Υπό άλλες συνθήκες, οι σημερινές κρατιδιακές εκλογές στο Βερολίνο και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία θα αποτελούσαν κυρίως μια υπόθεση των περίπου 4,5 εκατομμυρίων κατοίκων των δύο κρατιδίων. Στη σημερινή Γερμανία, όμως, τα όρια ανάμεσα στην τοπική και την εθνική πολιτική έχουν γίνει ιδιαίτερα δυσδιάκριτα.
Η άνοδος της AfD, οι πιέσεις που δέχεται το CDU, η οικονομική στασιμότητα, το ασταθές διεθνές περιβάλλον και η πολιτική πίεση που αντιμετωπίζει ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προσδίδουν στις δύο αναμετρήσεις ευρύτερη πολιτική σημασία.
Στο Μεκλεμβούργο δοκιμάζεται το CDU
Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, ένα από τα μικρότερα και αραιοκατοικημένα κρατίδια της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, η κάλπη αποκτά ιδιαίτερο βάρος για το CDU.
Οι δημοσκοπήσεις έχουν καταγράψει ένα ιδιαίτερα χαμηλό ποσοστό για τους Χριστιανοδημοκράτες, οι οποίοι δίνουν μάχη ακόμη και για την είσοδό τους στο τοπικό κοινοβούλιο, με το όριο του 5% να αποτελεί κρίσιμο σημείο.
Το αποτέλεσμα αποκτά πρόσθετη συμβολική διάσταση καθώς πρόκειται για την περιοχή που συνδέεται πολιτικά με την Άγγελα Μέρκελ, η οποία είχε εκλεγεί επί σειρά ετών από την ίδια περιοχή.
Ο Μερτς έχει συγκαλέσει συνεδρίαση της Εκτελεστικής Επιτροπής του CDU μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, γεγονός που ενισχύει το ενδιαφέρον γύρω από την πολιτική αποτίμηση της κάλπης.
Την ίδια στιγμή, η AfD διεκδικεί την πρώτη θέση απέναντι στο SPD της πρωθυπουργού του κρατιδίου, Μανουέλα Σβέσιγκ, με τις δημοσκοπήσεις να καταγράφουν τα δύο κόμματα σε ιδιαίτερα υψηλά και κοντινά ποσοστά.
Η Σβέσιγκ έχει οικοδομήσει την προεκλογική της καμπάνια γύρω από το σύνθημα «Die Frau gegen Blau» – «Η γυναίκα απέναντι στο μπλε», σε σαφή αναφορά στο χρώμα της AfD.
Η AfD και το μήνυμα της ανατολικής Γερμανίας
Το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία έχει περίπου 1,6 εκατομμύρια κατοίκους και συνορεύει με την Πολωνία. Η ανεργία βρίσκεται περίπου στο 8%, ενώ το ποσοστό των αλλοδαπών παραμένει χαμηλό σε σύγκριση με τον εθνικό μέσο όρο.
Η περιοχή διαθέτει σημαντική τουριστική δραστηριότητα, με εθνικά πάρκα, ξενοδοχεία και κάμπινγκ στις ακτές της Βαλτικής, ενώ για δεκαετίες αποτελούσε δημοφιλή προορισμό για τους κατοίκους της πρώην Ανατολικής Γερμανίας.
Παράλληλα, το κρατίδιο έχει συνδεθεί με μία από τις πιο σκοτεινές στιγμές της περιόδου μετά την επανένωση της χώρας. Τον Αύγουστο του 1992, στο Ρόστοκ-Λιχτενχάγκεν, ακροδεξιοί επιτέθηκαν και πυρπόλησαν συγκρότημα κατοικιών όπου διέμεναν Βιετναμέζοι εργάτες και Ρομά, ενώ πλήθος ανθρώπων παρακολουθούσε τα επεισόδια.
Σήμερα, η AfD επιχειρεί να αξιοποιήσει τη δυσαρέσκεια για την οικονομία, τη μετανάστευση και τις πολιτικές του ομοσπονδιακού κράτους.
Επικεφαλής υποψήφιός της είναι ο Λάιφ-Έρικ Χολμ, πρώην ραδιοφωνικός παραγωγός και παρουσιαστής. Η προεκλογική του ρητορική στηρίζεται στην αντιπαράθεση ανάμεσα στους κατοίκους της περιφέρειας και την πολιτική ηγεσία του Βερολίνου.
Μεταξύ των προτάσεων της AfD περιλαμβάνεται η δημιουργία ειδικού μηχανισμού για τις απελάσεις μεταναστών. Στην ενέργεια, το κόμμα τάσσεται υπέρ της επαναλειτουργίας του Nord Stream 2 και των πυρηνικών εργοστασίων, ενώ στην εκπαίδευση δίνει έμφαση στις σχολικές επιδόσεις.
Το Βερολίνο αποτελεί μια εντελώς διαφορετική πολιτική περίπτωση. Η πολυπολιτισμικότητα, η μεγάλη συγκέντρωση μεταναστευτικών κοινοτήτων, η στεγαστική κρίση και τα χρόνια δημοσιονομικά προβλήματα δημιουργούν ένα ιδιαίτερο εκλογικό περιβάλλον.
