατισµού του ΟΣΕ, που «ψαλιδίστηκε». Το έργο του Προαστιακού ∆υτικής Αττικής έχει προϋπολογισµό 132 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 80 εκατ. θα προέρχονταν από το ΤΑΑ. Τώρα το έργο θα χρηµατοδοτηθεί από άλλη πηγή, σύµφωνα µε το υπουργείο Εθνικής Οικονοµίας και Οικονοµικών.

Επίσης «βαρύ ψαλίδι» έπεσε στα έργα αποκατάστασης της προσβασιµότητας στη Θεσσαλία µετά τα πλήγµατα των θεοµηνιών «Daniel» και «Elias».

Ο προϋπολογισµός των έργων αναθεωρήθηκε και από τα 335 εκατ. ευρώ διαµορφώθηκε στα 257 εκατ. ευρώ.

Οι πλέον κερδισµένες πολιτικές από την αναθεώρηση αφορούν τα έργα των «µικροδορυφόρων» και του A.I. Gigafactory. Oι δράσεις που προωθήθηκαν από τον αρµόδιο υπουργό, ∆ηµήτρη Παπαστεργίου, αναβαθµίστηκαν σε προϋπολογισµό από το ΤΑΑ, µε τους «µικροδορυφόρους» να φτάνουν τα 550 εκατ. ευρώ,
από 200 εκατ. ευρώ που ήταν τον περασµένο Νοέµβριο κατά την προτελευταία αναθεώρηση του ΕΣΑΑ «Ελλάδα 2.0».

Αγώνας για το Λαύριο

Επίσης προστέθηκε η δράση του Α.Ι. Gigafactory, ύψους 350 εκατ. ευρώ, που είναι άγνωστο πού στοχεύει. Πρόκειται για µια νέα δράση, η οποία προστέθηκε την τελευταία στιγµή, την ώρα µάλιστα που το Α.Ι. Gigafactory του Λαυρίου, γνωστό ως «∆αίδαλος», παλεύει να προλάβει τις ηµεροµηνίες ολοκλήρωσης στο ΤΑΑ.

Πιο αναλυτικά, σύµφωνα µε τις αποφάσεις της Κοµισιόν, κατά την τελευταία αναθεώρηση µεταβλήθηκαν 111 µέτρα σε σύνολο περίπου 400, ενώ προστέθηκαν δύο επιπλέον. Ειδικότερα, µε την τελευταία αναθεώρηση:

  • ένα µέτρο αφαιρέθηκε ολοσχερώς (Προαστιακός ∆υτ.
    Αττικής)
  • 41 µέτρα αναθεωρήθηκαν µε περικοπή του προϋπολογισµού
  • 59 µέτρα τροποποιήθηκαν ώστε να επιτευχθούν καλύτερα οι στόχοι του σχεδίου, χωρίς ουσιαστική µεταβολή
    του προϋπολογισµού
  • 10 µέτρα αναθεωρήθηκαν µε ενίσχυση της χρηµατοδότησης του ΤΑΑ και, τέλος,
  • δύο µέτρα προστέθηκαν (Α∆ΜΗΕ και A.I. Gigafactory).
    Εργα των οποίων η αναθεώρηση περιέκοψε τη χρηµατοδότησή τους είναι:
  • ο ψηφιακός µετασχηµατισµός της φορολογικής και τελωνειακής διοίκησης
  • το Μουσείο Ενάλιων Αρχαιοτήτων
  • η ενισχυµένη εποπτεία – αξιοπιστία της κεφαλαιαγοράς
  • η δηµιουργία, επέκταση και αναβάθµιση υποδοµών
    ερευνητικών κέντρων που εποπτεύονται από τη Γενική
    Γραµµατεία Ερευνας και Καινοτοµίας
  • η αναβάθµιση της οδικής ασφάλειας
  • η ανάπτυξη υποδοµών και η αποκατάσταση κτιρίων
    στο πρώην βασιλικό κτήµα στο Τατόι
  • τα εναέρια µέσα για τη διαχείριση κρίσεων κ.ά.

