Αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει για την εξειδίκευση και εφαρμογή του νέου πακέτου ενεργειακών μέτρων στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Την ερχόμενη εβδομάδα τα αρμόδια υπουργεία αναμένεται να ανοίξουν τα χαρτιά τους για τις παρεμβάσεις που έχουν σχεδιαστεί, με βασικό στόχο να περιοριστεί το κόστος των καυσίμων ενόψει της χειμερινής περιόδου.
Στον πυρήνα των μέτρων βρίσκεται η κρατική και διυλιστηριακή επιδότηση του πετρελαίου θέρμανσης, ώστε η τιμή διάθεσής του να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο από τις 15 Οκτωβρίου, όταν και αναμένεται να ξεκινήσει η διάθεσή του στην αγορά.
Παράλληλα, προβλέπεται οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, ενώ εξετάζεται η παράταση και τον Οκτώβριο της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης.
Κάτω από 1,75 ευρώ το πετρέλαιο θέρμανσης
Η βασική παρέμβαση αφορά την τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, η οποία χωρίς την επιδότηση, με τα σημερινά δεδομένα της αγοράς, θα μπορούσε να πλησιάσει τα 2 ευρώ το λίτρο.
Στόχος είναι μέσω της επιδότησης, στην οποία θα συμμετέχουν το κράτος και τα διυλιστήρια, η τελική τιμή στην αντλία να περιοριστεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο.
Με βάση τις σημερινές εκτιμήσεις, αυτό μεταφράζεται σε επιδότηση τουλάχιστον 25 λεπτών ανά λίτρο.
Η τιμή των 1,75 ευρώ αποτελεί σημείο αναφοράς, καθώς σε περίπου αυτό το επίπεδο είχε διαμορφωθεί η τιμή διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης όταν ολοκληρώθηκε η περσινή περίοδος διάθεσης.
Αυξάνεται οριζόντια το επίδομα θέρμανσης
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά το επίδομα θέρμανσης, με την κυβέρνηση να προσανατολίζεται σε οριζόντια αύξηση των ποσών που θα λάβουν οι δικαιούχοι.
Κατά την εξειδίκευση των μέτρων αναμένεται να αποσαφηνιστεί εάν η αύξηση θα συνοδευτεί και από διεύρυνση των εισοδηματικών ή άλλων κριτηρίων, ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των νοικοκυριών που θα δικαιούνται την ενίσχυση.
Με τον τρόπο αυτό διαμορφώνεται μια διπλή γραμμή στήριξης απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος: από τη μία πλευρά η μείωση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης στην αντλία και από την άλλη η ενίσχυση του επιδόματος προς τα νοικοκυριά.
Παράταση της επιδότησης στο diesel
Στο νέο πακέτο περιλαμβάνεται και η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης για τον Οκτώβριο, καθώς το υψηλό κόστος του diesel μεταφέρεται σε μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας.
Σήμερα το πετρέλαιο κίνησης επιδοτείται με 15 λεπτά το λίτρο, εκ των οποίων 10 λεπτά προέρχονται από το κράτος και 5 λεπτά από τα διυλιστήρια.
Παρά την υφιστάμενη επιδότηση, η τελική τιμή διάθεσης παραμένει πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, γεγονός που επιβαρύνει τις μεταφορές, την εφοδιαστική αλυσίδα και συνολικά το κόστος λειτουργίας επιχειρήσεων.
Εξετάζεται πλαφόν στα περιθώρια κέρδους
Στο τραπέζι βρίσκεται παράλληλα η επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αγορά καυσίμων.
Η παρέμβαση εξετάζεται ως έκτακτο μέτρο με στόχο τον περιορισμό φαινομένων αισχροκέρδειας και αναμένεται, εφόσον προχωρήσει, να αφορά τόσο το στάδιο της εμπορίας όσο και τα πρατήρια καυσίμων.
Η τελική μορφή του μέτρου αναμένεται να αποσαφηνιστεί μαζί με την υπόλοιπη δέσμη των ενεργειακών παρεμβάσεων.
Στο τραπέζι η μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα
Παράλληλα με τις εθνικές παρεμβάσεις, εντείνονται οι διεργασίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την παροχή δημοσιονομικής ευελιξίας στα κράτη-μέλη, ώστε να μπορούν να προχωρήσουν σε μειώσεις του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει καταστήσει σαφές ότι θα θέσει το συγκεκριμένο ζήτημα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καθώς η άνοδος των τιμών ενέργειας δημιουργεί πιέσεις στις οικονομίες των κρατών-μελών.
Το αίτημα για μεγαλύτερο περιθώριο κινήσεων στις εθνικές κυβερνήσεις δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, καθώς αντίστοιχες θέσεις έχουν εκφραστεί και από άλλους Ευρωπαίους ηγέτες.
Κρίσιμος παράγοντας οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή
Καθοριστικό ρόλο για την πορεία των τιμών τους επόμενους μήνες αναμένεται να διαδραματίσουν οι εξελίξεις στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής και κυρίως η δυνατότητα της Σαουδικής Αραβίας να συνεχίσει να τροφοδοτεί απρόσκοπτα την παγκόσμια αγορά με πετρέλαιο.
Η διαθεσιμότητα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στις διεθνείς αγορές θα επηρεάσει άμεσα τις τιμές και, κατ’ επέκταση, το ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Οι τελευταίες εξελίξεις, με την καταστροφή από τους Χούθι τμήματος του αγωγού μεταφοράς πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας προς τα λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας, προκάλεσαν νέα αναταραχή στις αγορές.
Το Brent έφτασε κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει σε χαμηλότερα επίπεδα, περίπου στα 105 δολάρια την Παρασκευή.
Η μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας αποτελεί, επομένως, έναν από τους βασικούς παράγοντες που θα καθορίσουν τόσο το τελικό κόστος των καυσίμων όσο και το εύρος των κυβερνητικών παρεμβάσεων.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων
Το κυβερνητικό επιτελείο αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων, εφόσον οι συνθήκες στις διεθνείς αγορές επιδεινωθούν και το ενεργειακό κόστος παραμείνει σε υψηλά επίπεδα.
Η τελική εικόνα αναμένεται να διαμορφωθεί μετά την εξειδίκευση των μέτρων από τα αρμόδια υπουργεία, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται πλέον σε τέσσερις βασικούς άξονες: την τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, το ύψος και τα κριτήρια του επιδόματος θέρμανσης, την επιδότηση του diesel και το ενδεχόμενο επιβολής πλαφόν στα περιθώρια κέρδους της αγοράς καυσίμων.