Η πόλη ξεκίνησε το 2026 με δημοσιονομικό κενό περίπου 4,6 δισ. ευρώ. Η παλαιότερη φράση του πρώην δημάρχου Κλάους Βόβεραϊτ, ότι «το Βερολίνο είναι φτωχό, αλλά σέξι», αποτελεί πλέον περισσότερο ιστορική αναφορά παρά περιγραφή της σημερινής πραγματικότητας.
Στο επίκεντρο της προεκλογικής αντιπαράθεσης βρίσκεται η στέγαση. Η αύξηση του πληθυσμού, η περιορισμένη προσφορά κατοικιών και το υψηλό κόστος των ενοικίων έχουν μετατρέψει το στεγαστικό σε ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά ζητήματα της πρωτεύουσας.
Η υποψήφια της Αριστεράς, Ελίφ Εράλπ, έχει τοποθετήσει τη στεγαστική πολιτική στο κέντρο της εκστρατείας της, υιοθετώντας έντονα αντικαπιταλιστική ρητορική και προβάλλοντας την κοινωνικοποίηση μεγάλων συγκροτημάτων κατοικιών.
Η εκστρατεία της έχει συγκριθεί με εκείνη του Ζοχράν Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη, με τους δύο πολιτικούς να έχουν ανταλλάξει απόψεις. Σύμφωνα με το κείμενο, συνεργάτης της προεκλογικής ομάδας του Μαμντάνι είχε επισκεφθεί το Βερολίνο για να τη συμβουλεύσει.
Η Εράλπ διεκδικεί, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, σημαντικό ρόλο στην επόμενη ημέρα της πόλης, ενώ μια εκλογική της επιτυχία θα είχε και ιδιαίτερο συμβολισμό λόγω της τουρκικής καταγωγής της.
Η μάχη του CDU στο Βερολίνο
Από την πλευρά του CDU, ο Στέφαν Έβερς, γερουσιαστής Οικονομικών του Βερολίνου, επιχειρεί να ανατρέψει τα δεδομένα.
Ο Έβερς μπήκε στην εκλογική κούρσα μόλις τον Αύγουστο, όταν είχε ήδη ενισχυθεί η πολιτική πίεση προς τον απερχόμενο δήμαρχο Κάι Βέγκνερ.
Ο Βέγκνερ είχε δεχθεί έντονη κριτική μετά την πολύωρη διακοπή ηλεκτροδότησης που επηρέασε περίπου 100.000 κατοίκους, ενώ εκείνος βρισκόταν σε ιδιωτική δραστηριότητα.
Ο Έβερς αυτοπροσδιορίζεται ως συντηρητικός και ομοφυλόφιλος, αξιοποιώντας μάλιστα τη γνωστή πολιτική φράση του Βόβεραϊτ από το 2001. Στην εκστρατεία του δίνει έμφαση στην ασφάλεια, την καθαριότητα και την τήρηση των κανόνων, ενώ προειδοποιεί για τις συνέπειες μιας κυβέρνησης στην οποία θα συμμετείχαν η Αριστερά, το SPD και οι Πράσινοι.
Πέρα από τα κομματικά ποσοστά, οι δύο εκλογικές αναμετρήσεις πραγματοποιούνται σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης αμφισβήτησης του πολιτικού συστήματος.
Έρευνα του Ινστιτούτου Forsa για τα δίκτυα n-tv/RTL καταγράφει ότι το 32% των Γερμανών δηλώνει δυσαρεστημένο από τη δημοκρατία και το πολιτικό σύστημα, όπως αυτό θεμελιώνεται στο Σύνταγμα, ενώ το 68% εκφράζει ικανοποίηση.
Η εικόνα διαφοροποιείται σημαντικά στις ανατολικές περιοχές της χώρας. Εκεί, το 51% δηλώνει ικανοποιημένο από το πολίτευμα, ενώ το 48% εκφράζει δυσαρέσκεια.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόσταση μεταξύ των ψηφοφόρων της AfD σε εθνικό επίπεδο: 41% δηλώνουν ικανοποιημένοι από το πολιτικό σύστημα, ενώ 59% εκφράζουν δυσαρέσκεια.
Τα ευρήματα αποτυπώνουν ένα ευρύτερο πρόβλημα πολιτικής εμπιστοσύνης, ιδιαίτερα σε τμήματα της ανατολικής Γερμανίας και στο εκλογικό σώμα της AfD.
Οι σημερινές κάλπες στο Βερολίνο και το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, μολονότι αφορούν περίπου το 6% του συνολικού πληθυσμού της Γερμανίας, διεξάγονται επομένως σε ένα περιβάλλον όπου τα τοπικά αποτελέσματα αναμένεται να διαβαστούν και υπό το πρίσμα των ευρύτερων πολιτικών εξελίξεων στη χώρα.