∆υστυχώς, η εκτελεστική απόφαση της Κοµισιόν για τη σχετική αναθεώρηση δεν περιγράφει τι ακριβώς βγαίνει από το σχέδιο, παρά µόνον τη µεταβολή του προϋπολογισµού.

Αναφορικά µε τα 59 µέτρα που τροποποιούνται µε στόχο την καλύτερη εκτέλεσή τους, αυτά περιλαµβάνουν 18 µέτρα που έχουν τροποποιηθεί µε σκοπό την εφαρµογή καλύτερων-εναλλακτικών λύσεων και 41 µέτρα που τροποποιήθηκαν µε σκοπό τη µείωση του διοικητικού φόρτου.

Σε όλες τις περιπτώσεις, όπως αναφέρεται, επιτυγχάνονται οι αρχικοί στόχοι των µέτρων. Μεταξύ των µέτρων που εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία αλλαγών είναι:

  • τα νέα δικαστικά κτίρια και ανακαινίσεις
  • το πρόγραµµα προσιτής στέγασης «Το Σπίτι µου II»
  • η εισφορά κεφαλαίου στην Ελληνική Τράπεζα Αναπτύξεως
  • η βασική και η εφαρµοσµένη έρευνα
  •  ο ψηφιακός µετασχηµατισµός της ∆ικαιοσύνης
    (E-Justice)
  • το Κέντρο Ακτινοθεραπείας στο Νοσοκοµείο Νοσηµάτων Θώρακος «Σωτηρία» της Αθήνας
  • οι παρεµβάσεις για την ηλεκτρική διασύνδεση νησιών
    και οι επενδύσεις στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας κ.ά.

«Ανακαινίζω» και Ε-65

Επιπλέον, η αναθεώρηση οδήγησε σε συγχώνευση δύο µέτρων («Στρατηγική και πολιτικές διακυβέρνησης δεδοµένων για τον δηµόσιο τοµέα» και «Ενσωµάτωση νέων τεχνολογιών και τάσεων προς τις προηγµένες υπηρεσίες της ∆ηµόσιας ∆ιοίκησης»), ενώ έφερε αύξηση της χρηµατοδότησης σε άλλα 10 µέτρα. Πρόκειται για τα εξής µέτρα:

  • πρόγραµµα ενεργειακής αναβάθµισης «Ανακαινίζω το
    σπίτι µου»
  • υποδοµές διαχείρισης αστικών λυµάτων και λάσπης
    από την επεξεργασία λυµάτων
  • προκαταρκτικός έλεγχος σεισµικής αντοχής κτιρίων
  • µικροδορυφόροι
  • εφαρµογή του Εθνικού Προγράµµατος Πρόληψης ∆ηµόσιας Υγείας «Σπύρος ∆οξιάδης»
  • αυτοκινητόδροµος Κεντρικής Ελλάδας E-65: τµήµα
    Τρίκαλα-Εγνατία
  • ο πολιτισµός ως µοχλός ανάπτυξης
  •  εκπόνηση πολεοδοµικών
    σχεδίων σε εφαρµογή της µεταρρύθµισης της αστικής πολιτικής
  • αποκατάσταση προσβασιµότητας µετά τις καταστροφικές συνέπειες των καταιγίδων
    «Daniel» και «Elias»
  • ∆ανειακή διευκόλυνση.

Σηµειώνεται ότι ο προϋπολογισµός του προγράµµατος δεν µεταβάλλεται και ανέρχεται σε 35,95 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 18,2 δισ. ευρώ αφορούν τις επιδοτήσεις και τα 17,7 δισ. ευρώ τα δάνεια. Εποµένως, η αναθεώρηση άφησε άθικτο το ύψος της χρηµατοδότησης και δικαίως η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δεν χάθηκε ούτε ένα ευρώ. Ωστόσο, πολλά θα κριθούν στο τελευταίο, διπλό αίτηµα πληρωµών, που αφορά το 8ο αίτηµα πληρωµών δανείων και το 9ο αίτηµα πληρωµών των επιδοτήσεων, συνολικού ύψους περίπου 10 δισ. ευρώ.

Του Βαγγέλη Μανδραβέλη 

Κυριακάτικη Απογευματινή